III SA/Łd 236/16
WyrokWSA w Łodzi2016-05-24
Skład orzekający: Ewa Cisowska-Sakrajda, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli kwestia ta była już wcześniej rozstrzygnięta, a strona nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych ani dowodów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, a w sprawie nie zaszły nowe okoliczności faktyczne ani nie przedstawiono nowych dowodów. Odmowa taka jest uzasadniona, ponieważ postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, w tym w sytuacji, gdy w sprawie zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności abonamentowych RTV. Pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając m.in. brak doręczenia upomnienia i nieprawidłowe wystawienie tytułów wykonawczych. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że kwestia umorzenia postępowania była już wcześniej rozstrzygnięta prawomocnie, a skarżący nie przedstawił nowych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 roku sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. .
Postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 17, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...]Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania, w sprawie złożonego przez pełnomocnika J.P. wniosku z dnia 13 listopada 2014 r., w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...]do [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu 24 czerwca 2013 r. A S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił na J.P. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz [...] i [...], obejmujące należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009 r. do maja 2013 r. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W., celem realizacji w trybie egzekucji administracyjnej.
W toku prowadzonego na ich podstawie postępowania egzekucyjnego, w dniu
14 października 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. skierował zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w B S.A. Przedmiotowe zawiadomienie bank odebrał w dniu 17 października 2013 r., natomiast zobowiązanemu zostało ono doręczone wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 23 października 2013 r.
Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. zawiadomienie z dnia 30 października 2014 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 376 zł. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono J.P. w dniu 6 listopada 2014 r.
W dniu 13 listopada 2014 r. pełnomocnik J. P. złożył pismo, w którym powołując art. 54 § 1, § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaskarżył czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W., polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność skarżącego z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2013 r. w kwocie 376 zł przysługującą skarżącemu względem dłużnika zajętej wierzytelności - Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - W.
Pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie zwolnienie spod zajęcia egzekucyjnego przysługującej skarżącemu od Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2013 r., cofnięcie zakazu wypłaty kwoty 376 zł należnej skarżącemu z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za grudzień 2013 r., zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych, które toczą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 783/14 i I SA/Łd 1088/14, dotyczących zajęcia rachunku bankowego oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie tej samej należności wierzyciela A S. A. Zaskarżonej czynności pełnomocnik strony zarzucił naruszenie § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że tytuł wykonawczy może zostać wystawiony, a w konsekwencji postępowanie egzekucyjne w sprawie egzekucji należności abonamentowej RTV może być wszczęte, bez uprzedniego doręczenia upomnienia, art. 15 § 1 w związku z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i niedoręczenie dłużnikowi pisemnego upomnienia, art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania.
Powyższe pismo strony Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. przekazał do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. jako skargę na czynność egzekucyjną. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. poinformował, iż wniosek pełnomocnika strony, w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego, zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za 2013 r, zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zostanie rozpatrzony w odrębnych postępowaniach.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...]r. - po rozpatrzeniu zawartej w piśmie z dnia 13 listopada 2014 r., doprecyzowanym pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., ww. skargi na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia 30 października 2014 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności - oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.–W. wydał w dniu [...] postanowienie, którym po rozpatrzeniu wniosku z 13 listopada 2014 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż w obrocie prawnym nadal istnieje postanowienie z dnia [...] maja 2014 r., które rozstrzygało już kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, a które do dnia sporządzenia niniejszego postanowienia nie zostało uchylone. Wobec powyższego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Na powyższe postanowienie, pełnomocnik J. P. złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 124 § 1, art. 124 § 2 oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 6 w związku z art. 8, art. 11 oraz art. 61 a k.p.a. Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił, iż sam fakt wydania wcześniejszego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania, nie oznacza jeszcze, że od chwili wydania takiego postanowienia nie doszło do zmiany stanu faktycznego w sprawie. W jego ocenie sytuacja istniejąca w niniejszej sprawie nie może zostać zaklasyfikowana jako oczywista przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 61 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie natomiast do art. 61a § 1 ww. ustawy, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, iż w jego ocenie nie budzi żadnych wątpliwości, że przepis art. 61 a § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Zważyć jednak należy, że o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. argumentacja pełnomocnika strony zawarta w piśmie z dnia 13 listopada 2014 r. nie może podlegać merytorycznej ocenie w toku postępowania zainicjowanego wniesieniem przedmiotowego pisma, bowiem okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie wypełniają dyspozycję przepisu art. 61a § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Organ zauważył, że pełnomocnik strony pismem z dnia 5 listopada 2013 r. zatytułowanym "SKARGA DŁUŻNIKA na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. nr zawiadomienia [...] cz. Nr [...] z dnia 14 października 2013", sprecyzowanym pismem z dnia 16 grudnia 2013 r., wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. P. w oparciu tytuły wykonawcze z dnia 24 czerwca 2013 r. Jako podstawę żądania wskazał art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podkreślając przy tym, że w realiach niniejszej sprawy tytuły wykonawcze zostały wystawione pomimo nieustalenia w toku postępowania kiedy zobowiązany zarejestrował odbiornik radiowy lub telewizyjny, ile takich rejestracji miało miejsce, jak również na jaki adres i podmiot została dokonana rejestracja, oraz czy i w jaki sposób poinformowano zobowiązanego o wysokości należnej opłaty. Postępowanie administracyjne zainicjowane przedmiotowym wystąpieniem pełnomocnika strony zakończyło się postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Na przedmiotowe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wskazując że zaskarżone postanowienie narusza m. in. art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej nie powstał, a nawet gdyby przyjąć że powstał, to zobowiązanemu nie doręczono wymaganego upomnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1088/14 oddalił skargę. Aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie kasacyjne ze skargi J. P.
W związku z powyższym organ stwierdził, że argumentacja podniesiona przez pełnomocnika strony, przemawiająca w jego ocenie za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, była już przedmiotem rozpatrzenia na wcześniejszym etapie postępowania. Jednocześnie podkreślono, że strona na poparcie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 13 listopada 2014 r. nie powołała żadnych nowych okoliczności, ani nie przedstawiła żadnych nowych dowodów.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik J.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie:
- art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., przez brak prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a w konsekwencji brak wyraźnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, jaki odbiornik został zarejestrowany, przez kogo, na jaki okres, jak również nieprzedstawienie dowodów potwierdzających doręczenie dłużnikowi upomnienia nr [...]oraz pisemnych informacji z dnia 29 grudnia 2006 r., 18 maja 2009 r. i 1 kwietnia 2010 r. o braku opłat z tytułu abonamentu rtv., bez jednoczesnego wskazania komu i na jaki adres te pisma zostały doręczone, oraz niewyjaśnienie czy doręczenie takich informacji ma (jeśli tak to jaki) wpływ na postępowanie w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego - a w konsekwencji powyższego uniemożliwienie weryfikacji wydanego postanowienia z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 ww. ustawy,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w związku z brakiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy,
- art. 6 w związku z art. 8 powyższej ustawy, poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, z uwagi na zaniechanie ustosunkowania się do zgłaszanych przez stronę twierdzeń i wniosków, w tym przede wszystkim w zakresie niedoręczenia dłużnikowi upomnienia, przy jednoczesnym przyjęciu z urzędu na podstawie informacji przekazanych przez A S.A., iż takie upomnienie i pisma zawierające informacje zostały doręczone dłużnikowi,
- art. 11 ww. ustawy, poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia przez organ administracji publicznej przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, a w konsekwencji powołanie się przez organ na te przesłanki w sposób ogólny w sytuacji, gdy w myśl tej zasady właściwe uzasadnienie postanowienia w postępowaniu administracyjnym powinno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w tym w szczególności powołanie się w sposób ogólny, niepoparty zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, iż w sprawie zachodzi "inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania", podczas gdy kwestii istnienia tej przyczyny organ nie zbadał,
- art. 61a ww. ustawy, przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zachodzi ..inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania", podczas gdy za taką przyczynę nie może być uznana okoliczność podawana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., a także poprzez zaniechanie przez organ wnikliwego zbadania, czy inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania w sprawie niniejszej zachodzi.
W związku z powyższym, pełnomocnik zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu złożonej skargi pełnomocnik zobowiązanego podniósł, iż w realiach przedmiotowej sprawy, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było poczynienie szczegółowych ustaleń faktycznych a przede wszystkim ustalenia kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, jaki odbiornik został zarejestrowany, przez kogo, pod jakim adresem, na jaki okres, oraz czy w istocie zostały doręczone dłużnikowi upomnienia, na jaki adres zostało skierowane przedmiotowe pismo, jak również czy były doręczone dłużnikowi wskazane w skardze pisma. Podkreślił przy tym, iż w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, ale również w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek stwierdzenia organu, które wskazywałoby na jakiej podstawie powyższe ustalenia zostały dokonane. W ocenie skarżącego, w realiach przedmiotowej sprawy niedopuszczalne jest oparcie się jedynie na przedstawionym w piśmie z dnia 8 kwietnia 2014 r. stanowisku A S.A., iż ww. pisma zostały doręczone dłużnikowi.
Jednocześnie w ocenie pełnomocnika strony, sam fakt wydania wcześniejszego rozstrzygnięcia co do umorzenia postępowania, nie oznacza, że od chwili wydania takiego postanowienia nie doszło do zmiany stanu faktycznego, która uzasadniałaby zmianę wcześniejszego stanowiska organu poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższy wniosek wynika z tego, iż sytuacja istniejąca w niniejszej sprawie, nie może zostać zaklasyfikowana jako sytuacja, która w sposób oczywisty stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania. Pełnomocnik strony, przytaczając uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99 wskazał, że z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zmiana okoliczności faktycznych powoduje zawsze powstanie nowej sprawy administracyjnej podlegającej osobnemu rozstrzygnięciu. Zdaniem pełnomocnika właściwym rozwiązaniem było wszczęcie postępowania dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego i dopiero po wyczerpującym wyjaśnieniu sytuacji faktycznej i prawnej sprawy, podjęcie decyzji merytorycznej poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego lub przez jego umorzenie, a nie przedwczesne wydanie postanowienia o charakterze formalnym o odmowie wszczęcia postępowania.
Ponadto pełnomocnik podkreślił, iż celem rzetelnego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, konieczne jest załączenie do akt przedmiotowej sprawy całości zgromadzonej dokumentacji, w szczególności wniosku rejestracyjnego odbiornika, oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru przez dłużnika kierowanych do niego pism. Wobec czego, zdaniem pełnomocnika, nie mogą ostać się w obrocie prawnym postanowienia, z których wynika, że organ uznał, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo iż organ nie ustalił wszechstronnie okoliczności konkretnej sprawy i nie odniósł się do wszystkich twierdzeń skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438).
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi druga przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że pełnomocnik strony składając pismo z dnia 13 listopada 2014 r. zatytułowane "SKARGA DŁUŻNIKA na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. nr zawiadomienia [...] Cz. Nr [...] z dnia 30 października 2014 r." wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. P. w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 24 czerwca 2013 r. Jako podstawę umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego wskazał art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieistnienie obowiązku zapłaty abonamentu oraz niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w związku ze zmianą adresu zamieszkania i niedokonaniem przez zobowiązanego rejestracji odbiornika rtv w nowym miejscu zamieszkania, wierzyciel nie miał prawa naliczyć skarżącemu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 r. do maja 2013 r. Pełnomocnik strony powołując się na § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, podniósł, iż warunkiem powstania obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej jest nadanie skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz powiadomienie zobowiązanego o jego nadaniu, przy czym obie czynności musiały nastąpić najpóźniej do końca października 2008 r. W ocenie pełnomocnika, skoro zobowiązany w 2005 r. zmienił miejsce zamieszkania, nie mógł odebrać powiadomienia o nadaniu mu numeru identyfikacyjnego, jeżeli takie powiadomienia zostało do niego wysłane. Natomiast samo nadanie numeru, jeżeli rzeczywiście miało ono miejsce, nie było wystarczające do naliczenia opłaty abonamentowej. W sytuacji, gdy operator publiczny nie dochował obowiązku wynikającego z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, wówczas wcześniejszy dowód rejestracji odbiornika rtv stracił swoją ważność i także nie mógł stanowić podstawy naliczenia egzekwowanej opłaty abonamentowej.
Uzasadniając natomiast drugą z okoliczności przemawiających za umorzeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego pełnomocnik wskazał, iż organ egzekucyjny dopuścił się naruszenia § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez błędną wykładnię i uznanie, że postępowanie egzekucyjne w sprawie egzekucji należności abonamentowej rtv może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, bowiem na zobowiązanym ciąży ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Ponadto pełnomocnik J. P. podniósł, że w realiach niniejszej sprawy tytuły wykonawcze zostały wystawione pomimo nieustalenia w toku postępowania kiedy zobowiązany zarejestrował odbiornik radiowy lub telewizyjny, ile takich rejestracji miało miejsce, jak również na jaki adres i podmiot została dokonana rejestracja, oraz czy i w jaki sposób poinformowano zobowiązanego o wysokości należnej opłaty, czy zobowiązanemu nadano indywidualny numer identyfikacyjny i czy został on o tym poinformowany do końca października 2008 r.
Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że przepis art. 61a § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, stanowi podstawę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Przy tym zaznaczenia wymaga, iż o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22.05.2014 r. sygn. akt 1814/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14.11.2014 r. sygn. akt II SA/Ke 754/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.01.2015 r. sygn. akt 2268/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29.01.2015 r. sygn. akt II SA/Lu 281/14).
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że skarżacy pismem z dnia 5 listopada 2013 r. zatytułowanym "SKARGA DŁUŻNIKA na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. nr zawiadomienia [...] cz. Nr [...] z dnia 14 października 2013", doprecyzowanym pismem z dnia 16 grudnia 2013 r., wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. P. w oparciu tytuły wykonawcze z dnia 24 czerwca 2013 r. o numerach od [...] do[...] oraz [...] i [...]. Podstawę żądania stanowił art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona wskazała, że w realiach niniejszej sprawy tytuły wykonawcze zostały wystawione pomimo nieustalenia w toku postępowania kiedy zobowiązany zarejestrował odbiornik radiowy lub telewizyjny, ile takich rejestracji miało miejsce, jak również na jaki adres i podmiot została dokonana rejestracja, oraz czy i w jaki sposób poinformowano zobowiązanego o wysokości należnej opłaty.
Postępowanie administracyjne zainicjowane ww. pismem pełnomocnika strony zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...]lipca 2014 r. postanowienia Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...]maja 2014 r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] pełnomocnik J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wskazując że narusza ono m.in. art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej nie powstał, a nawet gdyby przyjąć że powstał, to zobowiązanemu nie doręczono wymaganego upomnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1088/14 oddalił skargę J. P., który wniósł skargę kasacyjną na ww. rozstrzygnięcie. Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu wiadomo, że wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Tym samym zasadnie organ uznał, iż argumentacja podniesiona przez pełnomocnika strony, przemawiająca w jego ocenie za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, była już przedmiotem rozpatrzenia na wcześniejszym etapie postępowania. W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż argumentacja pełnomocnika strony zawarta w piśmie z dnia 13 listopada 2014 r. nie mogła podlegać merytorycznej ocenie organu w toku postępowania zainicjowanego jego wniesieniem. Okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie bez wątpienia wypełniają dyspozycję przepisu art. 61a § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że strona na poparcie kolejnego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 13 listopada 2014 r. nie powołała żadnych nowych okoliczności, ani nie przedstawiła żadnych nowych dowodów. Sprawa zainicjowana pismem strony z dnia 13 listopada 2014 r. jest tożsama ze sprawą wszczętą pismem z dnia 5 listopada 2013 r. (doprecyzowanym pismem z dnia 16 grudnia 2013 r.), bowiem w sprawach tych występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
Nie można więc zgodzić się ze sformułowanym w skardze zarzutem strony, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 61a k.p.a. Jednocześnie wystąpienie w sprawie przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania, przesądziło o konieczności odstąpienia przez organ odwoławczy od merytorycznego ustosunkowania się do argumentacji pełnomocnika strony przemawiającej w jego ocenie, za umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy dokonał bowiem analizy zaistniałych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujących regulacji prawnych z punktu widzenia przesłanek wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższe znalazło następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] Nr [...]. Zatem niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 powyższej ustawy.
Za bezzasadne uznać również należy zarzuty naruszenia art. 6 w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Zgodnie natomiast z art. 11, organy winny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu, co należy do funkcji postępowania egzekucyjnego w administracji. W niniejszej sprawie organy sprostały wymogom stawianym przez ww. przepisy, zaś subiektywne przekonanie strony, wyrażające się niezadowoleniem z rozstrzygnięcia, nie może być podstawą do stwierdzenia, że organ prowadził postępowanie w sposób naruszający zasadę praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania.
W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, iż zasadnie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych uzasadnionych przyczyn, tj. wydania przez organ egzekucyjny wcześniejszego orzeczenia w tym przedmiocie przy braku zmian okoliczności faktycznych sprawy. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie jak ma to miejsce w niniejszej sprawie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło