III SA/Łd 631/09
WyrokWSA w Łodzi2010-03-10
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie o ukończeniu szkolenia diagnosty z 1990 roku, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, może być podstawą do uzyskania uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów w świetle przepisów obowiązujących w 2009 roku, które wymagają zdania egzaminu kwalifikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia diagnosty z 1990 roku, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 roku, nie jest wystarczające do uzyskania uprawnień diagnosty w świetle aktualnych przepisów. Wymagane jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w ustawie i rozporządzeniu obowiązujących w dacie rozpatrywania wniosku, w tym zdanie egzaminu kwalifikacyjnego, którego zaświadczenie z 1990 roku nie potwierdza.Stan faktyczny
Skarżący D.M. złożył wniosek o nadanie uprawnień diagnosty, powołując się na zaświadczenie o ukończeniu przeszkolenia z 1990 roku. Organy administracji odmówiły wydania uprawnień, wskazując na brak zdania egzaminu kwalifikacyjnego, wymaganego przez aktualne przepisy. Skarżący argumentował, że jego zaświadczenie z 1990 roku jest wystarczające, a upoważnienie do wykonywania badań technicznych wydane w 1996 roku potwierdza jego kwalifikacje. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 roku sprawy ze skargi D.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę
III SA/Łd 631/09
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] odmawiającą wydania D. M. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W dniu 11 sierpnia 2009 r. D. M. złożył do Prezydenta Miasta S. wniosek o nadanie uprawnień diagnosty powołując się na § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów ( Dz. U. Nr 246 poz. 2469), który mówi, że zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność. Do wniosku załączył zaświadczenie z dnia 3 marca 1990 roku (nr 34/90) o ukończeniu przeszkolenia w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów wystawione przez Polski Związek Motorowy w Radomiu. W ww. zaświadczeniu określono, że D. M. był słuchaczem szkolenia kursowego na poziomie podstawowym w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów i ukończył je z wynikiem ogólnym dobrym.
Do wniosku strona załączyła także świadectwo dojrzałości technikum zawodowego, umowę o pracę z dnia 1 czerwca 1986 roku z Wojewódzkim Urzędem Spraw Wewnętrznych w S., świadectwo pracy z dnia 16 listopada 1994 r., wystawione przez Komendę Wojewódzką Policji w S. oraz upoważnienie do wykonywania badań technicznych pojazdów z dnia 20 czerwca 1996 r., wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S..
W dniu [...] Prezydent Miasta S., po wcześniejszym wezwaniu D. M. do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie m.in. zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego, wydał decyzję odmawiającą D. M. wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o ruchu drogowym], rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 246, poz. 2469 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na treść art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym osoba ubiegająca się o jego wydanie winna posiadać: wykształcenie techniczne i praktykę, odbyć wymagane szkolenie oraz zdać z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny. Przy czym, jak wskazał organ, ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Zdaniem organu I instancji, z § 14 wskazanego wyżej rozporządzenia wynika, że ważność zachowało jedynie zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, co nie zwalnia ubiegającego się o uprawnienia diagnosty do przystąpienia i uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu.
Pismem z dnia 24 września 2009 r. D. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W treści uzasadnienia podnosił, że wymóg wynikający z art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dotyczący diagnostów, a zakładający konieczność "odbycia szkolenia zakończonego egzaminem z pozytywnym wynikiem", w jego przypadku został spełniony. W jego ocenie zaświadczenie z dnia 3 marca 1990 roku (nr 34/90) o ukończeniu przeszkolenia w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów wystawione przez Polski Związek Motorowy w Radomiu jest zaświadczeniem, o którym stanowi przepis art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wyjaśnił, że wskazane zaświadczenie zostało mu wydane po odbyciu kursu w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów, który to kurs odbywał się w ośrodku wyznaczonym przez Ministra Komunikacji i kończył się egzaminem. Jak stwierdził odwołujący, warunkiem wydania zaświadczenia było zdanie egzaminu przed komisją wyznaczoną na podstawie uprawnień wydanych przez Ministra Komunikacji.
