III SA/Łd 545/14
WyrokWSA w Łodzi2014-08-19
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz drogowy wykonany przez przedsiębiorcę, który nie jest pracownikiem przedsiębiorcy, ale wykonuje przewóz na jego rzecz w ramach pomocy koleżeńskiej, może być uznany za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne?Ratio decidendi
Przewóz drogowy wykonany przez osobę, która nie jest pracownikiem przedsiębiorcy (w rozumieniu Kodeksu pracy) ani samym przedsiębiorcą, nie może być uznany za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne, nawet jeśli jest wykonywany w ramach pomocy koleżeńskiej. Ponadto, jeśli przewóz dotyczy towarów należących częściowo do innego przedsiębiorcy i wiąże się z pobieraniem opłat za dostawę, nie spełnia on kryteriów niezarobkowego przewozu. W takich przypadkach wymagane jest posiadanie licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące (tachograf).Stan faktyczny
W dniu 31 maja 2013 r. Inspekcja Transportu Drogowego skontrolowała pojazd ciężarowy przewożący quady. Stwierdzono, że pojazd nie był wyposażony w tachograf, a kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy A.S., na rzecz którego wykonywano przewóz. Przedsiębiorca A.S. nie posiadał wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Organy administracji nałożyły na A.S. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez licencji oraz za brak tachografu. Przedsiębiorca odwołał się od decyzji, argumentując, że był to przewóz niezarobkowy na potrzeby własne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nałożeniu na A.S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. A.S., kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 31 maja 2013 r. o godzinie 10:25 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. (al. B.) miała miejsce kontrola drogowa samochodu ciężarowego marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] i przyczepy ciężarowej marki Wiola o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 2600 kg, przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował D.M. W dniu kontroli drogowej przedsiębiorąca A.S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: A. A.S. wykonywał przewóz drogowy quadów z siedziby swojej firmy, tj. z Ł. do odbiorców w miejscowościach T., I. oraz Z. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że ww. pojazd nie został wyposażony w żadne urządzenie rejestrujące lub w cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Kierowca podczas kontroli został przesłuchany w charakterze świadka. Oświadczył, że w dniu 31 maja 2013 r. wykonywał w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy A.S. przewóz drogowy dziewięciu należących do niego quadów oraz dwóch quadów należących do przedsiębiorcy Ł.S. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "C." Auto-Handel) z Ł. do odbiorców w miejscowościach T., I. oraz Z. Kierowca wyjaśnił, że przewóz nie miał charakteru prywatnego. Zaznaczył, że nie jest pracownikiem przedsiębiorcy A.S., gdyż jest pracownikiem Zakładu Karnego G. Kierowca zeznał, że z ww. przedsiębiorcą nie wiąże go żadna umowa zatrudnienia, tj. umowa o dzieło, umowa zlecenia, umowa o pracę, a przewóz w dniu kontroli był wykonywany jednorazowo w ramach pomocy koleżeńskiej. Ponadto oświadczył, że nie wiedział, iż prowadząc zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, powinien posiadać w pojeździe tachograf. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole z dnia 31 maja 2013 r. nr [...], w protokole z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz dokumentacji fotograficznej pojazdu.
Pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W odpowiedzi na otrzymane zawiadomienie strona złożyła wyjaśnienia w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. oraz załączyła dokumenty: umowę użyczenia samochodu ciężarowego marki Mercedes - Benz, faktury VAT nr [...], [...], [...] wystawione przez przedsiębiorcę Ł.S. "C." Auto-Handel, paragony fiskalne nr [...], [...], [...], [...] wystawione przez przedsiębiorcę A.S., zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący przedsiębiorcy A.S., zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane w dniu 17 czerwca 2013 r. na czas nieokreślony oraz wypis nr 1 i 2 do ww. zaświadczenia.
W piśmie z dnia 28 czerwca 2013 r. Starostwo Powiatowe w Ł. poinformowano organ, że na dzień 31 maja 2013 r. przedsiębiorca A.S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: A. A.S. nie figurował w rejestrze wydawanych licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy (k. 32 akt administracyjnych). Ponadto organ I instancji ustalił, że ww. podmiot do dnia 31 lipca 2013 r. nie był zarejestrowany w systemie informatycznym, tj. w bazie Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w Warszawie (dowód: pismo z dnia 31 lipca 2013 r. - w aktach sprawy).
Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w czasie postępowania administracyjnego, zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niego dodatkowego postępowania z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, które to naruszenie zostało określone w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto organ I instancji pismem z dnia 6 września 2013 r. zawiadomił stronę o zmianie brzmienia naruszenia wskazanego w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z wejściem w życie z dniem 15 sierpnia 2013 r. przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie
zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, określonego w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.; wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, co skutkowało powstaniem naruszenia określonego w Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) obrazę art. 4 pkt 4 lit. b i lit. d w zw. z art. 5 ust. 1 u.t.d. polegającą na niesłusznym uznaniu, że w dniu 31 maja 2013 r. strona wykonywał transport drogowy w rozumieniu art. 5 u.t.d., gdy prawidłowa ocena ustalonego w sprawie stanu faktycznego wskazuje, że był "to transport niezarobkowy" w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. b; 2) obrazę art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 polegającą na niesłusznym uznaniu, że w dniu 31 maja 2013 r. strona wykonywała handlowy przewóz rzeczy uzasadniający obowiązek instalowania w pojeździe tachografu; 3) obrazę art. 93 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. polegającą na braku jednoznacznego wskazania w decyzji rodzaju naruszenia, za które została nałożona kara administracyjna.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, która jest niezasadna. Zaznaczył, że przedmiotowy przewóz był wykonywany pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i nie miał charakteru zarobkowego.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji powołał treść art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 3, art. 4 pkt 22 lit. a i lit. r, art. 5 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców i wskazał, że zgadza się z ustaleniami organu I instancji dotyczącymi charakteru przewozu z dnia kontroli, tj. z dnia 31 maja 2013 r. Za powyższym przemawia treść zeznań kierowcy złożonych podczas kontroli, okazana do kontroli faktura VAT nr [...] wystawiona przez Ł.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A." Auto-Handel, przedstawione przez stronę w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego dokumenty (tj. umowa użyczenia samochodu ciężarowego marki Mercedes - Benz, faktury VAT nr [...], [...], [...] wystawione przez przedsiębiorcę Ł.S., paragony fiskalne nr [...], [...], [...], [...] wystawione przez przedsiębiorcę A.S., zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący przedsiębiorcy A.S., zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane w dniu 17 czerwca 2013 roku na czas nieokreślony oraz wypis nr 1 i 2 do ww. zaświadczenia oraz informacje zawarte w piśmie Starostwa Powiatowego w Ł. z dnia 28 czerwca 2013 r., a także w piśmie Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r.
Organ odwoławczy biorąc pod uwagę całość zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego uznał, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego słusznie przyjął, że przewóz z dnia kontroli był realizowany przez stronę i miał charakter transportu drogowego, bowiem nie spełniał warunków niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Aby można było stwierdzić, że przewóz jest realizowany na potrzeby własne, warunki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d. muszą zostać spełnione łącznie.
Organ odwoławczy stwierdził, że przewóz wykonywany przez przedsiębiorcę w chwili kontroli nie mógł być przewozem drogowym na potrzeby własne (przewozem wykonywanym pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej), ponieważ kierowca go realizujący nie był jego pracownikiem. Kierowca oświadczył w protokole przesłuchania świadka, że z przedsiębiorcą A.S. nie wiąże go żadna umowa zatrudnienia, tj. umowa o dzieło, umowa zlecenia, umowa o pracę, a przewóz w dniu kontroli był wykonywany jednorazowo w ramach pomocy koleżeńskiej. Ponadto przedsiębiorca sam przyznał w przesłanych wyjaśnieniach, że D.M. nie jest jego pracownikiem, a przedmiotowy przewóz był wykonywany w ramach przysługi koleżeńskiej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do ww. przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Termin "pracownik" został zdefiniowany w art. 2 Kodeksu pracy, stosownie do którego "pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę". W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1993 r. (III ARN 89/92, POP 1993/4/70) sąd wypowiedział pogląd, że "uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne". Organ powołał się również na uchwałę SN z 9 czerwca 1976 roku (VI KZP 13/75, OSNKW 1976/7-8/86), w której wprost wskazano, że "w braku definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub w danej gałęzi prawa, a jest ono zdefiniowane w innej specyficznej gałęzi prawa, to sąd powinien oprzeć się na takiej właśnie legalnej definicji". W ocenie organu odwoławczego powyższe stanowisko jest uzasadnione i znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. (K 2/94; OTK 1994/2/36) podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, że inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, iż zarówno aksjologia jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. W związki z powyższym skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w ocenie organu II instancji zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w Kodeksie pracy. Organ wskazał, że w polskim systemie prawa obowiązuje prymat wykładni językowej, która nakazuje ustalić znaczenie normy prawnej ze względu na język prawny, w którym jest ona sformułowana. Przepis art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem "pracownik", zdefiniowanym w art. 2 Kodeksu pracy. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził więc, że strona nie dopełniła warunku określonego art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d., ponieważ kierowca D.M. nie był na dzień kontroli drogowej pracownikiem strony.
Organ wskazał również, że podczas kontroli drogowej strona wykonywała przewóz drogowy dziewięciu należących do niego quadów oraz dwóch quadów należących do przedsiębiorcy Ł.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "C." Auto-Handel (co potwierdza okazana do kontroli faktura VAT nr [...] z dnia 31 maja 2013 r.) z Ł. do odbiorców w miejscowościach T., I. oraz Z. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że strona nie legitymowała się tytułem prawnym do całego przewożonego ładunku, ponieważ dwa quady należały do innego przedsiębiorcy. Ponadto z przedstawionych przez stronę faktur VAT nr [...], [...], [...] wystawionych przez przedsiębiorcę Ł.S., a także paragonów fiskalnych nr [...], [...], [...], [...] wystawionych przez przedsiębiorcę A.S. jednoznacznie i bezsprzecznie wynikało, że za dostarczenie towaru do odbiorców strona pobierała opłatę. Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa działalności podstawowej.
Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że wykonywany w dniu 31 maja 2013 r. przewóz drogowy nie spełniał kryterium niezarobkowego przewozu drogowego, jakim jest nieodpłatność wykonywanego przewozu drogowego oraz nie spełniał przesłanki wymienionej w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., ponieważ strona nie dysponowała częścią przewożonego towaru. Na dzień kontroli drogowej strona nie posiadała zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Powyższe zaświadczenie zostało wydane stronie przez Starostwo Powiatowe w Ł. dopiero w dniu 17 czerwca 2013 r. (ważne na czas nieoznaczony), a więc po kontroli drogowej mającej miejsce w dniu 31 maja 2013 r. Zatem w dniu kontroli nie mógł być również wykonywany przez stronę niezarobkowy przewóz drogowy. Organ I instancji właściwie więc ocenił, że w dniu kontroli strona wykonywała transport drogowy rzeczy, jako że według art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. transportem drogowym jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. W omawianym przypadku przejazd z dnia kontroli nie spełniał przesłanek z art. 4 pkt 4 lit. a i lit. c u.t.d., a zatem bezspornie stanowił transport drogowy rzeczy.
W konsekwencji ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów wynika bezsprzecznie, że wykonywany w dniu kontroli przewóz był realizowany w imieniu i na rzecz strony, miał charakter transportu drogowego i tym samym kierowca powinien posiadać i okazać na żądanie organu kontrolującego licencję na wykonywanie transportu drogowego, a takiego dokumentu w chwili kontroli strona nie posiadała. Dlatego też organ odwoławczy stwierdza, że słusznie została nałożona na stronę kara pieniężna w wysokości 8 000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego jest działalnością licencjonowaną, co oznacza, że jej prowadzenie jest uzależnione od uzyskania licencji. Z kolei uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym. Ponadto organ wyjaśnił, że stan faktyczny zaistniały w czasie kontroli polegający na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji obecnie sankcjonowany jest jako wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Skoro licencja na transport drogowy rzeczy uzyskana w poprzednio obowiązującym stanie prawnym została zrównana z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, to zaistnienie naruszenia w postaci braku tej licencji w chwili kontroli oznacza brak zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji. Wprawdzie na chwilę kontroli strona nie mogła uzyskać zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, niemniej jednak mogła uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, która w obecnym stanie dawałaby stronie te same uprawnienia co zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika.
Odnośnie naruszenia z Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 31 maja 2013 r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy ciężarowej o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 5400 kg stwierdzono wykonywanie przez stronę zarobkowego przewozu drogowego rzeczy podlegającego pod przepisy rozporządzeń Rady (EWG) nr 3821/85 oraz (WE) nr 561/2006. W wyniku oględzin pojazdu marki Mercedes - Benz o nr rej. ELE 87MV, przeprowadzonych w obecności kierowcy, stwierdzono, iż ww. pojazd nie ma zamontowanego żadnego urządzenia kontrolno - pomiarowego (tj. tachografu) rejestrującego aktywność kierowcy, prędkość jazdy oraz przebytą drogę (dowód: dokumentacja fotograficzna pojazdu - w aktach sprawy). Ponadto kierowca oświadczył do protokołu z przesłuchania w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, iż nie wiedział, że prowadząc zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, powinien posiadać w pojeździe tachograf (dowód: protokół z przesłuchania świadka - w aktach sprawy).
W ocenie organu odwoławczego bezzasadny jest zarzut pełnomocnika strony, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Wykonywany bowiem przez stronę przewóz w dniu 31 maja 2013 r. nie podlegał pod wyłączenie z obowiązku zamontowania i używania tachografu, gdyż nie spełniał przesłanek niehandlowego przewozu rzeczy. Zgodnie z art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006: "niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy." W omawianym przypadku strona w dniu 31 maja 2013 r. wykonywała przewóz zarobkowy rzeczy, do którego powyższe wyłączenie nie znajduje zastosowania.
Organ wyjaśnił też, że pojęcie przewozu niezarobkowego nie jest tożsame z pojęciem przewozu niehandlowego, który oznacza przewóz prywatny, niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z akt sprawy wynika w sposób bezsprzeczny, że przewóz strony nie miał charakteru prywatnego, a wykonywany był w ramach faktycznie podejmowanych czynności z zakresu transportu drogowego. Należy bowiem wskazać, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy jest także ten, kto faktycznie podejmuje i wykonuje w tym zakresie działalność gospodarczą, pomimo niedopełnienia warunków do jej legalnego wykonywania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt. II GSK 166/09). Dlatego też, w opinii organu odwoławczego, bezspornie przewóz z dnia kontroli nie podlegał pod wyłączenie wynikające z art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Obowiązkiem strony było zatem zamontowanie w pojeździe urządzenia rejestrującego przed podjęciem działalności polegającej na wykonywaniu przewozu rzeczy.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do obrazy art. 93 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. polegającej na braku jednoznacznego wskazania w decyzji rodzaju naruszenia, za które została nałożona kara administracyjna. Według art. 93 ust. 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6. Zatem przedmiotowa decyzja została wydana przez właściwy organ. Ponadto zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 § 1 K.p.a. W szczególności zawierała uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione (przede wszystkim naruszenie w zakresie wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące) oraz dowody, na których organ się oparł. Decyzja zawierała również uzasadnienie prawne, w którym w niezbędnym zakresie przywołano podstawy prawne decyzji o nałożeniu kary na stronę wraz z przytoczeniem właściwych przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji jasno została określona podstawa prawna jej wydania, jak również wskazano fakty, którymi kierował się organ wydając decyzję.
Organ II instancji uznał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. Strona niniejszego postępowania sama przyczyniła się do powstałego naruszenia, podjęła się usługi transportowej nie mając wiedzy, że w przypadku realizowania transportu drogowego powinna legitymować się podczas kontroli drogowej stosownym uprawnieniem jakim była licencja na wykonywanie transportu drogowego, a w świetle obowiązujących przepisów prawa zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W toku postępowania nie ujawniły się też żadne okoliczności wskazujące, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć, co skutkowałoby umorzeniem postępowania na podstawie ww. przepisu. Gdyby strona znała obowiązujące przepisy prawa to nie doszłoby do stwierdzonego naruszenia.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że nałożona na stronę kara pieniężna w wysokości 10 000 złotych jest słuszna. Rzeczywista bowiem kara pieniężna z tytułu stwierdzonych naruszeń wynosiłaby 11 000 złotych (tj. 8 000 złotych z tytułu naruszenia określonego w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz 3 000 zł z tytułu naruszenia określonego w Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.). Nie mniej jednak z uwagi na treść art. 92a ust. 2 u.t.d., organ I instancji prawidłowo ograniczył wysokość kary pieniężnej do kwoty 10 000 złotych, czyli maksymalnej kwoty, która może zostać nałożona na przedsiębiorcę za stwierdzone naruszenia podczas jednej kontroli drogowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił: - obrazę art. 4 pkt 4 lit. b i d w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym polegającą na niesłusznym uznaniu, iż w dniu 31 maja 2013 skarżący wykonywał transport drogowy w rozumieniu art. 5 ustawy, podczas gdy prawidłowa ocena ustalonego w sprawie stanu faktycznego wskazuje, że był to transport niezarobkowy w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. b; - obrazę art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 polegającą na niesłusznym uznaniu, że w dniu 31 maja 2013 r. skarżący wykonywał handlowy przewóz rzeczy uzasadniający obowiązek instalowania w pojeździe tzw. tachografu; - obrazę art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. polegającą na braku jednoznacznego wskazania w decyzji rodzaju naruszenia, za które została nałożona kara administracyjna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.
Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nałożeniu na A.S. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) – dalej u.t.d.
W myśl art. 92a ust. 1 powołanej ustawy - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (art. 92a ust. 2 ustawy).
Stosownie do treści art. 5 ust. 2 u.t.d. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli:
1) spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009;
2) w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz, nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu kierowcy.
Za kierowców, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz (art. 92a ust. 4 ustawy).
Z powyższych przepisów wynika, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, który podlega karze pieniężnej jest przedsiębiorca. W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09, Lex nr 746376, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą. Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 75/06 stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (a więc przepisu sankcjonującego wykonywanie przewozów drogowych z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak niezgodności z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. W motywach tego wyroku Trybunał stwierdził, że idea i prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał zauważył także, że akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców.
Przedstawienie tej argumentacji, którą w pełni należy podzielić, ma na celu wykazanie wagi i znaczenia przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców. Wprawdzie powyższe orzeczenie NSA oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane zostały na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu poprzednio obowiązującym, jednak zachowują swoją aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o transporcie drogowym.
Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in.
- rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21),
- rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. L 300 z 14.11.2009, str. 51-71),
- ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155),
- ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. nr 180, poz. 1494, ze zm.).
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (92a ust. 6 ustawy). I tak treść załącznika nr 3 do ww. ustawy sankcjonuje m.in. :
- lp. 1.1. - Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;
- lp. 6.1.1. – Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
W rozpoznawanej sprawie podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki Mercedes - Benz o nr rej. [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 2800 kg oraz przyczepy ciężarowej marki Wiola o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 2600 kg, przeprowadzonej w dniu 31 maja 2013r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W., stwierdzono, że zatrzymanym pojazdem kierował D.M. Powyższym pojazdem realizowany był przewóz drogowy quadów z siedziby firmy A.S., tj. z miejscowości Ł. do odbiorców w miejscowościach T., I. i Z.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to czy w dniu kontroli drogowej, tj. w dniu 31 maja 201r. skarżący wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, czy też transport drogowy.
Zgodnie z art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. użyte w tej ustawie określenie transport drogowy, oznacza m. in. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Według natomiast art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przytoczone przepisy określają przesłanki pozwalające na odróżnienie niezarobkowego przewozu drogowego od transportu drogowego. Odnosząc te przesłanki do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że przyczyną uznania przez organy administracji skontrolowanego w sprawie przewozu za transport drogowy było stwierdzenie, że niespełnione zostały dwa warunki przewozu na potrzeby własne, określone w art. 4 pkt 4 lit. a i c u.t.d.
Jak to już wyżej przytoczono przepis ten przewiduje, że jednym z kumulatywnych warunków przewozu na potrzeby własne jest, aby pojazd samochodowy używany do przewozu prowadzony był przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. W przepisie art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. chodzi bowiem o podkreślenie ścisłego związku pomiędzy danym przewozem, a działalnością przedsiębiorstwa, którego pełny wyraz oddaje określenie jako jednego z podstawowych warunków takiego przewozu, aby był on wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Uwzględniając taką wykładnię nie można pod pojęciem przedsiębiorcy, użytym w art. 4 pkt 4 lit. a. u.t.d., rozumieć osoby będącej kolegą przedsiębiorcy, z którym nie wiążą go żadne umowy o zatrudnieniu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie budzi wątpliwości, że skontrolowany pojazd prowadzony był przez D.M., który nie jest pracownikiem skarżącego. Wobec powyższego nie została w ocenie sądu spełniona przesłanka wymieniona w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d., warunkująca uznanie danego przewozu za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne. Zdaniem Sądu treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że intencją ustawodawcy był ograniczenie grona osób prowadzących pojazd, którym wykonywany jest przewóz na potrzeby własne, jedynie do samego przedsiębiorcy oraz zatrudnionych przez niego pracowników.
Ponadto nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. Przewożone rzeczy nie były w całości własnością skarżącego. Skarżący wykonywał przewóz drogowy dziewięciu quadów, będących jego własnością oraz dwóch quadów należących do przedsiębiorcy Ł.S., co potwierdza faktura VAT z dnia 31 maja 2013 r. nr [...]. Nadto z załączonej dokumentacji wynika, że za dostarczenie towaru do odbiorców strona pobierała opłatę.
Należało zatem odwołać się do treści art. 4 pkt 3 u.t.d., zgodnie z którym każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 art. 4 u.t.d. jest transportem drogowym, na podjęcie i wykonywanie którego przedsiębiorca musi legitymować się licencją, o czym stanowił art. 5 ust. 1 u.t.d. (obecnie zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego).
Ponieważ w chwili kontroli skarżący nie posiadał takiej licencji, naruszył również przepis art. 87 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego (wykonując transport drogowy) kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypis z licencji.
Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że podstawowym warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej (od 15 sierpnia 2013 r. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego), zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu niezarobkowego - przewozu na potrzeby własne, jest zaświadczenie o zgłoszeniu takiego przewozu. Stosownie do przepisu art. 33 ust. 1 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia nie odnosi się do wszystkich przypadków przewozu niezarobkowego i tak spod obowiązku uzyskania zaświadczenia zwolnione są przewozy drogowe wykonywane w ramach powszechnych usług pocztowych, wykonywane przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego oraz przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. (art. 33 ust. 2 u.t.d.).
Powyższe wskazuje na to, że każdy przewóz niezarobkowy wykonywany pojazdem poddanym regulacji ustawy o transporcie drogowym, przez przedsiębiorcę nieuprawnionego do wykonywania transportu drogowego i wykonującego inną, niż transportowa działalność, podporządkowany jest obowiązkowi zgłoszenia wykonywanych przewozów na potrzeby własne. Wskazać należy, że skarżący zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne uzyskał dopiero w dniu 17 czerwca 2013 r. (k. 26 akt administracyjnych).
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że sąd uznał również za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, ponieważ nie był on w czasie kontroli w takie urządzenie (tachograf) wyposażony.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w myśl obowiązujących przepisów prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego - tachografu. Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców nakazuje pracodawcy prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców w różnych formach i przechowywać ją przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Ustawa o czasie pracy kierowców odsyła w zakresie rejestracji norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz.. UE z 2006r. nr L102, s.1), które z kolei w zakresie urządzeń rejestrujących odsyła do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz.. UE z 1985r. nr L 370, s.8 ze zm.).
Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Stosownie do art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karty kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (...). Zgodnie zaś z art. 15 ust. 8 tego rozporządzenia, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. Stosownie do art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.
Z powołanego art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wynika, że przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego zapewnia poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących używanych w pojazdach, którymi wykonywana jest tego rodzaju działalność gospodarcza. Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wprost przewiduje zakaz fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach przechowywanych w tachometrze. Zabronione jest jakiekolwiek manipulowanie tachometrem lub wykresówką, które mogłoby spowodować zlikwidowanie lub sfałszowanie danych w nim rejestrowanych. Niedozwolone jest podłączanie do tachografu jakichkolwiek urządzeń mających lub mogących mieć wpływ na prawidłową pracę urządzenia rejestrującego.
W ocenie sądu odpowiedzialność przedsiębiorcy w tym zakresie nie powinna budzić wątpliwości, a podnoszony przez skarżącego zarzut błędnego przyjęcia przez organy, że wykonywał on handlowy przewóz rzeczy uzasadniający obowiązek instalowania w pojeździe tachografu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 zdanie 1 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia (art. 3 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia. Kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1, wyłączone są z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (art. 29 ust. 2 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.
W ocenie sądu, organy prawidłowo przyjęły, że powyższe wyłącznie nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, W orzecznicze sądów administracyjnych wskazuje się, że niehandlowy przewóz rzeczy, o którym mowa w art. 3 lit. h powyższego rozporządzenia nr 561/2006, to przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, w szczególności zaś - niewykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Według aktualnego stanu prawnego "niehandlowy" przewóz w żaden sposób nie jest związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej, która to działalność jest immanentną cechą przewozu niezarobkowego, tj. przewozu na potrzeby własne.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy bezspornie jest, że w dniu 31 maja 2013 r. wykonywane było zadanie przewozowe z zakresu transportu drogowego związane (pomocniczo) z działalnością gospodarczą skarżącego. W konsekwencji przepisy ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 mają w przedmiotowej sprawie zastosowanie, co oznacza, że strona zobowiązana była do zachowania wszelkich obowiązków nałożonych na przewoźników przedmiotowym aktem normatywnym. W szczególności strona miała obowiązek wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące.
Za niezasadny uznać należy także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 93 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 107 § 1 K.p.a. Zarówno w decyzji organu I instancji jaki i decyzji organ II instancji jednoznacznie zostały wskazane dwa naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło