III SA/Łd 619/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia inwalidztwa bez związku ze służbą postanawia: - odrzucić skargę. k.p. Orzeczeniem z dnia [...] Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. orzekła, że skarżący jest zdolny do pracy, zalicza się do trzeciej grupy inwalidów, inwalidztwo pozostaje bez związku ze służbą, istnieje od 2009r. i jest czasowe. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem, S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze tej skarżący stwierdził, że analiza § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.U. nr 8, poz. 41 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 206, poz. 1723) prowadzi do wniosku, że czym innym jest orzeczenie o inwalidztwie pozostającym w związku ze służbą, a czym innym inwalidztwo pozostające w związku z wypadkiem lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. To ostatnie oznacza, że musi istnieć związek przyczynowy choroby nabytej w służbie a warunkami pełnionej służby i nie jest to zasada bezwzględna, bowiem mogą zaistnieć inne okoliczności w służbie nie przewidziane w przepisach, a mogące mieć związek ze służbą. W stosunku do skarżącego takie okoliczności występowały. Po raz pierwszy zostały ustalone chociażby przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w K. w 2009r. i potwierdzone w orzeczeniach nr [...] i [...]. Skarżący nabył prawo do renty inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji w 2009r. Stwierdzone schorzenia główne takie jak ZZA i schorzenia współistniejące: przebyte reakcje depresyjne, nadciśnienie tętnicze pierwszego okresu oraz choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią C/3/c4/C/5/C6 i L5/S1 z okresowym zespołem bólowym wielokorzeniowym mieszczą się wykazie nr 1 powołanego rozporządzenia z dnia 29 września 2005r. Zatem nastąpiły duże pod względem merytorycznym i medycznym rozbieżności między orzeczeniami Wojewódzkiej i Okręgowej Komisji Lekarskiej, która powinna była zarządzić badania przez specjalistów, a nie poprzestać na konsultacjach, własnym badaniu i subiektywnej ocenie dokumentacji medycznej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas gdy dotyczy ona aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie w pierwszej kolejności jej dopuszczalności. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest natomiast pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. W orzeczeniu tym stwierdzono, że skarżący jest zdolny do pracy, zalicza się do trzeciej grupy inwalidów, inwalidztwo pozostaje bez związku ze służbą, istnieje od 2009r. i jest czasowe. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także orzekają m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 – 3 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i § 13 oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia). Zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.U. nr 8, poz. 41 ze zm.), które zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust. 4 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 667 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich MSWiA można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia go ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000r., OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Policji. Takie orzeczenia nie mają jednak samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno – rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA z 30 kwietnia 2010r., I OSK 93/10; z 29 maja 2008r., II OSK 667/08; z 22 lipca 2010r., I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999r., III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998r., OPS 8/97, postanowienia NSA z 6 listopada 2000r., OSA 1/00, ONSA z 2001, nr 2, poz. 47, oraz z 21 lutego 2013r., I OSK 251/13). W zaskarżonym orzeczeniu bezspornie rozstrzygnięto, że skarżący jest zdolny do pracy, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów oraz stwierdzono brak związku inwalidztwa ze służbą. Z analizy skargi natomiast wynika, że skarżący kwestionuje właśnie stwierdzenie owego braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżący kwestionuje zatem zaskarżone orzeczenie wyłącznie w zakresie, o jakim stanowi § 11 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania. Przepis ten stanowi, że podczas badania kontrolnego inwalidy ocenia się, czy inwalidztwo nadal pozostaje w związku ze służbą. Jak wynika z treści rozdziału trzeciego tego rozporządzenia badania kontrolne inwalidów przeprowadza się w sprawach związanych z orzekaniem o inwalidztwie. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane dla celów rentowych. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia wskazano zresztą ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia inwalidztwa, należy bowiem do spraw dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy oraz odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji. Tego rodzaju sprawy na mocy art. 476 § 2 pkt 2 i 5 K.p.c. zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tej kategorii spraw właściwe rzeczowo są sądy powszechne. Co do zasady, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą, do właściwości sądów okręgowych (art. 4778 § 1 K.p.c.). Dla spraw o odszkodowanie z tytułu wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku ze służbą w Policji oraz o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności właściwe są natomiast sądy rejonowe (4778 § 2 pkt 3 i 4 K.p.c.). Na tę kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego zatem nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić. k.p.