III SA/Łd 265/17

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z [..] r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności zasądzonych wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi o sygn. akt [...] postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy III SA/Łd 265/17 Uzasadnienie Z. R. (dalej wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności zasądzonych wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi o sygn. akt [...]. W treści skargi skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Jedyny dochód skarżącego stanowi renta chorobowa w kwocie 1.337 zł netto. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wskazał na fakt ponoszenia kosztów trzech kart kredytowych w związku z obsługą których ponosi koszt w kwocie 500 zł miesięcznie. Reguluje ratę kredytu w kwocie 250 zł miesięcznie. Wskazał także na inne wydatki (koszty mieszkania, energia elektryczna, gaz, spłata do urzędu pracy) na łączną kwotę ok. 330 zł. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jej stanie rodzinny, majątku i dochodach było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do nadesłania w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W związku z tym zażądano: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2015-2016 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tych latach dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów – dotyczy roku 2016 – w razie niezłożenia jeszcze zeznania); złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; przedstawienia zaświadczenia z banku(ów), w których skarżący zaciągnął wskazane we wniosku kredyty, z określeniem informacji o terminach i wysokości spłacanych rat; złożenia dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych (np. decyzji organu emerytalnego lub odpowiednio rentowego); wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani mieszkania) oraz wskazania czyją własnością są zajmowane przez skarżącego lokale mieszkalne i na jakich zasadach skarżący je zajmuje. Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 23 marca 2017 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji. W treści wezwania skarżący został pouczony, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "złożone oświadczenie majątkowe, które złożyłem jest aktualne i obowiązujące" oraz powtórzenia, iż utrzymuje się z renty i nie ma żadnych innych dochodów oraz ruchomości i nieruchomości. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 r. o sygn. akt GZ 71/04; z 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawił żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych oraz zeznań podatkowych. Informacje te, w szczególności dotyczące posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych mają istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych wnioskodawcy, a tym samym jego możliwości płatniczych. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. Istotne były też informacje z banku(ów), w których skarżący zaciągnął wskazane we wniosku kredyty, z określeniem informacji o terminach i wysokości spłacanych rat. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżący odmówił przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Zatem w praktyce odmówił przekazania stosownych informacji i dokumentów. Nie może być tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania mu prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. Jedynie na marginesie wskazać należy, iż także informacje zawarte w formularzu "PPF", a dotyczące posiadanych kart kredytowych, których comiesięczna spłata – zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy – stanowi kwotę ok. 500 zł oraz fakt regulowania rat kredytu – zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy – w kwocie 250 zł, dają asumpt do stwierdzenia, że skoro skarżący te zobowiązania reguluje to byłyby w stanie ponieść koszty sądowe w niniejsze sprawie. Stwierdzić bowiem należy, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, w tym rat kredytów nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Skoro bowiem skarżący reguluje opisywane należności we wskazanej wysokości, to – w ocenie referendarza – jest także w stanie ponieść koszty sądowe przed sądem. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. e.o.