III SA/Łd 555/17
WyrokWSA w Łodzi2017-08-02
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni oraz możliwość wystąpienia ważnego interesu publicznego przemawiającego przeciwko umorzeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek całkowitej lub częściowej nieściągalności, a nadto istnieje ważny interes publiczny przemawiający przeciwko umorzeniu, ze względu na młody wiek skarżącej i możliwość przyszłej spłaty zadłużenia.Stan faktyczny
Skarżąca I. S. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności i niewystarczające uzasadnienie wniosku przez skarżącą. ZUS podkreślił, że rodzina skarżącej posiada dochody, a sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać umorzenie. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak rozważenia możliwości umorzenia na podstawie innej ustawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę I. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 963, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że wniosek I. S. z dnia 11 października 2016 r. w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek został rozpatrzony negatywnie i w dniu [...] wydano decyzję odmowną.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu administracji, że umorzenie zadłużenia nie poprawi jej sytuacji finansowej. Skarżąca podkreśliła, że kwota zadłużenia jest znaczna. Konieczność jej spłaty wpłynie na budżet domowy, a tym samym na możliwość zaspokojenia przez rodzinę podstawowych potrzeb życiowych, w tym również zakupu leków. Skarżąca wyjaśniła, że nie załączyła do wniosku niezrealizowanych recept, gdyż pozbawiłoby ją to możliwości ich realizacji. W przypadku odmowy umorzenia należności i konieczności ich spłaty może wystąpić sytuacja, że nie będzie mogła kupić lekarstw. Skarżąca podtrzymała zarzut przedawnienia naliczonych odsetek. Skarżąca zaznaczyła, że nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy.
W ocenie organu administracji decyzja z dnia [...] wydana została prawidłowo. Uwzględniono wszystkie powołane przez skarżącą argumenty. Nadal brak jest przesłanek, które mogłyby wskazywać na możliwość umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z tytułu całkowitej nieściągalności. Nie wyczerpano okresu dochodzenia należności. Istnieje możliwość wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Nie została zatem potwierdzona całkowita nieściągalność. Sytuacja skarżącej została ponownie przeanalizowana i oceniona na podstawie przekazanych przez płatniczkę dokumentów oraz danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. Skarżąca jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, z której uzyskuje dochody netto w wysokości około 1 494,92 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem J. S. Na utrzymaniu jest dwóch synów. Z danych wygenerowanych z KSI ZUS wynika, że mąż uzyskuje dochody netto w wysokości około 2 902,69 zł miesięcznie. Rodzina ponosi koszty z tytułu opłat miesięcznych w łącznej wysokości 690,00 zł, z tytułu kosztów leczenia w kwocie 850,00 zł oraz z tytułu innych opłat w kwocie 545,00 zł. W decyzji z dnia [...] wskazano, że ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, nie jest okolicznością pozwalającą na umorzenie należności z tytułu składek, bowiem nie są to jakieś nadzwyczajne, czy nie przewidziane wydatki. Regulowanie tych zobowiązań jest ważne, ale nie można pomijać spłaty zaległych składek wobec ZUS wraz z odsetkami za zwłokę. Problemy zdrowotne skarżącej i jej rodziny stanowią uciążliwość mającą wpływ na ponoszone wydatki, lecz nie są podstawą do umorzenia należności. Niewątpliwie mogą być dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji. Nie stanowi to jednak okoliczności uzasadniającej umorzenie należności publicznoprawnych. Prawidłowo przeanalizowano wniosek skarżącej w oparciu o rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), zwane dalej rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r. Wyjaśniono, że z dokumentacji sprawy nie wynika, aby z powodu konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny skarżąca nie mogła pozyskiwać dochodów niezbędnych do opłacenia zaległości. Poinformowano skarżącą, że dokumenty zgromadzone w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, iż zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Zadłużenie to było wynikiem nie opłacania w ustawowym terminie płatności składek. Oprócz zadłużenia wobec ZUS skarżąca posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętego w banku kredytu na kwotę 15 000,00 zł, które są spłacane w ratach w wysokości 370,00 zł miesięcznie. Należne składki są zobowiązaniami publicznoprawnymi, w związku z czym mają pierwszeństwo w regulowaniu przed ratami kredytu czy zobowiązaniami wobec innych instytucji. Zobowiązania wobec ZUS mają szczególny charakter z uwagi na ich przeznaczenie i kolejność zaspokajania. Kredyty bankowe takiej cechy nie posiadają, są bowiem zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Posiadanie innych zobowiązań nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek (w tym odsetek za zwłokę). Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa. Gdyby ZUS umorzył należności z tytułu składek, to inni wierzyciele w dalszym ciągu będą dochodzić swoich należności, a ZUS realizuje przecież ważny interes społeczny zgodnie z obowiązującym przepisami prawa. Organ administracji wskazał także, iż w dniu 11 października 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o układ ratalny, który został rozpatrzony pozytywnie. Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów, które mogłyby wnieść istotne zmiany, w oparciu o które można byłoby stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest przesłanką do umorzenia zobowiązań. Kwestia przedawnienia odsetek została wyjaśniona w decyzji z dnia [...] na str. 5 oraz w piśmie ZUS z dnia 17 lutego 2017 r.
W skardze na powyższą decyzję I. S. wniosła o jej uchylenie, ewentualnie zmianę i umorzenie należności z tytułu składek. Skarżąca wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że dopiero w zaskarżonej decyzji wskazano w uzasadnieniu na przepisy stanowiące o możliwości umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. poz. 1551). Wcześniej nie udzielono jej takiej informacji, co jednoznacznie wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania wyrażonych w art. 9 oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. Organ administracji nadał wnioskowi bieg z zastosowaniem przepisów zawierających bardziej surowe kryteria warunkujące umorzenie. Zdaniem skarżącej informacja o możliwości umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. miałaby istotny wpływ na sytuację skarżącej, bowiem gdyby spełniała przesłanki do umorzenia zaległych należności na podstawie przepisów tej ustawy, umorzenie ich następowałoby bez konieczności analizy warunków materialnych wnioskodawczyni, po stwierdzeniu, że spełnia wynikające z niej wymogi formalne odnoszące się jedynie do czasu prowadzenia działalności i daty jej zakończenia. Skarżąca podniosła nadto, że obecnie ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Rozwiązano z nią dotychczasową umowę o pracę bez jej winy. Osiągane przez męża dochody nie pozwalają na spłatę zadłużenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania skarżącej i jej rodziny. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie rozważono zastosowania w sprawie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 z 2009r. poz.1585 z późn. zm.), zwana dalej s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz.1365 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.28 ust.2 ustawy z 13 października 1998r. należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust.3a.
W myśl art.28 ust.3 wymienionej ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Zgodnie z treścią art.28 ust.3a wymienionej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
W myśl art.32 wymienionej ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
W myśl § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz.1365) zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Z wymienionych przepisów wynika, iż umorzenie składek na ubezpieczenie opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym na co wskazuje użyte sformułowanie, że "należności z tytułu składek mogą być umarzane..." użyte w art.28 ust.2 i 3a ustawy z 13 października 1998r. oraz sformułowanie "Zakład może umorzyć..." użyte w § 3 ust.1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Oznacza to, że nawet w przypadku gdy spełnione zostaną przesłanki, o których mowa w art.28 ust.2,3 i 3a ustawy z 13 października 1998r. oraz w § 3 wymienionego rozporządzenia nie zobowiązuje to ZUS-u do umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja w tym zakresie jest pozostawiona uznaniu Zakładu. Organ rentowy może zatem odmówić umorzenia składek mimo, iż np. opłacenie należności z tego tytułu pozbawiłoby zobowiązanego niezbędnych potrzeb życiowych.
Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ administracji obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Decyzja odmowna musi być więc należycie uzasadniona tak aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności. W szczególności winna ona zawierać dokładne wyjaśnienie sytuacji materialnej strony skarżącej, wysokości zaległych należności oraz dokładne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając takie a nie inne rozstrzygnięcie.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w art.28 ust.3 ustawy z 13 października 1998r. Podnieść należy, że organ administracji do chwili obecnej nie podjął działań mających na celu wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Brak jest zatem podstaw do uznania, że spełniona została przesłanka określona w art.28 ust.3 pkt. 3,5 i 6 s.u.s. Nie zostały również spełnione pozostałe przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art.28 ust.3 s.u.s.
Skarżąca nie wykazała także spełnienia przesłanek częściowej nieściągalności wymienionych w art.28 ust.3a s.u.s. w związku z § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Wprawdzie to na organie administracji spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego lecz szczegółowe informacje dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej osoby ubiegającej się o umorzenie składek posiada jedynie wnioskodawca. To zatem strona winna szczegółowo wyjaśnić tę sytuację. Nadto strona musi wykazać, że spełniona została przesłanka uzasadniająca umorzenie zaległości składkowych, o której mowa w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Wskazuje na to sformułowanie użyte w tym przepisie "jeżeli zobowiązany wykaże".
W niniejszej sprawie I. S. nie wyjaśniła dokładnie całej swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Podała jedynie, że jej mąż zarabia 2100 zł netto zaś ona sama była zatrudniona do dnia 22 listopada 2016r. osiągając dochód 1800 zł brutto ( 1320,43 zł netto). Ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci (5 i 8 lat) zaś jej stałe wydatki to 290 zł – czynsz, 400 zł – energia elektryczna, gaz i woda, 850 zł – wydatki na leki i wizyty lekarskie oraz 545 zł – inne wydatki. Nadto ma do spłaty kredyt 15000 zł (370 zł – rata miesięczna). Nie przedstawiła natomiast żadnych dokumentów na okoliczność wysokości wynagrodzenia męża, dokumentu o zakończeniu stosunku pracy w listopadzie 2016r. oraz żadnych dokumentów świadczących o stałych miesięcznych wydatkach. Nie wyjaśniła również jakie posiada wykształcenie i wyuczony zawód, czy zarejestrowała się w urzędzie pracy jako bezrobotna i otrzymuje zasiłek czy też nie dokonała takiej rejestracji i ewentualnie dlaczego. Nie wiadomo zatem dlaczego skarżąca nie pracuje (czy nie poszukiwała pracy czy też mimo poszukiwań nie mogła jej znaleźć). Wszystkie wymienione okoliczności mają istotne znaczenie w sprawie. Dopiero po dokładnym wyjaśnieniu sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy można ustalić czy spełnione zostały przesłanki, o których mowa w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. W niniejszej sprawie skarżąca nie wyjaśniła wszystkich okoliczności dotyczących swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. I.S. podała jedynie te informacje, które są dla niej korzystne dla uwzględnienia jej wniosku.
Faktem jest, że podane przez skarżącą dochody jej rodziny (tzn. wynagrodzenie męża – 2200 zł netto) są niewielkie jak na czteroosobową rodzinę i nie przekraczają minimum socjalnego dla czteroosobowej rodziny (minimum to w 2016r. wynosiło 3489,28 zł). Jak już jednak była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających zarobki męża, utratę przez nią pracy w listopadzie 2016r. oraz stałe miesięczne wydatki. Nie wyjaśniła również dlaczego nie podjęła żadnej pracy. W sytuacji zatem gdy I. S. nie wyjaśniła dokładnie całej swojej sytuacji materialnej i rodzinnej to brak jest podstaw do uznania, że wykazała spełnienie przesłanki, o której mowa w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r.
Okolicznością niesporną jest, że nie zostały spełnione przesłanki określone w § 3 ust.1 pkt.2 i 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. To, że syn skarżącej ma łuszczycę nie jest okolicznością uniemożliwiającą I. S. podjęcie zatrudnienia.
Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r.
Zaznaczyć należy, że nawet w sytuacji spełnienia którejś z przesłanek określonych w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. nie oznacza to automatycznie konieczności umorzenia należności z tytułu składek. Mimo spełnienia takiej przesłanki można odmówić uwzględnienia wniosku strony o umorzenie zaległości składkowych jeżeli przeciwko takiemu umorzeniu przemawiałby ważny interes publiczny (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007r. w spr. II GSK 141/07 – Lex nr 368197 i z 14 marca 2012r. w spr. II GSK 203/11 – Lex nr 1137911, wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2006r. w spr. III SA/Wa 495/06 – Lex nr 213825 i z 13 grudnia 2006r. w spr. III SA/Wa 2927/06 – Lex nr 306955).
W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, istnieje ważny interes publiczny przemawiający przeciwko umorzeniu zaległości składkowych skarżącej. Jest nim młody wiek skarżącej i możliwość ewentualnej, chociażby częściowej spłaty przez nią zadłużenia w przyszłości. I. S. ma 41 lat a więc długi okres pracy zawodowej jest jeszcze przed nią. Być może w przyszłości podejmie ona stałą pracę zarobkową, jej sytuacja materialna ulegnie poprawie co umożliwi jej spłatę zadłużenia chociażby w części w układzie ratalnym. Skarżąca jest zdolna do pracy i mając na uwadze sytuację na rynku pracy istnieje realna możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia. Umorzenie obecnie zadłużenia składkowego to definitywna rezygnacja z odzyskania zaległości z tytułu składek. Umorzenie w chwili obecnej takich należności uniemożliwia organowi odzyskanie zaległości w przypadku ewentualnej poprawy w przyszłości sytuacji materialnej rodziny skarżącej czego nie można wykluczyć. Uzasadnione jest zatem przyjęcie wniosku, że umorzenie obecnie należności z tytułu składek byłoby przedwczesne. Nawet zatem gdyby wobec skarżącej spełniona zostałaby jedna z przesłanek, o których mowa w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. to i tak ważny interes publiczny przemawiałby przeciwko uwzględnieniu wniosku I. S.
Instytucja umorzenia należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy. W każdej tego typu sprawie należy brać pod uwagę zarówno interes wnioskodawcy jak i interes społeczny. Sądowi w obecnym składzie z urzędu znane są tego rodzaju sprawy rozpoznawane w tutejszym sądzie gdzie wnioskodawcami są na ogół ludzie starsi, schorowani, często posiadający orzeczenia o co najmniej częściowej niezdolności do pracy, którzy większość swoich skromnych dochodów wydają na lekarstwa, bez żadnego zawodu i praktycznie nie mający perspektyw na znalezienie jakiejkolwiek pracy z uwagi na wiek i stan zdrowia. Uzasadnia to umorzenie ich zadłużenia gdyż w zasadzie nie ma możliwości aby zaległości te zostały spłacone. W przypadku skarżącej żadna z wymienionych okoliczności nie występuje.
Odnośnie podniesionej w skardze kwestii możliwości umorzenia należności składkowych na podstawie przepisów ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r. poz. 1591) to wniosek o umorzenie skarżąca mogła złożyć w terminie do dnia 15 stycznia 2015r. (art.1 ust.4 ustawy). Obecnie termin ten już upłynął.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie miała miejsce sytuacja całkowitej nieściągalności, o której mowa w art.28 ust.3 s.u.s. ani też skarżąca nie wykazała, że miała miejsce sytuacja częściowej nieściągalności określona w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę I. S.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło