III SA/Łd 283/10

Dnia 30 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. U. i W. U. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne wezwania do usunięcia naruszenia prawa p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać adwokatowi J. N.-K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...] K. [...] kwotę 439,20,- (czterysta trzydzieści dziewięć 20/100) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług oraz kwotę 17,- (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 456,20,- (czterysta pięćdziesiąt sześć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J. N.-K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. D.T. W dniu [...] roku J. i W. małżonkowie U. wystąpili do Rady Miasta w Ł. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie w uchwale Zarządu Miasta Ł. z dnia [...]roku, Nr [...]w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków. Uchwałą z dnia [...] roku nr [...] Rada Miejska w Ł., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uznała wezwanie J. i W. małżonków U. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwałą Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...] w sprawie nieodpłatnego przekazania majątku trwałego wydzielonego z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej [...] do Administracji Nieruchomościami [...] "A" za bezzasadne. W uzasadnieniu podniesiono, że przede wszystkim skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego podjęciem powyższej uchwały. W dniu 5 października 2009 roku skarżący wnieśli w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, jak wskazali "na Radę Miasta Ł., z powodu nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...] w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków". W odpowiedzi na skargę z dnia 28 października 2009 roku Rada Miejska Ł. wniosła o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (sygn. akt III SO/Łd 13/09). Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2010 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżących do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia poprzez określenie, w jaki sposób zaskarżona uchwała Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...] narusza ich interes prawny. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2010 roku skarżący wskazując na przepisy art. 1, art. 16 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP uzasadnili swój interes prawny podnosząc, iż politykę mieszkaniową w Ł. może prowadzić jedynie Rada Miejska w Ł. w formie regulacji publiczno-prawnych za pośrednictwem organu wykonawczego, jakim jest Prezydent Miasta. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę z uwagi na fakt, że skarżący wnieśli skargę na organ niewłaściwy w sprawie. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia skarżący wskazali na naruszenie prawa polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarga dotyczy uchwały Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...]. Skarżący podnieśli, że skargę złożyli "na Radę Miasta Ł. z powodu nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] r. w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków". Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej urzędu, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. (sygn. akt I OSK 729/10) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że z treści skargi wniesionej do Sądu nie wynika jednoznacznie która prawna forma działania administracji publicznej została zaskarżona. Wątpliwości tych nie rozstrzyga również zaskarżone orzeczenie. W takiej sytuacji, przed ponownym rozpoznaniem sprawy, Sąd I instancji powinien wezwać skarżących do sprecyzowania przedmiotu skargi przez wskazanie, czy jej przedmiotem jest uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], czy uchwała Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...], czy może bezczynność Rady Miejskiej w Ł. – a w tym przypadku jednocześnie wezwać do wskazania na czym bezczynność ta polegała. Wobec poczynionych ustaleń, Sąd I instancji powinien zastosować odpowiednie konsekwencje prawne, badając jako pierwsze przesłanki dopuszczalności skargi. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 31 maja 2010 r. wezwano skarżących do sprecyzowania co jest przedmiotem wniesionej w dniu 5 października 2009 r. skargi, czy jej przedmiotem jest uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], czy uchwała Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...], czy też bezczynność Rady Miejskiej w Ł., a jeśli tak - to do wskazania na czym bezczynność polegała w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 18 czerwca 2010 r., wskazano, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zakres orzekania przez sąd administracyjny obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne, niż wyjaśnione przez NSA. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 maja 2010 roku wskazał, że z treści skargi małżonków U. nie wynika jednoznacznie która prawna forma działania administracji publicznej została zaskarżona. Sąd I instancji powinien ustalić co jest przedmiotem skargi poprzez wezwanie do jej sprecyzowania, czy jej przedmiotem jest uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], czy uchwała Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...], czy może bezczynność Rady Miejskiej w Ł. – a w tym przypadku jednocześnie wezwać do wskazania na czym bezczynność ta polegała. W wykonaniu powyższych zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 31 maja 2010 r. wezwano skarżących do sprecyzowania przedmiotu skargi. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 18 czerwca 2010 r. wskazano, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. nr [...], stanowiąca odpowiedź organu na wezwanie skarżących do usunięcia naruszenia prawa. W tym miejscu przypomnieć należy ugruntowane już stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie zasady skargowości, zgodnie z którym wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest dla Sądu wiążące (por. postanowienie NSA z 9 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 312/08, postanowienie NSA z 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 316/08, baza orzeczeń CBOIS). Wobec takiego określenia przedmiotu skargi wniesionej w dniu 5 października 2009 r. należy uznać, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje Na marginesie wskazać również należy, że w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07 Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedział się za poglądem, że art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest prawidłowo złożona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że skargę wnosi się na uchwałę rady gminy (rady miejskiej), a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia lub bezczynność rady gminy w zakresie udzielenia odpowiedzi na wezwanie. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie radzie gminy załatwienie sprawy bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi zatem obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, że art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 punkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Natomiast o przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). D.T.