III SA/Łd 338/14

Dnia 13 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ch. o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi S. Ch. na działanie Starosty [...] p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W dniu 11 lutego 2014 roku S. Ch. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na "działanie Starosty Powiatu w T., który odmawia wydania kopii mapy działki 902 położonej w T., przy ul. A. 113 o powierzchni 0,83 ha". W dniu 10 marca 2014r. do akt sprawy wpłynęło kolejne pismo skarżącego zatytułowane "skarga" na działanie Starosty Powiatu w T., który wykonał mapę sytuacyjno-wysokościową z dnia 28 sierpnia 2013 roku niezgodnie z planem realizacyjnym z 1979 roku (...)" W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez wskazanie konkretnego aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w trybie zastępczym, tj. dorosłemu domownikowi – M. Ch. (synowej) w dniu 22 kwietnia 2014 roku. Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Postanowieniem z dnia 16 maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) -dalej p.p.s.a., odrzucił skargę. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w trybie zastępczym, tj. dorosłemu domownikowi – A. Ch. (synowi) w dniu 22 maja 2014 roku. W dniu 2 czerwca 2014 roku do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego zawierające wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi i doręczenie odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2014 roku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie otrzymał wskazanego powyżej zarządzenia, a synowa, która odebrała korespondencję wyjaśniła, że "wnuki wzięły wezwanie, wyrzuciły i zostało spalone". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem sine qua non do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. post. NSA z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 465/10). W przedmiotowej sprawie sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a,. Oceniając przedstawione okoliczności faktyczne w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu sąd doszedł do wniosku, że strona nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Należy wyjaśnić, że wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II FZ 353/07). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 997/10 kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie - takiej staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest także możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd uznał, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu. Powołana przez stronę okoliczność, że przesyłkę, w której zawarte było wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, tj. wskazania (sprecyzowania) przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie odebrała synowa, a wnuki zniszczyły (spaliły) przedmiotowe wezwanie, nie stanowi o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić bowiem wyłącznie wówczas, gdy strona dołożyła wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej w terminie lecz uniemożliwiły jej to przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia. Doręczenie przesyłki w trybie zastępczym, tj. dorosłemu domownikowi (synowej), która nie przekazała przesyłki skarżącemu nie powoduje, że strona postępowania przenosi odpowiedzialność za niedokonanie czynności w terminie na osobę trzecią. Podkreślić należy, że strona obowiązana jest do wykazania należytej dbałości i staranności o swoje własne, ważne życiowo sprawy. Nieprzekazanie natomiast korespondencji przez dorosłego domownika, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi, a następnie dopuścił do zniszczenia (spalenia) wezwania stanowi wyraz beztroski i braku odpowiedzialności, który obciąża stronę postępowania. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, w przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Z przytoczonych wyżej względów, sąd na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. a.ł.