III SA/Łd 519/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Spółki Jawnej z siedzibą w D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Spółki Jawnej z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 519/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 18 lutego 2011 r. "A." Spółka Jawna z siedzibą w D. (dalej skarżąca lub Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 14 stycznia 2011 r. (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2007 roku. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając następnie – po wezwaniu Sądu – wypełniony formularz wniosku na druku "PPF". Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej wynika, iż Spółka prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej i hurtowej paliw. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 44.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy określono na 791.878,81 zł. Spółka wykazała stratę z prowadzonej działalności za ostatni rok obrotowy w wysokości 80.054,97 zł. Wskazała także, że posiadane przez Spółkę rachunki bankowe zostały zablokowane przez urząd skarbowy. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie o majątku i dochodach było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał Spółkę, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W związku z tym zażądano: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych w podatku od osób prawnych za lata 2009 i 2010 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym roku dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów deklaracji podatkowej VAT-7 za ostatnie 5 miesięcy 2011 r.; złożenia odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2010 r. oraz aktualnego rachunku zysków i strat w roku 2011; wskazania, czy w związku z trudną sytuacją finansową spółki został ustalony obowiązek dokonania dopłat przez jej wspólników i przedstawienia uchwały wzywającej do ich dokonania, ewentualnie wskazania innego źródła finansowania bieżącej działalności spółki; przekazanie informacji o otrzymanej ewentualnie pomocy publicznej w ciągu ostatnich dwóch lat; wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej siedzibę spółki oraz udokumentowania wysokości ponoszonych z tego tytułu kosztów. Wezwanie to zostało Spółce doręczone w dniu 21 czerwca 2011 roku. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 14-dniowego terminu na odpowiedź. Spółka została pouczona, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności "A." z siedzibą w D. (dalej skarżąca lub Spółka) spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie strona wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy podmiot wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka nie przekazała wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jej stanu majątkowego informacji. Nie przekazała także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawiła żadnych informacji, tj. poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za 2009 i 2010 rok lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; nie przedłożyła żądanych odpisów deklaracji podatkowej VAT-7; nie złożyła bilansu oraz rachunku zysków i strat. Nie wyjaśniła także, czy w związku z trudną sytuacją finansowa Spółki podjęte zostały działania zmierzające do zapewnienia innych źródeł finansowania jej działalności (np. obowiązek dopłat przez wspólników Spółki). Informacje te, w szczególności dotyczące zeznań podatkowych (CIT i VAT), rachunków zysku i strat za ostanie lata, czy bilansu mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych Spółki, a tym samym jej możliwości płatniczych. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości określenia wiarygodności finansowej spółki i wykazania, czy faktycznie nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącą Spółkę na okoliczność braku możliwości finansowych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżąca odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Nie może być bowiem tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji finansowej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie finansów spółki może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącej Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.