III SA/Łd 612/24
WyrokWSA w Łodzi2024-12-12
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska, Anna Dębowska, Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów została nałożona prawidłowo, a organ odwoławczy prawidłowo ocenił zarzuty strony dotyczące błędnej wykładni przepisów, klasyfikacji naruszeń oraz niezastosowania przepisów zwalniających z odpowiedzialności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne zostały nałożone prawidłowo, a organy administracji nie naruszyły prawa. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i nie zależy od winy. Naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obowiązków związanych z tachografem zostały prawidłowo ustalone na podstawie danych z kontroli. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące klasyfikacji naruszeń w kontekście utraty dobrej reputacji nie mają wpływu na postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a ciężar wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, który nie wykazał takich okoliczności.Stan faktyczny
Kontrola przedsiębiorcy B. D. wykazała liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przerw i odpoczynków, a także obowiązków związanych z obsługą tachografu (m.in. brak wpisania symboli państw, nieterminowe pobieranie danych). Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy. Skarżący zarzucił błędy w wykładni prawa, klasyfikacji naruszeń oraz niezastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi B. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 czerwca 2024 roku nr BP.500.42.2023.1103.LD5.EPUAP w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z 13 czerwca 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2023 r. nakładającą na B. D. karę pieniężną w kwocie 12.400 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
9 września 2022 r. zespół kontrolny przeprowadził kontrolę przedsiębiorcy B. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: B. B.D.. Zakres kontroli obejmował okres od 10 września 2021 r. do 9 września 2022 r. Kontrolę w zakresie czasu pracy przeprowadzono dla okresu od 10 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r.
W toku kontroli pismami z 20 września i 3 października 2022 r. organ wezwał stronę do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień dotyczących okresów sczytywania danych z kart kierowcy i tachografu. W odpowiedzi strona poinformowała, że nie zatrudnia pracowników w związku z powyższym nie może okazać ewidencji urlopów. Jako kierowca będący jednocześnie przedsiębiorcą nie podlega przepisom Kodeksu pracy i sam sobie udzielić urlopu nie może. Przedsiębiorca oświadczył, że wszystkie dni bez jazdy zarejestrowane na karcie kierowcy czy tachografie są dniami bez aktywności kierowcy, gdyż przedsiębiorca będący kierowcą, w dniach kiedy nie prowadzi pojazdu, ma czas wolny.
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 5 grudnia 2022 r.
Zawiadomieniem z 8 grudnia 2022 r. organ kontrolny wszczął z urzędu postępowania administracyjnego wobec B. D..
Decyzją z 24 stycznia 2023 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.400 zł za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na:
1. przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin:
- o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny;
2. przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny;
3. przekroczeniu maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas do mniej niż 10 godzin;
4. skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut;
5. niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny;
6. skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - o czas do 1 godziny;
7. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; - za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;
8. przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej: - o czas do 1 godziny;
9. niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
10. naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdego kierowcę;
11. naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 10, art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenia norm określonych w art. 47 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców oraz poprzez błędną wykładnię naruszenia określonego pod lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) - dalej: "u.t.d.". Skarżący zarzucił, iż organ I instancji nie dokonał analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa oraz nie zastosował się do sposobu przeprowadzenia analizy określonego przez organ nadrzędny, tj. GITD. W ocenie strony ustawodawca jednoznacznie wskazał odpowiedzialność kierowcy za niedopełnienie wpisu symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji.
Przywołaną na wstępie decyzją z 13 czerwca 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2023 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, szczegółowo opisał 4 stwierdzone w toku kontroli przypadki naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, tj. lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. mające miejsce w dniach: 12 listopada 2021 r., 20 stycznia 2022 r., 21 stycznia 2022 r. oraz 12 maja 2022 r. Wobec popełnienia stwierdzonych naruszeń i nieokazania w toku kontroli dokumentów uzasadniających odstąpienie przez kierującego od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, zdaniem organu odwoławczego, zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 200 zł.
Następnie organ odwoławczy przeanalizował 5 stwierdzonych przekroczeń przez skarżącego dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone; lp. 5.2 załącznika nr 3 u.t.d. Naruszenia te miały miejsce w dniach: 14 września 2021 r kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 6 minut, 17 stycznia 2022 r. kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 4 minuty, 23 lutego 2022 r. kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 6 minut, 10 maja 2022 r. kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 minuty, 20 maja 2022 r. kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 18 minut.
W żadnym z powyższych przypadków do kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki / wydruku/ karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków zasadnie zatem organ I instancji wymierzył stronie karę pieniężną
w wysokości 500 zł za stwierdzone naruszenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu; lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II instancji wyjaśnił, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż w "dwutygodniowym okresie rozliczeniowym" 11 października 2021 – 24 października 2021 kierowca przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 4 minuty. W w/w okresie kierowca prowadził pojazd przez 90 godzin i 4 minuty. Do kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Powyższe zasadnym czyni utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 250 zł.
W zakresie 6 przypadków naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego; lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podniósł, iż analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż 15-16 października 2021 r. kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek, w okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 27 minut nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 33 minuty. Podobnie 22-23 października 2021 r. kierowca odebrał jedynie 10 godzin i 48 minut nieprzerwanego odpoczynku zamiast obowiązkowych 11 godzin, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 12 minut. Także 24- 25 lutego 2022 r. kierowca powinien odebrać minimum 11 -godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 10 minut. Następnie 25 lutego 2022 r. o godzinie 06:43 kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut. Z kolei 22 kwietnia 2022 r. kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 1 minutę nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 13:55 do godziny 22:56 22 kwietna 2022 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut. Także 20- 21 maja 2022 r. kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek, a odebrał jedynie 10 godzin i 20 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 40 minut. W żadnym z powyższych przypadków do kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna w wysokości 1.000 zł została przez organ I instancji wymierzona prawidłowo za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się z kolei do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku; lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wskazła, iż 20 czerwca 2022 r. o godzinie 06:40 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 54 minut, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 minut. Do kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Zasadne jest zatem, w ocenie organu odwoławczego, utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 100 złotych za stwierdzone naruszenie.
Za prawidłowe organ odwoławczy uznał także ustalenia organu I instancji dotczące 2 przypadków naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, tj. lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż 24 maja 2022 r. o godzinie 07:52 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 59 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 minutę. 8 czerwca 2022 r. o godzinie 05:20 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, wciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 14 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 46 minut. W obu przypadkach do kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, co uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł za stwierdzone naruszenia.
W dalszej kolejności, organ przeanalizował 34 naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wskazując, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż kierowca w 14 września 2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 50 minut. 12 października 2021 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. 18 października 2021 r. przekroczenie to wynosiło 24 minuty. 28 października 2021 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. 29 października 2021 r. o 1 minutę. 5 listopada 2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 47 minut, zaś 16 listopada 2021 r. o 2 godziny i 28 minut. 23 listopada 2021 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 minutę, a 24 listopada 2021 r. o 2 godziny, zaś 30 listopada 2021 r. o 30 minut. Kierowca 9 grudnia 2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. Z kolei przekroczenie maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy 10 stycznia 2022 r. wyniosło 44 minuty, a 17 stycznia 2022 r. 1 godzinę i 23 minuty, zaś 19 stycznia 2022 r. 1 godzinę i 2 minuty. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż kierowca 4 lutego 2022 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 54 minuty. 11 marca 2022 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut, zaś 14 marca 2022 r. o 1 godzinę i 13 minut. 