III SA/Łd 320/14

Dnia 24 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma p o s t a n a w i a: odmówić przyznania stronie skarżącej "A." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. U.K. "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie kwoty 100 złotych, tytułem wpisu sądowego od skargi, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu PPPr skarżąca podała, że kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł (z czego 46.000 zł zostało wniesione aportem w postaci mebli biurowych), wartość środków trwałych wynosi 7.000 zł. Spółka nie ma konta bankowego, jedynym kosztem działalności jest opłata za telefon wysokości 35 zł, a strata za rok 2013 to 1895,53 zł. Strona podała, że "przedmiotem działalności spółki jest przede wszystkim: zarządzanie, doradztwo, szkolenie i dopóki prezes zarządu ma możliwość komunikowania się ze światem zewnętrznym, oferując i negocjując w zakresie produktów oferowanych przez spółkę oraz pozywając, dopóty istnieje zdolność operacyjna do prowadzenia działalności gospodarczej". Strona skarżąca podkreśliła, że "prowadzi wiele zaawansowanych procesowo sporów sądowych o znacznych wartościach przedmiotu sporu, a zasądzone odszkodowania będą stanowiły przychód dla spółki." Postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku rozpoznania zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. II GZ 469/14 orzekł o jego oddaleniu. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, a następnie sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego wzywające do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a., Spółka przekazała bilans oraz rachunek zysku i strat, nie przekazała natomiast innych żądanych dokumentów, ograniczając się w tym zakresie do krótkiej odpowiedzi pisemnej, z której wynikało, że w ostatnich dwóch latach ponosiła straty z działalności. Oświadczyła również, że nie składa deklaracji VAT-7 i nie prowadzi rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie strona skarżąca zarzuciła nieprawidłową ocenę stanu faktycznego, bowiem brak jest jakichkolwiek argumentów, który dowodziłyby twierdzenie, że skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie. Zdaniem strony, przedstawione dowody – deklaracje podatkowe, bilans i rachunek zysków i strat za ostatnie rozliczone okresy wraz oświadczeniem zarządu niezbicie dowodzą, że Spółka nie jest w stanie ponieść wymaganych opłat i kosztów sądowych. Strona wskazała, że kapitał zakładowy wynosi 50.000,00 zł i w tym 46.000,00 zł zostało wniesionych aportem. Suma bilansowa na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosi 35.721,99 zł, a w skład majątku wchodzą przede wszystkim meble biurowe oraz wyposażenie. Strona podkreśliła, że na fundusz specjalny w kwocie 20.00,000 zł, który powstał w 2007 r. składają się tylko elementy wyposażenia wniesione w aport. Spółka nie dysponuje aktywami pozwalającymi na poniesienie opłaty, gdyż nie dysponuje aktywami płynnymi, a ewentualna próba sprzedaży oznaczałaby, że nie spełnia kryteriów określonych w art. 233 § 1 k.s.h. Ponadto strona wskazała, że bieżąca sytuacja finansowa nie jest negatywna z uwagi na brak zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego, a strata wynika tylko z amortyzacji środków trwałych. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie zaciągnęła i nie poręczyła pożyczek ani kredytów. Aktualnie Spółka nie prowadzi konta bankowego, a stan kasy wynosi 0 złotych. Strona ponosi tylko opłatę z tytułu świadczenia usług telekomunikacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. tutejszy Sąd odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie przedstawiła żądanych informacji, które czyniłyby możliwym przeprowadzenie kompleksowej oceny jej sytuacji majątkowej. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2014 r. Ponownie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka powołała się na te same okoliczności, które wskazała we wniosku z dnia 18 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego). Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku strony winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., II OZ 654/08; z dnia 31 maja 2005 r., II OZ 408/05). Przedstawiona w obecnym wniosku sytuacja skarżącej Spółki nie uległa zmianie w stosunku od okoliczności będących przedmiotem rozstrzygnięcia w prawomocnym postanowieniu z dnia 8 lipca 2014 r. i 20 sierpnia 2014 r. Identycznie również skarżąca Spółka wezwana w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłania dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację, wykonała zobowiązanie Sądu jedynie częściowo, bowiem nadesłała tylko bilans oraz rachunek zysków i strat oraz wskazała, że w ciągu ostatnich dwóch lat ponosi starty z działalności, nie składa deklaracji VAT 7 i nie prowadzi rachunków bankowych. W tej sytuacji uznać należy, że Spółka ponownie nie pozwoliła na ocenę swojej sytuacji finansowej, natomiast brak jest nowych okoliczności świadczących o zmianie jej stanu majątkowego. Spółka jako podmiot powołany celem prowadzenia działalności gospodarczej, powinna w procedurze planowania wydatków, uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Warto zauważyć, że na obecnym etapie postępowania strona zobowiązana jest jedynie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W ocenie Sądu nie jest to kwota, która spowoduje znaczny uszczerbek w jej stanie finansowym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. U.K.