III SA/Łd 393/17

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A.L III SA/Łd 393/17 Uzasadnienie K. Ł. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej. Wyrokiem z 14 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z powyższym skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, formułując jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Na dochody gospodarstw domowego, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, składają się świadczenia emerytalne obojga małżonków w łącznej kwocie 2.553,41 zł netto. Skarżący podał także, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 4.277 zł. Wskazał także dalej na fakt ponoszenia bieżących kosztów utrzymania i innych wydatków (m.in. wyżywienie, odzież, obuwie, leki itp.), które wyliczył na kwotę odpowiadającą osiąganym dochodom. W zestawieniu tym znalazły się także wydatki na: eksploatację samochodu – 330 zł, czy "uroczystości rodzinne" – 230 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy trzeba pamiętać o tym, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje bowiem powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 585). W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 2.553,41 zł netto. Co jednak istotne, skarżący posiada także bieżące środki finansowe w formie oszczędności w kwocie 4.277 zł. Wskazane fakty czynią w konsekwencji niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność faktycznego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w sprawie. W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych stałych dochodów oraz posiadania oszczędności w kwocie ponad 4.000 zł skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienie zastępstwa prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W podobnych stanach faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że nie można przyjąć, że osoba dysponująca - poza stałymi dochodami - oszczędnościami zgromadzonymi na lokacie bankowej, niezależnie w jakiej one są wysokości, nie jest w stanie, mimo podjęcia wszelkich starań, ponieść kosztów ustanowienia adwokata, bez względu także na cel, gromadzenia wymienionych oszczędności (por. m.in. z 26 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 265/09, z 23 września 2009 r., sygn. akt I OZ 878/09, z 14 lutego 2007 r., sygn. akt I FZ 563/07). Z tych wszystkich względów, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie, należy uznać, że brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. A.L