7 kwietnia 2022 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę, 19 kwietnia 2022 r. o 1 godzinę i 6 minut. Następnie kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy 5 maja 2022 r. o 3 minuty, 9 maja 2022 r. o 5 minut, 10 maja 2022 r. o 1 godzinę i 3 minuty, 16 maja 2022 r. o 35 minut, 20 maja 2022 r. o 2 godziny i 12 minut, a 24 maja 2022 r. o 1 godzinę i 11 minut. Z kolei 13 czerwca 2022 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 12 minut, 14 czerwca 2022 r. o 2 godziny i 7 minut, zaś 27 czerwca 2022 r o 4 minuty. Przekroczenie maksymalnego czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy 4 lipca 2022 r. wyniosło 1 minutę, 6 lipca 2022 r. 1 godzinę i 6 minut, 19 lipca 2022 r. 1 godzinę i 57 minut, a 29 lipca 2022 r. 1 godzinę i 56 minut. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała także, że 1 sierpnia 2022 r. przekroczył on maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 minuty i 24 sierpnia 2022 r. o 17 minut. Do kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie przez kierowcę od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków zasadnie zatem organ I instancji wymierzył stronie karę w łącznej wysokości 8.500 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Następnie odnosząc się do 7 przypadków naruszenia polegającego na przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, tj. określonego lp. 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż kierowca wykonywał pracę 4 marca 2022 r od godziny 03:41. do godziny 18:11, łącznie przez 10 godzin 41 minut. Czas pracy kierowcy przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę, ponieważ praca świadczona była w porze nocnej pomiędzy godziną 00:00 i godziną 04:00. Podobnie 14 marca 2022 r. kierowca wykonywał pracę od godziny 01:27 do godziny 14:06 łącznie przez 10 godzin i 10 minut, a zatem czas pracy kierowcy przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę. Także 14 czerwca 2022 r. kierowca wykonywał pracę od godziny 01:01 do godziny 14:12, łącznie przez 10 godzin i 31 minut. Czas pracy kierowcy w przekroczył zatem dopuszczalny limit 10 godzin na dobę. Z kolei 15 czerwca 2022 r., kierowca wykonywał pracę od godziny 01:13 do godziny 14:00 łącznie przez 10 godzin i 16 minut, a zatem również przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin Podobnie 28 czerwca 2022 r. kierowcy przekroczył dopuszczalny limit 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej bowiem wykonywał pracę od godziny 03:06 do godziny 16:15, łącznie przez 10 godzin i 41 minut. Z kolei 19 lipca 2022 r. kierowca wykonywał pracę od godziny 02:18 do godziny 15:24, łącznie przez 10 godzin i 31 minut. 29 lipca 2022 r kierowca także wykonywał pracę od godziny 02:50. do godziny 15:13, łącznie przez 10 godzin i 15 minut przekraczając dopuszczalny limit 10 godzin na dobę. Za zasadne uznał zatem organ II instancji utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 350 zł za stwierdzone naruszenia.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż kierowca: 21 lutego 2022 r. nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy; 26 lutego 2022 r. nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy; 20 lipca 2022 r. nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy i 9 sierpnia 2022 r. nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy. Za stwierdzone łącznie 4 naruszenia organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę w łącznej wysokości 200 zł.
Analizując prawidłowość nałożenia na stronę kary w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że na podstawie odczytu plików cyfrowych z karty kontrolowanego kierowcy stwierdzono, że strona dokonywała odczytów z karty kierowcy z naruszeniem 28 - dniowego terminu. Pomiędzy odczytem w dniu 8 grudnia 2021 r. i poprzednim w dniu 3 listopada 2021 r. upłynęło 30 dni zarejestrowanej działalności; pomiędzy odczytem w dniu 4 lutego 2022 r. i poprzednim w dniu 3 stycznia 2022 r. upłynęło 29 dni zarejestrowanej działalności; pomiędzy odczytem w dniu 4 kwietnia 2022 r. i poprzednim w dniu 2 marca 2022 r. upłynęło 30 dni zarejestrowanej działalności; pomiędzy odczytem w dniu 7 lipca 2022 r. i poprzednim w dniu 7 czerwca 2022 r. upłynęło 30 dni zarejestrowanej działalności; także pomiędzy odczytem w dniu 8 września 2022 r. i poprzednim w dniu 5 sierpnia 2022 r. upłynęło 32 dni zarejestrowanej działalności.
Podobnie w ocenie organu odwoławczego prawidłowo została na stronę nałożona kara 500 zł za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - tj. lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ II instyancji wyjaśnił, że na podstawie odczytu plików cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] stwierdzono, że strona dokonywała odczytów z tachografu z naruszeniem 90 - dniowego terminu. Bowiem pomiędzy odczytem z 12 kwietnia 2022 r. i poprzednim z 3 stycznia 2022 r. upłynęło 95 dni zarejestrowanej działalności.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podniósł, jak wynika z ustaleń protokołu kontroli nr [...] z 5 grudnia 2022 r., w toku czynności organ poddał szczegółowej kontroli w zakresie analizy norm związanych z przestrzeganiem przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku 2 kierowców za okres od 10 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. Działanie organu było zatem w pełni zgodne z wytycznymi Zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r.
Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. Stwierdził, że kierowca wykonujący osobiście przewozy drogowe nie wprowadził na kartę kierowcy symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. W sytuacji gdy kierowca posiada kartę kierowcy i prowadzi pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy jego aktywność powinna być rejestrowana na karcie kierowcy. Natomiast, gdy kierowca wyjmuje z tachografu swoją kartę kierowcy i odbiera odpoczynek lub wykonuje inne czynności, wówczas pierwszą czynnością po włożeniu karty do tachografu powinno być wpisanie manualnie za pomocą tachografu danych dotyczących okresów, gdy karta nie była zalogowana. Obowiązkiem kierowcy jest również wprowadzenie danych dotyczących zakończenia prowadzenia pojazdu i rozpoczęcia okresu prowadzenia pojazdu oraz symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Za brak wprowadzania na kartę kierowcy manualnie tych danych odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca, w którego imieniu kierowca wykonuje przewóz drogowy i nie wprowadza powyższych danych na kartę kierowcy.
Odnośnie okoliczności wskazujących na możliwość zastosowania art. 92b oraz art. 92c u.t.d. organ odwoławczy wskazał, iż z ugruntowanej linii orzeczniczej sadów administracyjnych wynika, że okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d., powinien wykazać przedsiębiorca. W niniejszej sprawie strona nie wykazała, że zaszły okoliczności egzoneracyjne, o których mowa w art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę do sądu administracyjnego złożył B. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. błędną wykładnię art. 92a u.t.d., art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 w zw.
z Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającym na przypisaniu takiemu naruszeniu poziomu przewinienia BPN /bardzo poważne naruszenie/ pozostającym
w sprzeczności z przepisami unijnymi - rozporządzeniem Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8, dalej rozporządzenie nr 2016/403), gdzie w załączniku I pkt 2 określa grupy naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 (tachograf) przez nałożenie kary jak dla naruszenia wg poziomu przewinienia BPN (bardzo poważne naruszenie), a według ustawodawcy unijnego rodzaj stwierdzonego naruszenia ma poziom przewinienia PN (poważne naruszenie);
2. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na dokonaniu błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu z kontroli w przedsiębiorstwie z 5 grudnia 2022 r., gdzie stwierdzono naruszenie polegające na braku wpisania symboli państwa,
w których rozpoczął się i zakończył dzienny okres pracy kierowcy poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organy w sposób prawidłowy dokonały subsumpcji prawnej chociaż ustalone w sprawie naruszenie nie odpowiada hipotezie normy prawnej naruszenia z Ip. 6.3.8 zał. nr 3 do u.t.d., tj. faktu niewprowadzenia danych dotyczących aktywności kierowcy w zw. z art. art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 i grupie naruszenia z załącznika I pkt. 2.17 tabeli rozporządzenia 2016/403, tj. braku danych dotyczących aktywności kierowcy czyli przykładowo rejestrowania odpoczynku w czasie, gdy pojazd jest w ruchu zaś naruszenie stwierdzone podczas kontroli wyczerpuje hipotezę normy z art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 i grupie naruszenia z załącznika I pkt 2.23 tabeli rozporządzenia 2016/403 podczas gdy organy obu instancji, stwierdziły naruszanie, które w trakcie kontroli i w toku postępowania nie zostało ujawnione, tym samym nałożyły karę pieniężną bez podstawy prawnej;
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. w związku z Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 u.t.d. w zw. z art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 w zw. z załącznikiem nr I poz. 2.17 do rozporządzenia 2016/43 przez ich niewłaściwe zastosowanie, chociaż stan faktyczny w sprawie wskazuje, że w toku kontroli i postępowania administracyjnego nie stwierdzono naruszenia polegającego na niewprowadzaniu danych dotyczących aktywności kierowcy, lecz jedynie brak wpisania symboli państwa, w których rozpoczął się lub zakończył dzienny okres pracy kierowcy tj. naruszenia z art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014;
4. niezastosowanie w sprawie normy z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 w zw. z załącznikiem nr I poz. 2.23 do rozporządzenia 2016/43 oraz w konsekwencji zastosowania błędnej normy prawnej, co doprowadziło do naruszenia reguł wykładni prawa, tj. Iex specialis derogat legi generali;
5. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, a to przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami k.p.a. - art. 7a § 1 i art. 81a, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania;
6. niewłaściwe zastosowanie art. 91a i art. 95b ust. 1 pkt 1 u.t.d. polegające na nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia z zakresu czasu pracy kierowców z Ip. 5.11., z Ip. 5.7, Ip. 5.6, Ip. 5.5, Ip. 5.4 i Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d, w sytuacji gdy naruszenia w zakresie czasu pracy były nieznaczne, o czas do 15 minut, co nie wpływało na bezpieczeństwo w ruchu lądowym i było związane ze specyfiką pracy kierowcy w transporcie, tj. występowania utrudnień na drogach związanych z robotami drogowymi, korkami, wypadkami zaś organy obu instancji nie wyjaśniły stronie przesłanek, którymi kierowały się przy odmowie zastosowania normy z art. 92b ust. 1 u.t.d., ograniczając się do zacytowania przepisu bez odniesienia go do stanu faktycznego sprawy;
7. naruszenie art. 9, art. 11 i art. 107 k.p.a. przez niewystarczające w ustalonym stanie faktycznym wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, w tym w szczególności
z art. 92b i art. 92c u.t.d. i środków dowodowych, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji bez wyczerpującego umotywowania i oceny wszystkich okoliczności sprawy;
8. zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez organy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne i świadome pominięcie dowodów zgromadzonych podczas prowadzonego postępowania, tj. dowodów w postaci zestawienia dni aktywności zarejestrowanych w pojeździe o nr rej [...] i zestawienie dotyczące sczytywania danych z karty kierowcy w terminie 28 dni polegające na błędnym zastosowaniu przez organ przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdzając naruszenie określone pod Ip. 6.3.17 i Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz nie uzasadniając przyczyn, dla których pominęły dowody przedstawione przez stronę.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zwrot kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zdaniem organu, kwestia określenia wagi poszczególnych naruszeń dokonana w rozporządzeniu 2016/403 nie jest przedmiotem postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, prowadzonego na gruncie przepisów u.t.d. Błędnie wywodzi pełnomocnik strony skarżącej, korelację literalnego brzmienia Ip. 6.3.8 z odniesieniem ujętym w kolumnie czwartej załącznika nr 3 do u.t.d. do odpowiedniego zapisu załącznika I rozporządzenia 2016/403. Organ podkreślił, że dla prawidłowego nałożenia kary pieniężnej za naruszenie opisane w poszczególnych Ip. załącznika nr 3 do u.t.d. bez znaczenia są zapisy widniejące przy poszczególnych Ip. naruszeń w kolumnie czwartej tego załącznika. Ustalony w sprawie bezspornie stan faktyczny wykazał, że B. D. w czterech dniach nie zarejestrował z użyciem własnej karty kierowcy w tachografie cyfrowym symboli państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Ponadto organ podkreślił, że z literalnego brzmienia przepisu sankcjonującego zawartego w Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika, iż zakres przedmiotowy tego przepisu jest znacznie szerszy. Otóż ustawodawca mocą tego przepisu sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy. Ustawodawca posługując się liczbą mnogą używając słowa "danych" dał wyraz temu, że chodzi o wszelkie dane jakie powinny znaleźć się na wykresówce lub karcie kierowcy, czyli także dane wymagane przez prawodawcę unijnego, który w przepisach art. 34 ust. 3 i ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 określił zakres danych jakie kierowca powinien manualnie nanosić na wykresówkę lub kartę kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 czerwca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2023 r. nakładającą na B. D. karę pieniężną w kwocie 12.400 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Materialnoprawną podstawę wydanych wobec skarżącego decyzji stanowiły przepisy przywołanej na wstępie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w tym art. 92a-92c i załącznik nr 3 do tej ustawy poz.: lp. lp. 5.1.1, lp. 5.2.1, lp. 5.4.1, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.6.1, lp. 5.7.1, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 5.12.1, lp. 6.3.8, lp. 6.3.17 oraz lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.
Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie. Z tym, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć kwot określonych w art. 92a ust. 5 u.t.d., uzależnionych od średniej liczby kierowców zatrudnionych przez kontrolowany podmiot w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli nie może przekroczyć 15.000 zł
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy wykonującego przewóz w imieniu przedsiębiorcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne ustalono w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Na wstępie sąd zaznacza, że skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych organu, ani oceny prawnej dokonanej w zaskarżonej decyzji, co do naruszeń sklasyfikowanych pod lp. 5.1 oraz 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Stwierdzenie wobec skarżącego tych naruszeń nie budzi również zastrzeżeń rozpoznającego niniejszą sprawę sądu.
Za prawidłowe uznać także należy stanowisko organu w zakresie naruszeń lp. 5.2, Ip. 5.4, Ip. 5.5, Ip. 5.6, Ip. 5.7 oraz lp. 5.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Przede wszystkim na uwzględnienie nie zasługuje pogląd skarżącego wskazujący, że naruszenia w zakresie czasu pracy kierowcy były nieznaczne, o czas do 15 minut, co nie wpłynęło na bezpieczeństwo w ruchu lądowym i było związane ze specyfiką pracy kierowcy w transporcie tj. występowania utrudnień na drogach związanych z robotami drogowymi, korkami czy wypadkami. Odnosząc się do powyższej argumentacji zauważyć należy, że jak już wyżej wyjaśniono, odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy
i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Nie ma zatem znaczenia, że naruszenia - przekroczenia czasu pracy przez kierowcę - były nieznaczne, albowiem nie oznacza to, że do naruszenia prawa nie doszło.
W tym miejscy wskazać także należy, że normy dziennego, tygodniowego i dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu oraz obowiązki kierowcy w zakresie rejestracji okresów jego aktywności określa przepis art. 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L 102.1) – dalej "rozporządzenie nr 561/2006" natomiast dzienny i tygodniowy odpoczynek kierowców uregulowane są w art. 8 i 9 tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju. Kierowca obowiązany jest wskazać powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami wszystkie przekroczenia czasu pracy związane z nadzwyczajnymi sytuacjami na drodze (zatory, wypadki itp.) kierowca obowiązany jest odnotowywać na wykresówce po dotarciu na miejsce postoju. Jak wynika z protokołu kontroli kierowca nie dokonywał takich adnotacji bowiem w toku kontroli nie przedstawiono żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Ustalenia organów dotyczące stwierdzonych naruszeń w zakresie czasu pracy kierowcy dokonane zostały na podstawie odczytów danych z dokumentów dotyczących aktywności kierowcy i sąd je w pełni podziela. Skarżący nie kwestionuje ustaleń w zakresie zaistnienia tych naruszeń, a zatem brak jest podstaw do pominięcia stwierdzonych w toku kontroli naruszeń tym samym kara w tym zakresie została nałożona prawidłowo.
W ocenie sądu nie naruszyły organy prawa również w tej części, w której orzekły o nałożeniu kary za naruszenie z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis. Obowiązek w tym zakresie wynika z treści art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) dalej "rozporządzenie nr 165/2014". W myśl art. 34 ust. 3 powyższego rozporządzenia jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b)jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Stosownie zaś do art. 34 ust. 7 rozporządzenie nr 165/2014 kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy.
Zdaniem sądu w sprawie organy w prawidłowy sposób ustaliły, iż w okresie objętym kontrolą doszło do 4 przypadków naruszenia obowiązku ręcznego wprowadzenia danych na kartę kierowcy w zakresie symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8. Tym samym opisany wyżej obowiązek kierowcy nie powstaje jedynie wówczas, gdy korzysta on z tachografu inteligentnego. W zakwestionowanych przypadkach jednak z takiego urządzenia nie korzystano. Zaniechania kierowców stwierdzone w ramach postępowania kontrolnego w pełni odpowiadają treści lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u,t,d,. Natomiast zawarte w kolumnie czwartej załącznika odniesienia do rozporządzenia nr 2016/403 pozostają bez wpływu na wymierzenie kary pieniężnej wobec przewoźnika drogowego. Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8), dalej rozporządzenie nr 2016/403 - w załączniku I pkt 2 określa Grupy naruszeń przepisów rozporządzenia nr 165/2014. Ustawodawca unijny w ww. rozporządzeniu podzielił naruszenia na trzy kategorie naruszeń według stwarzanego przez nie ryzyka śmierci lub ciężkich obrażeń bądź zakłócenia konkurencji na rynku transportu drogowego. Tabela określa: Podstawę prawną naruszenia, Rodzaj naruszenia oraz Poziom przewinienia z podziałem na NN – najpoważniejsze naruszenie, BPN – bardzo poważne naruszenie, PN – poważne naruszenie.
