III SA/Łd 45/14

WyrokWSA w Łodzi2014-04-10

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji, któremu wraz z małżonkiem przydzielono lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, mimo że lokal ten został później z różnych przyczyn utracony lub nie jest już przez niego zamieszkiwany?
Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji, któremu wraz z małżonkiem przydzielono lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli w momencie składania wniosku o pomoc nie spełniał warunku nieotrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Prawo do pomocy finansowej jest uzależnione od niezapewnienia mieszkania funkcjonariuszowi, a przydzielenie lokalu mieszkalnego jednemu z małżonków będących funkcjonariuszami powoduje wygaśnięcie uprawnienia do lokalu i tym samym do pomocy finansowej dla obojga.
Stan faktyczny
Emerytowana funkcjonariuszka Policji A. K. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, wskazując, że skarżąca otrzymała wcześniej lokal funkcyjny, a jej mąż, również funkcjonariusz, otrzymał lokal służbowy, który w momencie przydziału odpowiadał normom zaludnienia dla ich rodziny. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. kwestie rozwodu i utraty prawa do lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] wydaną w sprawie odmowy przyznania A. K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia [...] A. K. – emerytowany funkcjonariusz Policji - zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego nr 38 położonego w Ł. przy ul. A 9/13, który nabyła w dniu [...], na podstawie aktu notarialnego Rep. [...]. Decyzją z dnia [...] Komendant Miejski Policji w [...] odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Uzasadniając wskazał, że A. K. pozostając w służbie czynnej otrzymała w drodze decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] o nr [...], lokal funkcyjny położony w Ł. przy ul. B 45/28, o powierzchni użytkowej 19,68 m2. Następnie z uwagi na stan zdrowia i fakt urodzenia dziecka skarżąca uzyskała prawo do zwiększonej powierzchni mieszkalnej. W związku z powyższym raportem z dnia [...] wystąpiła do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przydzielenia jej mieszkania służbowego. Ponadto z akt sprawy wynika, że mąż skarżącej – A. K., będący również funkcjonariuszem Policji, przed zawarciem związku małżeńskiego ze stroną, wystąpił w dniu [...] do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przydzielenie mieszkania służbowego w związku z trudnymi warunkami w jakich mieszka z A. J. (później K.) oraz ich synem M. K. Decyzją z dnia [...] A. K. otrzymał lokal służbowy położony w Ł. przy ul. C 32/5 o powierzchni użytkowej 60,82 m2. Lokal odpowiadał przysługującym normom zaludnienia, uwzględniającym członków rodziny A. K. W decyzji zaznaczono, że do zamieszkiwania w lokalu uprawnionymi osobami byli członkowie rodziny funkcjonariusza: żona – A. K. (akt małżeński z dnia [...]) oraz dzieci: M. K. i M. K. Komendant Miejski Policji w [...] uznał tym samym, że wnioskodawczyni nie spełnia wymogów przyznania jej wnioskowanej pomocy, bowiem został jej przydzielony w drodze decyzji administracyjnej lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym jej normom zaludnienia. Organ podkreślił, że pomocy finansowej nie przyznaje się policjantowi, który nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej z uwagi na wyłączenia zawarte w art. 95 ustawy o Policji. Możliwość nabycia prawa do pomocy finansowej należy więc, zdaniem organu, oceniać na podstawie art. 94 w związku z art. 88, 89 i 95 ustawy o Policji. Przepisy te mają zastosowanie wprost do policjantów starających się o uzyskanie pomocy finansowej, natomiast do emerytów policyjnych poprzez odesłanie zawarte w art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Komendant wskazał, że odnosi się to także do sytuacji A. K., która objęta jest wyłączeniem z racji tego, iż posiadała lokal służbowy, który na dzień jego przydziału spełniał ówczesne normy zaludnienia. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik A. K. zarzucił naruszenie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca jest wyłączona z kręgu osób uprawnionych do przyznania pomocy finansowej. Zarzucił nadto naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 , art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie oraz poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie odnoszącym się do posiadania przez skarżącą lokalu służbowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wskazał, że dokonane przez organ I instancji ustalenia są błędne. Pominięto bowiem fakt, że przyznany stronie lokal funkcyjny przy ul. C w Ł. musiał być zdany przed przyznaniem A. K. lokalu przy ul. B. Był to warunek konieczny. Również twierdzenia, co do przysługującego stronie prawa zamieszkiwania w lokalu przy ul. B, nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Strona podniosła bowiem, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] orzeczono rozwód pomiędzy A. K. i A. K., a zatem wnioskodawczyni nie powinno się uwzględniać przy przydziale lokalu mieszkalnego w myśl art. 89 ust. 1 ustawy o Policji. Ponadto w dniu [...] ustanowiono na rzecz A. K. odrębną własność lokalu mieszkalnego położonego przy ul. B 32/5 i sprzedano ten lokal na rzecz A. K. Zdaniem pełnomocnika strony, ocena czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej winna być dokonana na dzień wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie strona nie była i nie jest najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. B, a tym samym spełnia przesłanki przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin odsyła w zakresie pomocy mieszkaniowej przysługującej emerytom i rencistom policyjnym do regulacji dotyczących funkcjonariuszy pozostających w służbie, określonych w rozdziale 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Z zawartych w/w ustawie przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla funkcjonariuszy wynika, że policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę (lub w miejscowości pobliskiej) z zasobów pozostających w dyspozycji MSW lub podległych mu organów (art. 88 ust. 1). Z powołanym przepisem koresponduje przepis art. 95 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o Policji wyłączający z grona funkcjonariuszy, którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, tych policjantów, którzy posiadają odpowiedni lokal mieszkalny lub których małżonek posiada taki lokal. Policjant może uzyskać pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość w sytuacji gdy nie otrzymał przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji (art. 94 ust. 1). Z powyższych przepisów wynika zatem, w ocenie organu, że strona nie spełnia przesłanek otrzymania wnioskowanej pomocy finansowej, gdyż został jej przyznany lokal mieszkalny w drodze decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia 2 kwietnia 1993 r. ówczesny mąż strony – A. K. otrzymał przydział lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. B. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 6801 § 1 Kodeksu cywilnego, małżonkowie są najemcami lokalu mieszkalnego bez względu na istniejące pomiędzy nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego A. K. wydana została w trakcie trwania małżeństwa z A. K. Tym samym w świetle w/w przepisu, oboje małżonkowie legitymowali się prawami przysługującymi najemcy lokalu oraz zachowali je po orzeczeniu przez Sąd rozwodu. Podkreślenia w ocenie organu wymaga także, że sąd powszechny nie zajął stanowiska co do zajmowanego przez rozwiedzionych małżonków lokalu mieszkalnego, bowiem żadna ze stron nie zgłosiła żądania podziału prawa do najmu lokalu. Istotną okolicznością, zdaniem organu, jest również fakt, że lokal na uzyskanie którego strona wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej, został przez nią nabyty w roku 2010, a tym samym brak jest związku czasowego pomiędzy zakupem tego lokalu, a wystąpieniem z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej na jego zakup, co w ocenie organu winno nastąpić przed dokonaniem czynności zakupu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. K. ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Uzasadniając wskazała, że powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 6801 § 1 K.c. został dodany nowelą z dnia 6 listopada 2008 r. i obowiązuje od 13 czerwca 2009 r. Rozwód pomiędzy nią a A. K. został orzeczony prawomocnym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2006 r., a więc przed wprowadzeniem powołanego przepisu. Ponadto lokal przy ul. B w Ł. został przyznany na podstawie decyzji administracyjnej A.K. w roku 1993, a więc również w okresie, kiedy powołany przez organ odwoławczy przepis nie obowiązywał. Tym samym, w ocenie skarżącej, nie można jej uznać za stronę umowy najmu powyższego lokalu. Ponadto powołany przepis nie obejmuje swym zakresem praw najmu lokali powstałych w trybie art. 9 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z 1974 r. Prawo lokalowe. Skarżąca wskazała także, że ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej winna być dokonana na dzień wszczęcia postępowania. Odnosząc się do argumentacji organu, co do niezajęcia przez sąd powszechny stanowiska w przedmiocie najmu lokalu pomiędzy rozwodzącymi się małżonkami podniosła, że Sąd Rejonowy dla [...] – [...] II Wydział Cywilny w sprawie o podział majątku pomiędzy nią a A. K. (sygn. akt [...]), zakończonej postanowieniem z dnia [...], nie zaliczył do jego składników prawa najmu lokalu przy ul. B w Ł. powołując uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1987 r., sygn. akt III CZP 17/87. Zgodnie z tą uchwałą, zasada, że małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są z mocy prawa najemcami tego lokalu nie odnosi się do mieszkań funkcyjnych. Z uwagi na to, że w/w lokal stanowił mieszkanie służbowe przydzielone w drodze decyzji A. K., nie mógł on w ocenie Sądu powszechnego stanowić majątku dorobkowego stron. Tym samym, zdaniem skarżącej, skoro nie była i nie jest ona najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. B, to spełnia przesłanki przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto w odniesieniu do zarzutu strony, co do nieobowiązywania przepisu art. 6801 K.c., że w dacie przydziału lokalu obowiązywała ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe, która w art. 10 ust. 3 zawierała odpowiednik art. 6801 K.c. W ustawie tej brak było regulacji wyłączającej jej stosowanie do lokali pozostających w zarządzie jednostek Policji. W dniu 17 czerwca 2013 r. do akt sprawy wpłynął na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 561/13 referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Następnie postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 561/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. K. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym terminie. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2690/13 uchylił postanowienie Sądu I instancji. Po przekazaniu akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sprawa została wpisana do Repertorium SA pod nowy numer III SA/Łd 45/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.)-dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.) w związku z art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.), który odsyła w zakresie pomocy mieszkaniowej przysługującej emerytom i rencistom policyjnym do regulacji dotyczących funkcjonariuszy pozostających w służbie, określonych w rozdziale 8 ustawy o Policji. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegał bowiem wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, złożony w dniu 5 grudnia 2012 r. przez emerytowaną funkcjonariuszkę Policji. Zgodnie z art. 88 ust. 1 powołanej ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Art. 94 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. A contrario, funkcjonariuszowi, który otrzymał lokal mieszkalny na podstawie decyzji pomoc finansowa nie przysługuje. Z powyżej przytoczonego przepisu wynika zatem bezspornie, że pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego może otrzymać funkcjonariusz bądź emeryt policyjny w sytuacji, gdy przed złożeniem wniosku o przyznanie tej pomocy nie doszło do realizacji jego prawa określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, A. K. z domu J., będąc funkcjonariuszem w służbie czynnej otrzymała – na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] - lokal funkcyjny mieszczący się w Ł. przy ul. C 45 m 28. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosiła 19,68 m², mieszkalna 16,00 m² i na dzień przydziału lokalu spełnione były obowiązujące ówcześnie normy zaludnienia. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] Komisji Lekarskiej MSW w związku ze stanem zdrowia (astma oskrzelowa) przyznano A. K. prawo do zwiększonej powierzchni mieszkalnej przy ustalaniu rozmiaru mieszkania funkcyjnego. W dniu [...] skarżąca urodziła syna M. Raportem z dnia [...] zwróciła się do Kwatermistrza Wojewódzkiego Policji w [...] z prośbą o poprawienie warunków mieszkaniowych w związku z urodzeniem dziecka jak również orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSW Nr [...] o stanie zdrowia jej i konkubenta (A. K. - funkcjonariusza). Z akt sprawy wynika również, iż A. K. w dniu [...] także wystąpił z raportem do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przydzielenie mieszkania służbowego w związku z trudnymi warunkami w jakich mieszka z A. J. (K.) i ich synem M. K. W dniu [...] funkcjonariuszka zawarła związek małżeński z funkcjonariuszem A. K., a [...] A. K. otrzymał lokal służbowy na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o powierzchni użytkowej 60,82 m², powierzchni mieszkalnej 40,38 m² mieszczący się w Ł. przy ul. B 32 m 5. W decyzji zaznaczono, iż do zamieszkania w lokalu uprawnionymi osobami byli członkowie rodziny: A. K. - żona, M. K. - syn, M. K. - syn. Z akt sprawy wynika również, że lokal przy ulicy C w Ł. spełniał normy zaludnienia przewidziane dla rodziny K. W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala na przyjecie, iż zaistniała zatem negatywna przesłanka do pozytywnego rozpatrzenia wniosku A. K. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, określona w art. 94 ust. 1 o Policji. Skarżąca otrzymała bowiem na podstawie decyzji organów Policji, lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym jej normom zaludnienia. Istotnym jest, że jak przyjmuje się w orzecznictwie szczególnych uprawnień policjantów, w tym uprawnienia wynikającego z przepisu art. 94 ust. 1, nie można interpretować rozszerzająco oraz w oderwaniu od pozostałych uregulowań ustawy o Policji (por. uchwała NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99, wyroki NSA z dnia 12 października 1990 r., sygn. akt I SA 1712/98, z 9 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 708/00). Pomoc finansowa przysługuje zatem wyłącznie funkcjonariuszom bądź emerytowanym funkcjonariuszom Policji, którzy są uprawnieni do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdy ich potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji. Z przedstawionych przepisów wynika ponadto, że przysługujące funkcjonariuszowi prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, o ile nie zachodzą przypadki z art. 95 ust. 1 ustawy, powinno być przede wszystkim zrealizowane przez przydział lokalu. W sytuacji gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami pełniącymi służbę w tej samej miejscowości lub miejscowości pobliskiej, realizacja prawa do lokalu mieszkalnego następuje poprzez przydział jednego lokalu mieszkalnego. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego ma bowiem charakter uprawnienia przysługującego niejako rodzinie funkcjonariusza, nie zaś przysługującego skarżącej indywidualnie (por. wyrok NSA z 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 786/10, dostępny na: orzeczenia. nsa.gov.pl). Przyznanie zatem lokalu mieszkalnego jednemu z małżonków będących funkcjonariuszami pociąga za sobą ten skutek, że wygasa uprawnienie do lokalu wynikające z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji dla obojga małżonków. Taka interpretacja przepisów dotyczących szczególnych uprawnień funkcjonariusza w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w sytuacji gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami, którym przysługuje prawo do ubiegania się o pomoc w tym zakresie została wyrażona m.in. w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1145/04 (LEX nr 165743). We wskazanym wyroku Sąd podniósł, że policjant ma ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny. Skoro zatem uprawnienie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy wygasa dla obojga małżonków w sytuacji przydzielenia jednemu z nich lokalu mieszkalnego, to tym bardziej też wobec obojga wygasa prawo do świadczenia ekwiwalentnego jakim jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że przyznanie małżonkowi skarżącej lokalu mieszkalnego, który w dacie wydania decyzji w tym zakresie spełniał normy zaludnienia, spowodowało wygaśnięcie uprawnienia wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji w stosunku do obojga małżonków. Skoro zaś prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest uzależnione od niezapewnienia mieszkania dla funkcjonariusza, także to uprawnienie nie mogło zostać zrealizowane. Funkcjonariusz jest uprawniony do uzyskania pomocy finansowej tylko wówczas, gdy uprzednio odmówiono mu przydzielenia takiego lokalu w drodze decyzji administracyjnej, co w niniejszej sprawie nie zachodziło, gdyż małżonkowi skarżącej funkcjonariuszowi Policji A. K. został przydzielony lokal mieszkalny do ich wspólnego zamieszkania i co wymaga podkreślenia w chwili przydziału lokal ten odpowiadał normom zaludnienia rodziny małżonków K. Celowym wydaje się w tym zakresie nawiązanie do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 10 marca 2000 r., że otrzymanie przydziału lokalu mieszkalnego, zgodnego z ówczesnymi normami zaludnienia, sprawia, że funkcjonariusz taki staje się osobą objętą wyłączeniem przewidzianym w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, który przewiduje prawo do otrzymania pomocy "na uzyskanie" lokalu mieszkalnego tylko takiemu funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale". Jak trafnie podkreślono w powołanym powyżej wyroku, różnica pomiędzy art. 94 ust. 1, a art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji polega na tym, że o ile w art. 95 ust. 1 pkt 2 jest mowa, iż "nie przydziela się" lokalu mieszkalnego policjantowi posiadającemu lokal mieszkalny "odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej", co wskazuje na możliwość poprawienia na drodze przydziału warunków mieszkaniowych, o tyle w art. 94 ust. 1 wyłączona jest możliwość uzyskania pomocy finansowej przez sam fakt otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Powołać należy również twierdzenia zawarte w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/08, ONSAiWSA 2008/5/78). W uzasadnieniu tym podkreślono bowiem, że w sytuacji gdy funkcjonariuszowi przydzielono lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji i który w czasie pełnienia służby nabył prawo do dodatkowej normy (dodatkowych norm) zaludnienia, przysługuje jedynie prawo do modyfikacji zrealizowanego już uprawnienia poprzez zamianę posiadanego lokalu mieszkalnego na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu. Skoro zatem po przyznaniu funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego przysługuje mu jedynie prawo do modyfikacji uprawnienia, nie wymaga szczegółowego uzasadnienia fakt, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmującego ww. uchwałę, uprawnienie do zastępczego świadczenia pieniężnego wygasa. Jakkolwiek uchwała ta zapadła w odniesieniu do równoważnika pieniężnego za brak lokalu określonego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, to ma ona walor bardziej uniwersalny i zachowuje swoją aktualność także co do przedmiotowego świadczenia jako surogatu uprawnienia do lokalu. Oznacza to, iż skoro A. K. otrzymała na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lokal funkcyjny mieszczący się w Ł. przy ul. C 45 m 28 i na dzień przydziału lokalu spełnione były obowiązujące ówcześnie normy zaludnienia, to wygasło uprawnienie skarżącej do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Od tej chwili przysługiwało jej jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu mieszkalnego na inny lokal o odpowiednim metrażu, co nastąpiło [...] na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...]. Podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania emerytowanej policjantce A. K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego było właśnie to, iż na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] skarżąca będąc funkcjonariuszem w służbie czynnej, otrzymała lokal funkcyjny mieszczący się w Ł. przy ul C 45 m. 28, którego powierzchnia na dzień przydziału spełniała obowiązujące normy zaludnienia. W dniu [...] funkcjonariuszka zawarła związek małżeński z funkcjonariuszem A. K., a [...] A. K. otrzymał - na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] - lokal służbowy mieszczący się w Ł. przy ul. B 32 m. 5, o powierzchni użytkowej 60,82 m² i w decyzji zaznaczono, że do zamieszkania w w/w lokalu są uprawnieni członkowie rodziny funkcjonariusza: A. K. – żona oraz synowie: M. K. i M. K. W celu uzyskania mieszkania funkcyjnego przy ulicy B w Ł., które spełniało normy zaludnienia przewidziane dla rodziny małżonków A. i A. K., skarżąca zdała mieszkanie nr 28 mieszczące się w Ł. przy ul C 45. Zasadnym w tym zakresie jest sięgnięcie do wykładni gramatycznej przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje tylko wówczas, gdy policjant (rodzina policjanta), nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Tym samym posługując się już samą wykładnią językową wskazanego powyżej przepisu i zestawiając jego treść ze stanem faktycznym niniejszej sprawy uznać należało, że skoro skarżąca, a następnie mąż skarżącej, otrzymali lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, to obydwoje utracili uprawnienie do surogatu tego szczególnego świadczenia, jakim jest prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Rację ma skarżąca, że ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do uzyskania pomocy finansowej winna być dokonana na dzień wszczęcia postępowania, a zatem na moment złożenia wniosku organy miały obowiązek dokonać ustaleń, czy nie wystąpiła żadna z okoliczności, przewidzianych w ustawie o Policji, która wyłączałaby pozytywne rozpatrzenie wniesionego żądania. Zdaniem Sądu, nie ulega natomiast wątpliwości, iż w chwili złożenia wniosku skarżąca nie spełniała warunku bycia policjantem lub emerytowanym funkcjonariuszem policji, "który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale". Nie przysługiwała jej zatem pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Organy dokonując odmowy przyznania A. K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, prawidłowo powołały się na bezsporny fakt otrzymania przez skarżącą lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, czego wymaga art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Organy policji, jak również sąd administracyjny, nie mają w tej sytuacji obowiązku badania, dlaczego i w jaki sposób doszło do utraty przesz skarżącą prawa do zamieszkania w przydzielonym lokalu. Brak jest bowiem możliwości dokonania oceny działań, podjętych przez skarżącą w toku postępowań przed sądem powszechnym, jak również analizowania treści prawomocnych wyroków sądowych. Reasumując, po zapoznaniu się z całością materiałów sprawy, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia w sprawie, po czym dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W treści decyzji organy wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona. b.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło