III SA/Łd 45/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant: st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 listopada 2021 r. nr KO.481.47.2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B oddala skargę. [pic] Zaskarżoną decyzją z 8 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Starosty Radomszczańskiego z 12 sierpnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia S.F. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, nr dokumentu [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z 16 lipca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi zwrócił się do Starosty Radomszczańskiego zwrócił się o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami S.F., który w okresie 2 lat od dnia wydania prawa jazdy po raz pierwszy kierując pojazdem silnikowym, popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku w sprawie sygn. akt II K [...]. Decyzją z 12 sierpnia 2021 r. Starosta Radomszczański orzekł o cofnięciu S.F. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, nr dokumentu [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji S.F. zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa, tj.: - art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez działanie organów administracji publicznej na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa; - art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez co naruszono interes społeczny i słuszny interes skarżącego; - art. 7a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości, co do treści normy prawnej zastosowanej wobec skarżącego w przedmiotowej sprawie na korzyść strony; - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, które nie budzi zaufania obywateli do organów państwa w szczególności poprzez odebranie skarżącemu nabytego prawa na podstawie nieobowiązujących norm prawnych, uchylonego przepisu ustawy, którego w tym wypadku nie stosuje do omawianego stanu faktycznego sprawy; - art. 61 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez jednoczesnego dopuszczenia wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w tym dopuszczenia; - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wskazania argumentacji, na podstawie której organ doszedł do prezentowanego przekonania, w tym całkowitego zaniechania wskazania dowodów na jakich się oparł, a jakim co za tym idzie odmówił waloru wiarygodności. 2. Art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej p.r.d.) poprzez jego błędne zastosowanie w przypadku, gdy w czasie popełnienia czynu przez skarżącego, jak i w dacie orzekania przez organ administracji publicznej przepis ten był i jest uchylony, a więc nie obowiązuje, a co za tym idzie decyzje wydane na jego podstawie zapadają z naruszeniem zasad praworządności oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Strona wskazała, że organ administracji publicznej powołuje się na podstawę prawną, która zarówno w dacie wydania prawa jazdy, w dacie popełnienia czynu, dacie wyrokowania, jak i obecnie tj. 31 sierpnia 2021 r. - nie obowiązuje. Ustawodawca w wyniku przeprowadzonych nowelizacji wprowadził zmiany, które są chaotyczne i niezrozumiałe. Powoduje to naruszenie zasad m.in. praworządności oraz zaufania do władzy publicznej. Przepisy w takim brzmieniu nie powinny być stosowane przez organ w demokratycznym państwie. Stosowanie przepisów, które zostały uchylone nie powoduje wzrostu zaufania obywateli zarówno do organów władzy państwowej, jak i samego ustawodawcy. Obywatel, strona postępowania nie może ponosić ujemnych następstw, które są wynikiem błędnego procesu legislacyjnego. W ocenie strony ustawodawca uchylając art. 140 p.r.d. wyłączył go całkowicie ze stosowania. Przywołaną na wstępie decyzją z 8 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Starosty Radomszczańskiego z 12 sierpnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia S.F. uprawnień do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a p.r.d. został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151), zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. Równocześnie jednak (tj. z dniem 4 czerwca 2018 r.) weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), w której postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, min. przepisów art. 125 pkt 16 nie stosuje się (art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r.). W art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej przewidziano, że "minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Z powyższego wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 140 i art. 140a p.r.d. nadal obowiązuje. Ponieważ do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w art. 14 ust. 2 przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a p.r.d. miał zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Zarzut odwołania w tym zakresie organ odwoławczy uznał za nieuprawniony. Kolegium dodało, że w sprawie nie jest sporne, że strona prawo jazdy uzyskała po raz pierwszy 11 września 2019 r. Nie ulega również wątpliwości, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z 28 lipca 2021 r. sygn. akt II K 155/20 uznano skarżącego za winnego popełnienia w dniu 22 grudnia 2019 r. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji tj. czynu z art. 177 § 1 k.k., o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. Zestawienie zatem daty wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy i daty popełnienia powyższego przestępstwa wskazuje, że zostało no popełnione w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy tego dokumentu. Skarżący tych okoliczności nie kwestionuje. Skoro w postępowaniu zostało stwierdzone, że strona w okresie 2 lat od dnia wydania mu prawa jazdy po raz pierwszy popełnienia przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji to decyzja organu I instancji jest w pełni prawidłowa. Na ostateczną decyzję skargę do tutejszego sądu administracyjnego złożył S.F., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: a. art. 6 k.p.a. poprzez działanie organów administracji publicznej na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa; b. art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez co naruszono interes społeczny i słuszny interes skarżącego; c. art. 7a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości, co do treści normy prawnej zastosowanej wobec skarżącego w przedmiotowej sprawie na korzyść skarżącego; d. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, które nie budzi zaufania obywateli do organów państwa w szczególności poprzez odebranie skarżącemu nabytego prawa na podstawie nieobowiązujących norm prawnych, uchylonego przepisu ustawy, którego w tym wypadku nie stosuje do omawianego stanu faktycznego sprawy; e. art. 61 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez jednoczesnego dopuszczenia wszelkich dowodów, które mogły by przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w tym dopuszczenia dowodu z przesłuchania samej strony oraz wypowiedzenia się, co do faktów oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych; f. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenia pisemnego uzasadnienia przy jednoczesnym braku wskazania argumentacji, na podstawie której organ doszedł do prezentowanego przekonania, w tym całkowitego zaniechania wskazania dowodów na jakich się oparł, a jakim co za tym idzie odmówił waloru wiarygodności. g. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie - wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez Starostę Radomszczańskiego w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie w przypadku, gdy w czasie popełnienia czynu przez skarżącego, jak i w dacie orzekania przez organ administracji publicznej przepis ten był i jest uchylony, a więc nie obowiązuje, a co za tym idzie decyzje wydane na jego podstawie zapadają z naruszeniem zasad praworządności oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy rozstrzygniecie Starosty Radomszczańskiego o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Materialnoprawną podstawą jej wydania był art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, starosta - na wniosek komendanta Policji, wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących utraty przez przywołany przepis mocy obowiązującej wskazać należy, że sąd uwzględnił, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak zauważyć należy, że równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również inna nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonano zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym. W art. 14 ust. 1 powyższej ustawy nowelizującej postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym),w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1 b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego art. 140 i art. 140a p.r.d. Komunikat, o którym mowa w powołanym przepisie art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej do chwili obecnej nie został ogłoszony. Wobec powyższego w ocenie sądu uznać należy, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a co za tym idzie -art. 140 ust. 1 p.r.d. w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony. Stanowisko takie jest powszechnie wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych por. np.: wyrok WSA w Opolu z 6 czerwca 2019 r. w sprawie sygn. akt II SA/Op 164/19 LEX 2688022, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 258/19 LEX 2652926, wyrok WSA w Olsztynie z 26 października 2021 r., w sprawie sygn. akt II SA/Ol 475/21, LEX nr 3264740, wyrok WSA w Łodzi z 23 października 2019 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 666/19, LEX nr 2737771. Oznacza to, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. mógł mieć zastosowanie i stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Co za tym idzie, całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. W tym stanie rzeczy, wobec bezspornego ustalenia przez organy, że prawomocnym wyrokiem z 28 lipca 2020 r., Sąd Rejonowy w Radomsku II Wydział Karny sygn. akt II K [...] uznał skarżącego za winnego tego, że 22 grudnia 2019 r. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, oraz że strona uzyskała prawo jazdy po raz pierwszy 11 września 2019 r., decyzję wydaną w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. uznać należy za prawidłową. Z okoliczności faktycznych ustalonych w postępowaniu administracyjnym wynika bezsprzecznie, że skarżący posiadał prawo jazdy od zaledwie 3 miesięcy, gdy 22 grudnia 2019 r. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, określone w art. 177 § 1 k.k. i prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 28 lipca 2020 r. został uznany za winnego jego popełnienia, Ustalenia w tym zakresie nie budzą wątpliwości sądu, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie odpowiadają prawu. Nie są też kwestionowane przez skarżącego. W świetle powyższego za trafne należało uznać stwierdzenie organów, że w realiach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka obligatoryjnego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie wyżej omawianego przepisu. W tym miejscu podkreślić należy, że kontrolowana decyzja ma charakter tzw. związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. Treść tego przepisu nie pozostawia bowiem swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy. Gdyby organ nie cofnął skarżącemu uprawnień wobec wypełnienia się dyspozycji powyższego przepisu, jego zachowanie byłoby zachowaniem contra legem. Podkreślić też należy, że ratio legis tego przepisu było takie, aby pozbawiać uprawnień do kierowania pojazdami kierowców, którzy po uzyskaniu prawa jazdy, dopuszczali się brawurowej jazdy, bądź nie respektowali zasad i reguł obowiązujących w ruchu drogowym, powodując w związku z tym wypadki drogowe. Celem obowiązywania tej regulacji jest między innymi prewencja generalna, która ma oddziaływać na osoby, które pierwszy raz uzyskały prawo jazdy, ażeby zachowały one szczególną ostrożność z uwagi na mniejsze doświadczenie niż pozostali uczestnicy ruchu drogowego. Ponadto, unormowanie to ma chronić zdrowie i życie uczestników tego ruch (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r. III SA/Gd 941/17 LEX nr 2459866). W niniejszej sprawy nie uchybiono również podniesionym w skardze przepisom prawa procesowego, tj. art. 6-7a, art. 8, art. 61, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1, oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Dokonana w sprawie ocena stanu faktycznego i prawnego znalazła prawidłowy wyraz w uzasadnieniu decyzji, która spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Organy uwzględniły przy tym wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dopuściły niezbędne do ustalenia występującego w niej stanu faktycznego dowody i dokonały ich prawidłowej oceny prawnej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., który co należy jeszcze raz podkreślić, do chwili wydania skarżonej decyzji nie został skutecznie derogowany, a zatem działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzeczono jak w sentencji. bg