III SA/Łd 490/11

Dnia 7 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi skargi I. B. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione i odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów postanawia odmówić A. K. przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 490/11 UZASADNIENIE Pismem z dnia 23 maja 2011 r. I. B. i A. K. (dalej skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione i odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. W dniu 17 czerwca 2011 r. skarżący A. K. uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł. Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z treścią wyroku skarżący A. K. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na urzędowym formularzu "PPF". W uzasadnieniu wniosku wskazał na swoją sytuację materialną, ponoszone wydatki. W tym zakresie podniósł, że spłaca kredyt hipoteczny, którego rata wynosi ok. 750 zł, ponosi koszty czesnego trzech synów (po 1.200 zł). Wskazał także szczegółowo na ponoszone wydatki – telefon i internet (450 zł), energia elektryczna i woda (350 zł), dojazdy do pracy (600), zakup żywności (1.000 zł). Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. K., synami A. K. (21 lat), K. K. (20 lat), T. K. (18 lat). Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 1,62 ha. Jako dochody gospodarstw domowego wskazał na swoje świadczenia rentowe w wysokości 3.747 oraz wynagrodzenie z tytułu mowy o pracę w wysokości ok. 1.500 zł, wynagrodzenie M. K. w z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.300 zł oraz wynagrodzenie syna A. K. w kwocie 1.800 zł (jak zaznaczył otrzymywane od 1 lipca 2011 r.). Podał także, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 6.000 złotych oraz że jest właścicielem pojazdu osobowego marki A. o szacunkowej wartości 13.000 zł. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r. wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to doręczone zostało wnioskodawcy w dniu 29 sierpnia 2011 r. W dniu 30 sierpnia 2011 r. skarżący złożył sprzeciw do tego postanowienia referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawa p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do stwierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że A. K. zadeklarował miesięczny dochód w swoim gospodarstwie domowym w wysokości 8.347 złotych, z tytułu umów o pracę jego żony i syna oraz świadczeń emerytalnych samego skarżącego. Wobec faktu, iż w gospodarstwie domowym pozostaje pięć osób, średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi więc ok. 1.670 zł. Jednocześnie skarżący posiada zdeponowane na rachunku bankowym środki majątkowe w wysokości 6.000 złotych. W ocenie Sądu, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania oszczędności w kwocie 6.000 zł skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OZ 985/07, z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1231/10. W ocenie Sądu, przedmiotowe okoliczności, tj. posiadane oszczędności – w zestawieniu z wysokością aktualnie obciążających skarżącego, na tym etapie postępowania kosztów sądowych oraz faktem, iż rozłożone byłyby one w czasie, pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty sądowe, jak i ewentualne koszty zastępstwa procesowego w sprawie. Zwrócić przy tym należy jeszcze uwagę na okoliczność regulowania przez skarżącego, obok innych ponoszonych wydatków, zobowiązań cywilnoprawnych - kosztów regulowania rat kredytu. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, tego typu zobowiązania nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Tak wypowiedział się m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, wskazując, iż podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą przed koszty postępowania sądowego (por. także postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006, sygn. akt I FZ 150/06). Reasumując, w ocenie Sądu, wysokość osiąganych miesięcznych dochodów oraz zgromadzone środki finansowe na rachunku bankowym, a także fakt zaciągania i późniejszego regulowania innych zobowiązań finansowych nie pozwalają uznać A. K. za osobę pozbawioną środków do egzystencji, a tym samym dają podstawę do stwierdzenia, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. R.A.