Odniesienia zawarte w czwartej kolumnie załącznika nr 3 (wskazujące numer grupy naruszeń oraz wagę naruszenia stosownie do załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403) nie mają żadnego wpływu na proces sankcjonowania naruszeń warunków lub obowiązków przewozu drogowego, bowiem kwestia określenia wagi poszczególnych naruszeń dokonana w rozporządzeniu nr 2016/403 nie była przedmiotem postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, prowadzonego na gruncie przepisów u.t.d. Zgodzić należy się z organem, że ustawodawca polski skonstruował przepis sankcjonujący, którego literalne brzmienie jest jasne i niebudzące wątpliwości interpretacyjnych, a zatem w zaistniałym niekwestionowanym przez stronę stanie faktycznym organ zobowiązany był nałożyć karę pieniężną w oparciu o ten przepis. Powyższe stanowisko uznać należy za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Łodzi z 21 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 778/23 (LEX nr 3714452), z 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 237/24 (LEX nr 3760383), wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Go 254/24 (LEX nr 3740166), wyrok WSA w Szczecinie z 10 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 647/24 (LEX nr 3781190).
Błędnie zatem pełnomocnik skarżącego wskazuje na powiązanie literalnego brzmienia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 u.t.d. z odniesieniem ujętym w kolumnie czwartej załącznika nr 3 do u.t.d. do odpowiedniego zapisu załącznika nr I rozporządzenia 2016/403. Dla prawidłowego nałożenia kary pieniężnej za naruszenia opisane w poszczególnych lp. załącznika nr 3 do u.t.d. bez znaczenia są zapisy widniejące przy poszczególnych lp. naruszeń w kolumnie czwartej tego załącznika. Podkreślenia wymaga, że organ w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. dokonuje subsumpcji stanu faktycznego z kontroli do normy prawnej, w szczególności do przepisu sankcyjnego z załącznika nr 3 do u.t.d. Wtórnym w stosunku do tego typu postępowania administracyjnego jest postępowanie dotyczące oceny dobrej reputacji przewoźnika drogowego, który dopuścił się popełnienia naruszenia lub naruszeń określonych w rozporządzeniu 2016/403, jeżeli zaistnieją podstawy do jego wszczęcia. Dopiero na etapie postępowania z zakresu dobrej reputacji przewoźnika drogowego następuje ocena wagi popełnionych naruszeń w oparciu o ich wykaz zawarty w rozporządzeniu 2016/403. Taką interpretację potwierdza art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2016/403, w myśl którego państwa członkowskie uwzględniają informacje na temat poważnych naruszeń, o których mowa w ust. 1 i 2. przy przeprowadzaniu krajowego postępowania administracyjnego w sprawie oceny dobrej reputacji. Skoro więc kategoryzacja naruszeń pod kątem ich wagi (poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) określona rozporządzeniem 2016/403 wprowadzona została wyłącznie dla celów oceny utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorców transportu drogowego lub zarządzającego transportem, to znaczenie może mieć tylko w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 7d ust. 1a u.t.d.
Za nieuzasadniony sąd uznał także zarzut dotyczący naruszenia z lp. 6.3.17 i lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. W myśl art. 10 ust. 5 lit. a) tiret drugie w/w rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Jak stanowi art. 1 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L z 2010 r. nr 168, str. 16), maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej oraz 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz naruszy powyższy obowiązek w zakresie wykonywania przewozów, a tym samym podlegać będzie odpowiedzialności administracyjnej, jeżeli nie pobierze danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni, a danych z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. W tym miejscu należy podkreślić, że dniami zarejestrowanej działalności są dni, które w myśl art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 powinny zostać zarejestrowane w sposób automatyczny na karcie kierowcy lub za pomocą wpisów manualnych, tj. okresy jazdy, innej pracy, gotowości, przerw lub odpoczynków. Okresy, w których kierowca nie prowadzi pojazdu, nie podlega obowiązkowi odpoczynku i jednocześnie nie ma ustawowego obowiązku rejestrowania swojej działalności, czyli okresy, w których przebywał na urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu chorobowym, nie są traktowane jako dni zarejestrowanej działalności i jako takie nie są wliczane do terminu na wczytywanie danych z karty kierowcy. Dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku, składają się na okresy, w których nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy (por. wyroki NSA z 30 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2932/17 LEX nr 2744321, z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3987/16 LEX nr 2628235).
W rozpoznawanej sprawie zdaniem sądu prawidłowo organy uznały, że przedsiębiorca dopuścił się naruszeń określonych w Ip. 6.3.17 i lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d., ponieważ nie dopełnił obowiązków w zakresie wczytywania wymaganych prawem danych. Na podstawie odczytu plików cyfrowych z karty kontrolowanego kierowcy stwierdzono, że pomiędzy odczytem w dniu 8 grudnia 2021 r. i poprzednim z 3 listopada 2021 r. upłynęło 30 dni zarejestrowanej działalności (35 dni kalendarzowych); pomiędzy odczytem z 4 lutego 2022 r. i poprzednim z 3 stycznia 2022 r. upłynęło 29 dni zarejestrowanej działalności (32 dni kalendarzowych); pomiędzy odczytem z 4 kwietnia 2022 r. i poprzednim z 2 marca 2022 r. upłynęło 30 dni zarejestrowanej działalności (33 dni kalendarzowych); pomiędzy odczytem w dniu 7 lipca 2022 r. i poprzednim w dniu 7 czerwca 2022 r. upłynęło 30 dni zarejestrowanej działalności (30 dni kalendarzowych); pomiędzy odczytem z 8 września 2022 r. i poprzednim z 5 sierpnia 2022 r. upłynęło 32 dni zarejestrowanej działalności (34 dni kalendarzowych). Z kolei na podstawie odczytu plików cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] stwierdzono, że pomiędzy odczytem z 12 kwietnia 2022 r. i poprzednim z 3 stycznia 2022 r. upłynęło 95 dni zarejestrowanej aktywności (99 dni kalendarzowych).
Wskazać należy, że w trakcie kontroli organ dwukrotnie zwrócił się do strony o wyjaśnienie w w/w zakresie. Skarżący natomiast, poza gołosłownym i lakonicznym stwierdzeniem, że wszystkie dni bez jazdy zarejestrowane na karcie kierowcy, czy w tachografie są dniami bez aktywności kierowcy, nie przedstawiła dowodów, że w okresie w którym stwierdzono naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy i tachografu, miały miejsca dni nierejestrowanej działalności np. z powodu pobytu kierowcy na urlopie lub zwolnieniu lekarskim, czy też z powodu uszkodzenia, naprawy pojazdu. Mając powyższe na uwadze sąd uznał zarzut skarżącego za nieuzasadniony.
Sąd podzielił także stanowisko organów, że strona skarżąca nie wykazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności opisanych w art. 92c u.t.d. Stosownie do treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Trafnie organy oceniły, iż skarżący nie wykazał okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność opisanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W sprawie do naruszenia doszło w okolicznościach, które bezpośrednio zależały do strony skarżącej bądź które przedsiębiorca powinien przewidzieć. Wszystkie okoliczności sprawy były takimi, na które skarżący, miał wpływ i mógł je przewidzieć.
Z kolei zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85, Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087), a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Strona w toku postępowania nie wskazała na żadne okoliczności mogące zwolnić ją z tej odpowiedzialności podczas gdy to na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując zakwestionowane przewozy w sposób umożliwiający przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.
Końcowo wskazać należy, że w ocenie sądu zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy – art. 77 § 1 k.p.a. Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie dowodowe w postępowaniu administracyjnym prowadzone jest przez organ z urzędu i jest on zobligowany do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przy czym w postępowaniu, którego celem jest skontrolowanie przestrzegania czasu pracy przez kierowców, na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy czas pracy i wypoczynku wymagany przepisami prawa był przestrzegany, czy też doszło do naruszeń przepisów prawa w tym zakresie. W kontrolowanej sprawie ustalenia te oparto na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Strona, nie negując ustalonego przez organ naruszenia, nie wykazała, że wystąpiły w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zwalniające ją z odpowiedzialności, co jednak nie oznacza naruszenia przez organ zasady prawy obiektywnej. Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji organu I instancji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie nie zachodziły także żadne niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego o których mowa w art. 81a k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
EC
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło