III SA/Łd 254/14

Dnia 18 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokat A. G.-P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat A. G.-P. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. M. z dnia [...] r. o wymeldowaniu Z. S. z pobytu stałego w nieruchomości położonej przy ulicy W. w T. M.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wynika, że Z. S. nie przebywa w nieruchomości położonej przy ulicy W. w T. M. najpóźniej od dnia 7 października 2013 r., czyli od dnia wykonania egzekucji komorniczej na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w T. M. z dnia 29 marca 2007 r. ([...]), polegającej na wydaniu nieruchomości. Treść protokołu komorniczego świadczy o tym, że w dniu 7 października 2013 r. nie zastano Z. S. w miejscu zameldowania na pobyt stały, zaś "wejście do domu [było] niezabezpieczone". Zabezpieczył je nowy właściciel B. D.. Wykonanie w drodze egzekucji komorniczej prawomocnego wyroku sądowego jest działaniem legalnym. Jednocześnie Z. S. nie deklaruje zamiaru powrotu do nieruchomości położonej przy ulicy W. w T. M.. Wnosi natomiast o przydzielenie jej lokalu zastępczego. Z. S. nie zaprzecza okolicznościom składającym się na istotną dla sprawy meldunkowej sytuację faktyczną, w której się znalazła. Kwestionuje natomiast posiadanie przez B. D. i B. D. tytułu prawnego do nieruchomości. W materiale dowodowym, zgromadzonym w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, znajduje się jednak dokument (wypis z rejestru gruntów z dnia 16 października 2013 r.) potwierdzający ujawniony w toku postępowania stan prawny nieruchomości. Spór pomiędzy stronami na tle prawa własności ma charakter cywilnoprawny. Okoliczności tego sporu są niezależne i nie mają wpływu na sprawę meldunkową. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z uwagi na fakt opuszczenia przez Z. S. nieruchomości stanowiącej dotychczasowe miejsce stałego pobytu, należało orzec o jej wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z.S. wniosła o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że nie opuściła miejsca zameldowania. Dostęp do niego uniemożliwił jej komornik. Zdaniem skarżącej najpierw powinien zostać przydzielony jej lokal zastępczy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2102.270) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, że do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjęło, że - w zasadzie - wymeldowanie uzasadnia opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, gdy jest ono dobrowolne i trwałe. Brak cechy dobrowolności nie zawsze jednak stanowi przeszkodę do wymeldowania. Typowym przykładem tego jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze najczęściej trwałym, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania. Organy orzekające w sprawie ustaliły, że Sąd Rejonowy w T. M. I Wydział Cywilny - w sprawie z powództwa B. i B. małżonków D. przeciwko Z. S. o wydanie nieruchomości, zapłatę i zobowiązanie – wyrokiem z dnia 29 marca 2007, sygn. akt [...] r. w punkcie 1) nakazał pozwanej Z. S., aby wydała powodom: B. i B. D. w terminie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zabudowaną nieruchomość położoną w T. M. przy ul. W., oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 21, o łącznej powierzchni 2,8143 ha, dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym w T. M. prowadzona jest księga wieczysta [...]. Sąd Okręgowy w P. T. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt [...] oddalił apelację Z. S. od powyższego wyroku. Natomiast postanowieniem z dnia 4 września 2008 r. w sprawie [...] Sąd Okręgowy w P. T. odrzucił skargę kasacyjną Z. S.. W oparciu o tytuł wykonawczy: wyrok z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 17 czerwca 2013 r. - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. M. w dniu 7 października 2013 r. przeprowadził czynności w celu dokonania wydania przedmiotowej nieruchomości wierzycielom (protokół z dnia 7 października 2013 r.). Skoro prawomocne orzeczenie sądu cywilnego w sprawie o wydanie nieruchomości położonej w T. M. przy ul. W. wydane zostało przed rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie Z. S., organy administracji były zobowiązane wziąć je pod uwagę, oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wyrok o wydanie nieruchomości, podobnie jak wyrok eksmisyjny, może być wykonany przez zobowiązanego dobrowolnie bądź w drodze egzekucji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję, czy też wydanie nieruchomości jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu danej osoby. Prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego, czy też zobowiązujący do wydania nieruchomości potwierdza bowiem zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie czynności komorniczych jest równoznaczne z ustaniem pobytu danej osoby w spornym lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012r, sygn. akt II OSK 526/11, LEX nr 1216746; z dnia 8 marca 2012r., sygn. akt II OSK 1515/10, LEX nr 1145560; z dnia 4 lipca 2008r., sygn. akt II OSK 788/07, LEX nr 498351). Osoba zobowiązana do wydania nieruchomości nie może powoływać się w toku prowadzonej egzekucji na obowiązek zapewnienia jej lokalu zastępczego jako na przesłankę uchylenia się od obowiązku wydania nieruchomości orzeczonego przez sąd cywilny. Z drugiej zaś strony stwierdzić należy, że przepisy prawa administracyjnego – w tym przepisy ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie są instrumentami rozwiązywania sporów o charakterze cywilnoprawnym. Ponadto zauważyć należy, że organy administracji nie są legitymowane do kwestionowania działań sądów powszechnych i pozostają związane orzeczeniami wydanymi przez te sądy. Z akt sprawy nie wynika także, że skarżąca składała skargę na czynności komornika w trybie art. 767 Kodeksu postępowania cywilnego. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy miało również to, że opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego budynku nastąpiło jeszcze przez dokonaniem czynności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. M.. Z pisma B. i B. D. z dnia 16 października 2013 r. wynika, że Z. S. od wielu lat zamieszkuje przy ul. K. w T. M.. Wprawdzie w trakcie kontroli meldunkowej przeprowadzonej pod ww. adresem nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić, czy skarżąca faktycznie tam zamieszkiwała, czy też przychodziła opiekować się dziećmi córki. Jednakże skarżąca w żaden sposób nie zaprzeczyła twierdzeniom B. i B. D., a ponadto w trakcie czynności komorniczych stwierdzono, że wejście do budynku przy ul. W. było niezabezpieczone. Powyższe oznacza, że skarżąca koncentrowała swoje centrum życiowe w innym lokalu jeszcze przed dokonaniem czynności komorniczych. Obecnie skarżąca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. K. w T. M.. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy administracji prawidłowo uznały, że opuszczenie przez skarżącą spornego budynku przy ul. W. miało charakter trwały. Dokonana analiza akt administracyjnych wskazuje, że skarżąca miała zapewnione prawo czynnego udziału w toku postępowania. Z protokołu przesłuchania strony z dnia 25 listopada 2013 r. wynika, że skarżąca odebrała kserokopię niektórych dokumentów z akt sprawy oraz odmówiła zapoznania się z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego. Reasumując stwierdzić należy, że w ocenie sądu organy administracji publicznej w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny w granicach określonych przepisem art. 80 K.p.a., w wyniku czego zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły przesłanki - określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego w nieruchomości położonej przy ul. W. w T. M.. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. e.o.