Odwołujący podniósł także, że na podstawie wskazanego zaświadczenia Komendant Wojewódzki Policji w S. upoważnił go do wykonywania badań technicznych pojazdów podległych Komendzie Wojewódzkiej Policji w S.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że organ I instancji rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 10 sierpnia 2009 r. słusznie zastosował wobec niego nowe przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów. Wskazując na treść art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym podniosło, że przepis ten określa sytuację prawną osób, które nie uzyskały uprawnień do przeprowadzania badań technicznych na podstawie dotychczasowych przepisów, a więc także takich które nie zwracały się do starosty z wnioskami (jak to ma miejsce w przypadku skarżącego), jak i takich którym starosta już wcześniej nie wydał uprawnień do wykonywania badań technicznych.
Jak wskazało Kolegium, przepisy zobowiązujące osoby ubiegające się o wydanie im przez starostę uprawnień diagnosty m.in. do zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu kwalifikacyjnego, są przepisami ustawowymi i wobec braku ustawowego zwolnienia – obowiązują każdego ubiegającego się o przyznanie tych uprawnień po dniu wejścia w życie ustawy, w tym również skarżącego. W tym zakresie organ powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 431/05. Ponadto, zdaniem Kolegium, z treści § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika, że ważność zachowują zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, co nie zwalnia jednak od ustawowego obowiązku zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu kwalifikacyjnego. Z tych też względów, zdaniem organu odwoławczego, odwołujący nie spełnił wszystkich wymogów wynikających z ustawy i rozporządzenia, tym samym nie może otrzymać uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył D. M.
Skarżący zarzucił decyzji rażące naruszenie oraz błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 2 i ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak również przepisu § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów. W ocenie skarżącego interpretacja § 14 rozporządzenia dokonana przez organy administracji jest błędna. Podkreślił, że na podstawie posiadanego przez niego zaświadczenia Komendant Wojewódzki Policji w S. upoważnił go do wykonywania badań technicznych pojazdów podległych pod KWP w S. w myśl art. 86 ust. 1 ustawy Prawo ruchu drogowym z 1997 r., który to artykuł odnosi się do art. 84 ust. 5 tej ustawy. Skarżący powołał się także na wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lipca 2008 r., (sygn. akt III SA/Lu 6/08), w którym Sąd wyraził pogląd, że "zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność, co więcej ustawodawca w rozporządzeniu wyżej cytowanym specjalnie wprowadza taką normę aby osoby mające już wcześniej zaświadczenia diagnosty nie utraciły uprawnień już wcześniej zdobytych na mocy ówcześnie obowiązującego prawa".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący popierał skargę. Wyjaśnił, że od 1986 r. pracował na stanowisku diagnosty, a na kurs został skierowany w 1990 r. W warsztacie Komendy Wojewódzkiej Policji w S. na stanowisku diagnosty przestał pracować w 1998 r., gdyż został przeniesiony do Komendy Miejskiej Policji do Wydziału Ruchu Drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd badając legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że odmowa nadania skarżącemu uprawnienia diagnosty w świetle obowiązujących przepisów była uzasadniona, choć argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymaga uzupełnienia.
Kwestie związane z uprawnieniami diagnostów reguluje obecnie ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o ruchu drogowym] oraz wydane na podstawie tej ustawy rozporządzenia wykonawcze. Zgodnie z treścią art. 84 ust. 1 powołanej ustawy ( w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku i wydania zaskarżonej decyzji ), badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Stosownie do art. 84 ust. 2 starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie 1/ posiada wymagane wykształcenie techniczne 2/ posiada wymaganą praktykę, 3/ odbyła wymagane szkolenie, oraz 4/ zdała z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny. Egzamin, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza za opłatą komisja powołana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (art. 82 ust. 2a ustawy). Szczegółowe natomiast wymagania w stosunku do diagnostów, program szkolenia diagnostów, zasady przeprowadzania egzaminu, o którym mowa w art. 84 ust. 2 oraz wysokość opłaty za egzamin i wzory dokumentów związanych z uzyskaniem uprawnień do wykonywania badań technicznych określa wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 84a ust. 1 i 2 ustawy, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 roku w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 246, poz. 2469).
W przedmiotowej sprawie organy administracji rozpatrując sprawę z wniosku skarżącego o nadanie mu uprawnień diagnosty uznały, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów brak jest podstaw do nadania tych uprawnień, gdyż skarżący nie przedstawił dowodu zdania egzaminu kwalifikacyjnego, a zatem nie spełnił jednego wymagań określonych w ust. 2 art. 84 ustawy Prawo o ruchu drogowym. .
W ocenie skarżącego natomiast wszystkie wymogi określone w tym przepisie zostały spełnione, bowiem złożone przez niego zaświadczenie z dnia 3 marca 1990 r. wystawione przez Polski Związek Motorowy w Radomiu potwierdza nie tylko ukończenie wymaganego szkolenia ale także zdanie przez niego wymaganego egzaminu kwalifikacyjnego.
Ocena prawidłowości stanowiska zaprezentowanego przez organy administracji i stanowiska prezentowanego przez skarżącego wymaga, zdaniem Sądu, udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedłożone przez skarżącego zaświadczenie z dnia 3 marca 1990 r. (nr 34/90), uzyskane w okresie obowiązywania ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6 poz. 35 ze zm.) i wydanego na podstawie art. 66 tej ustawy rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 8 grudnia 1983r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów ( Dz. U. Nr 70, poz. 317) może być uznane za zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla diagnostów i zarazem zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 84 ust 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 4 listopada 2004 r. ( § 3 i § 11), Jest to, innymi słowy, pytanie o to, czy zaświadczenie z 1990 r. zachowało swoją ważność. Odpowiedź na tak postawione pytanie wymaga dokonania analizy zarówno poprzednio obowiązujących przepisów w tym zakresie, jak i przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W dacie otrzymania przez skarżącego, po odbyciu szkolenia, powołanego zaświadczenia tj dnia 3 marca 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 6, poz. 35). Ustawa ta przewidywała obowiązek przeprowadzania badań technicznych pojazdów, wskazując (w art. 65 ust. 1), iż badania te przeprowadzają stacje kontroli pojazdów podległe wojewodzie i upoważnione przedsiębiorstwa i instytucje państwowe lub społeczne oraz organizacje społeczne. Ustawa ta nie regulowała natomiast w żadnym zakresie sytuacji osób przeprowadzających te badania. Na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 i art. 66 pkt 1, zawierających delegację do wydania stosownego rozporządzenia, Minister Komunikacji wydał w dniu 8 grudnia 1983 r. rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badania pojazdów. W § 53 ust. 1 tego rozporządzenia stanowiono, że do przeprowadzania badań technicznych pojazdów mogą być upoważnione 1/ stacje kontroli pojazdów podległe wojewodom, 2 /przedsiębiorstwa i instytucje państwowe lub spółdzielcze, 3/ organizacje społeczne posiadające zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej. Jednostki te powinny być wyposażone w odpowiednie stanowisko kontrolne i dysponować pracownikami odpowiadającymi określonym wymaganiom. Wymagania te określał § 55, który w ust. 3 stanowił, że poza kwalifikacjami, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 (dotyczyły wymaganego wykształcenia i praktyki zawodowej) pracownicy, którzy dokonują badań technicznych pojazdów, powinni posiadać zaświadczenie z ukończenia z wynikiem dodatnim przeszkolenia w zakresie prowadzenia badań technicznych pojazdów, odbytego w uprawnionych przez Ministra Komunikacji jednostkach i według program zatwierdzonego przez Ministra Komunikacji. Takie właśnie zaświadczenie uzyskał w 1990 r. skarżący i załączył je do swojego wniosku z 10 sierpnia 2009 r. W dacie wystawienia tego zaświadczenia jednostka (stacja kontroli pojazdów), która spełniała powyższe wymagania mogła wystąpić do właściwego wojewody z wnioskiem o udzielenie jej upoważnienia do dokonywania badań technicznych. W upoważnieniu wydawanym stacji kontroli pojazdów wojewoda określał pojazdy, których badanie mogło być przeprowadzone i imiennie pracowników wyznaczonych do dokonywania badań. Badań technicznych mogli dokonywać wyłącznie pracownicy jednostki wyznaczeni w upoważnieniu (§ 56 rozporządzenia).
Analiza treści wskazanych wyżej przepisów ustawy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wskazuje jednoznacznie, że w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym, upoważnienie do dokonywania badań technicznych pojazdów uzyskiwała jedynie stacja kontroli pojazdów, nie zaś osoby, które dokonywały tych badań, które miały w stacji jedynie status pracownika .
W tym miejscu od razu zaznaczyć należy, że art. 67 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1983 r. stanowił, że przepisów rozdziału 3 tej ustawy "Badania techniczne pojazdów" nie stosuje się do pojazdów Sił Zbrojnych i Milicji Obywatelskiej; badania techniczne tych pojazdów przeprowadzają właściwe organy wojskowe lub Milicji Obywatelskiej.
W dniu 1 maja 1993 r. weszło w życie rozporządzenie ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. Nr 70, poz. 317 ze zm.), które w § 64 uchyliło rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 8 grudnia 1983 r. Przewidywało ono w § 63 ust. 2 pkt 2, że wydane przez dniem wejścia w życie rozporządzenia upoważnienia do dokonywania badań technicznych pojazdów zachowują ważność nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 1995 r. Dotyczyło to niewątpliwie upoważnień wydanych przez wojewodę stacjom kontroli pojazdów Natomiast pracownicy stacji kontroli pojazdów, dokonujący badań technicznych pojazdów w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia tj. w dniu 1 maja 1993 r., którzy uzyskali uprawnienia do dokonywania badań wg dotychczasowych przepisów, zgodnie z § 63 ust. 3 uważani byli za posiadających kwalifikacje , chociażby nie spełniali warunków określonych w § 59 ust. 1
Przepis ten jednakże nie dotyczył skarżącego, gdyż nie był on pracownikiem stacji kontroli pojazdów imiennie upoważnionym do dokonywania badań. W tym okresie był on bowiem zatrudniony jako mechanik samochodowy w KWP w S., co wynika ze złożonego przez niego świadectwa pracy ( k- 4 akt adm), Zatem nie miały do niego, zgodnie z art. 67 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1983 r. zastosowania przepisy tej ustawy o badaniach technicznych pojazdów i przepisy wydanych w tym zakresie na jej podstawie rozporządzeń.
Wskazać należy, iż również pod rządami tego rozporządzenia z 1 lutego 1993 r. z wnioskiem o przyznanie upoważnienia stacji kontroli pojazdów do przeprowadzania badań technicznych występowała dana jednostka, a upoważnienie wydawane przez Wojewodę określało m.in. imiennie pracowników upoważnionych do dokonywania badań technicznych oraz zakres upoważnienia (§ 61 ust. 1 i ust. 2). Rozporządzenie określało również jakie kwalifikacje powinni posiadać pracownicy stacji kontroli pojazdów gdy chodzi o wykształcenie i praktykę oraz przewidywało, że powinni oni posiadać ważne zaświadczenie o ukończeniu z wynikiem dodatnim przeszkolenia w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów na poziomie podstawowym lub specjalistycznym.
To rozporządzenie uchylone zostało w dniu 2 lipca 1999 r. pośrednio przez art. 151 ust. 2 nowej, obecnie obowiązującej, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 1 stycznia 1998 r. Dopiero w tej ustawie uregulowany został status diagnosty. Art. 84 ust. 5 (w pierwotnym brzmieniu) stanowił, że badanie techniczne przeprowadza uprawniony diagnosta. W ustępie 6 przewidziano zaś, że wojewoda wydaje uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę oraz odbyła szkolenie zakończone egzaminem z pozytywnym wynikiem, w jednostce wyznaczonej przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (od 1 stycznia 2002 r. w jednostce wyznaczonej przez ministra właściwego do spraw transportu). Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy, wojewoda wydawał upoważnienie do przeprowadzania badań technicznych, jeżeli stacja kontroli pojazdów posiadała wymagane warunki lokalowe , wyposażenie kontrolno-pomiarowe i techniczne oraz zatrudniała uprawnionego diagnostę.
Wchodząc w życie nowa ustawa – Prawo o ruchu drogowym z 20 czerwca 1997 r. w przepisach przejściowych - w art. 145 ust. 6 określiła sytuację osób wykonujących czynności diagnosty stanowiąc, że "osoby wykonujące czynności diagnosty w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą". Podkreślić jednocześnie należy, że ustawa nie zawiera żadnych regulacji dotyczących ważności zaświadczeń o ukończeniu przeszkolenia uzyskanych pod rządem starej ustawy.
Istotna zmiana treści art. 84 ustawy Prawo o ruchu drogowym nastąpiła w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz.1808 ), tj. od dnia 21 sierpnia 2004 r. W nowym brzmieniu, obowiązującym także w dacie wydania zaskarżonej decyzji, art. 84 ust. 2 stanowił, że starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny. Dodany został także ust. 2a, który stanowił, że egzamin, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza za opłatą komisja powołana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Jednocześnie art. 77 ust. 5 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, stanowił, że uprawnienia do wykonywania badań technicznych, wydane na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zachowują swoją ważność. Przepis ten dotyczył zatem tych diagnostów, którzy uzyskali swoje uprawnienia na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997r. Te osoby zachowywały po dniu 21 sierpnia 2004 r. swoje dotychczasowe uprawnienia bez obowiązku zdawania egzaminu kwalifikacyjnego.
Z brzmieniem ustawy korespondowały przepisy rozporządzeń wykonawczych wydanych na podstawie art. 84 ust. 9, a od 1 stycznia 2002 r., na podstawie art. 84a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Pierwsze rozporządzenie wykonawcze na gruncie tej ustawy – z dnia 7 września 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 81, poz.919) przewidywało, że uprawnieni diagności przeprowadzający badania techniczne w stacji kontroli pojazdów powinni, poza spełnieniem wymogu posiadania określonego wykształcenia i praktyki zawodowej, ukończyć z wynikiem pozytywnym szkolenie w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów. W myśl § 6 tego rozporządzenia, parownicy stacji kontroli pojazdów dokonujący badań technicznych, którzy uzyskali uprawnienia do dokonywania badań według dotychczasowych przepisów zachowywali uzyskane uprawnienia.
Kolejne rozporządzenie Ministra Infrastruktury, wydane zostało w dniu 28 listopada 2002 r. Uchyliło ono rozporządzenie z dnia 7 sierpnia 1999 r. W § 2 określiło ono wymagania w stosunku do diagnostów, stwierdzając obowiązek ukończenia szkolenia, o którym mówi art. 84 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i określając jego program. Równocześnie nałożyło ono na diagnostów obowiązek uczestniczenia nie rzadziej niż co dwa lata w okresowych szkoleniach uzupełniających.
Następne rozporządzenie z dnia 4 listopada 2004 r., które obowiązywało w dniu rozpatrywania złożonego przez skarżącego wniosku o uprawnienia diagnosty, poza określeniem wymagań w zakresie wykształcenia i praktyki zawodowej przewidziało dla osób ubiegających się o uprawnienia diagnosty obowiązek ukończenia szkolenia dla diagnostów, a następnie po jego odbyciu i uzyskaniu zaświadczenia o jego ukończeniu obowiązek przystąpienia i zaliczenia egzaminu kwalifikacyjnego. Zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu kwalifikacyjnego stanowi podstawę do ubiegania się o wydanie uprawnień diagnosty (§ 11 ust. 1 wskazywanego rozporządzenia).
W ocenie Sądu, analiza kolejnych zmian wprowadzanych przez ustawodawcę w przepisach ustawowych i przepisach wykonawczych, dotyczących podmiotów upoważnionych do dokonywania badań technicznych pojazdów, od chwili uzyskania przez skarżącego zaświadczenia o ukończeniu przeszkolenia w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów, tj od 3 marca 1990r do daty wydania zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że zaświadczenie jakim legitymuje się skarżący nie jest zaświadczeniem potwierdzającym fakt odbycia szkolenia oraz zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu kwalifikacyjnego , o których mowa w art. 84 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Uzyskując zaświadczenie w 1990 r. skarżący nie nabył żadnych uprawnień. Załączone przez niego zaświadczenie potwierdza jedynie fakt ukończenia z wynikiem pozytywnym szkolenia i dawało w ówczesnym stanie prawnym, po spełnieniu innych jeszcze wymagań co do wykształcenia i praktyki, możliwość zatrudnienia (wykonywania czynności diagnosty) w stacji kontroli pojazdów posiadającej upoważnienie do dokonywania badań technicznych. Nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane przez skarżącego, że taka sytuacja w jego przypadku nie zachodziła.
Uzyskanie uprawnień diagnosty możliwe stało się dopiero po wejściu w życie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, która uregulowała status diagnosty i przewidziała nadawanie tych uprawnień przez starostę, a wcześniej wojewodę w drodze decyzji Jednocześnie, jak wskazywano już powyżej, w przepisach przejściowych - art. 145 ust. 6 uznano, że osoby wykonujące czynności diagnosty w dniu 1 stycznia 1998 r. na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymaga określone ustawą. Brak natomiast w ustawie jakichkolwiek uregulowań w odniesieniu do ważności zaświadczeń uzyskanych przed jej wejściem w życie co oznacza, że zaświadczenie, które załączył skarżący do wniosku, nie mogło stanowić podstawy przyznania mu uprawnień diagnosty na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy.
W ocenie Sądu taka regulacja oznacza, że poza osobami wskazanymi w art. 145 ust. 6 ustawy, wszystkie inne osoby, w tym także skarżący, aby uzyskać uprawnienia diagnosty muszą spełniać wszystkie warunki określone w ustawie i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu, obowiązujące w dacie wydania decyzji. Prawidłowo zatem organy orzekające w niniejszej sprawie zastosowały zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, polegającą na tym, że od dnia wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, które powstają i tych które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie obowiązywania nowych przepisów. Decydująca jest zatem regulacja prawna wymagań obowiązujących w dniu rozstrzygania wniosku. Omówiona wyżej, wprowadzona od 21 sierpnia 2004 r. zmiana stanu prawnego oznacza, że osoby, które wcześniej nie uzyskały uprawnień nadanych przez starostę do przeprowadzania badań technicznych pojazdów zostały zobowiązane do spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w ustawie i rozporządzeniu z 2004 r., a zatem: 1/ posiadania wymaganego wykształcenia, 2/ posiadania wymaganej praktyki, 3/ odbycia wymaganego szkolenia oraz 4/ zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu kwalifikacyjnego przeprowadzonego przez komisję powołaną przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego ( art. 84 ust. 2 i ust. 2a ustawy). Szkolenie i egzamin winny odbyć się zgodnie z rygorami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. Ponieważ starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek, niespełnienie chociażby jednej z nich czyni uzasadnioną odmowę przyznania uprawnień diagnosty. W rozpoznawanej sprawie skarżący ani nie odbył szkolenia wymaganego w aktualnym stanie prawnym, ani nie przedstawił wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego. Dlatego też stanowisko organów administracji, zawarte w zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji ją poprzedzającej, jest prawidłowe gdyż odmawia przyznania uprawnień diagnosty tyle, że tylko z uwagi na niespełnienie warunku zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu kwalifikacyjnego. Błędna interpretacja § 14 rozporządzenia z 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów przez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie także do zaświadczenia uzyskanego pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy nie zmienia oceny, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wskazać jednak należy, że rozporządzenie to, wydane zostało na podstawie i w celu wykonania ustawy z 1997 r., a zatem § 14 rozporządzenia może dotyczyć jedynie zaświadczeń wydanych w czasie obowiązywania tej ustawy, chyba, że ustawa stanowiłaby inaczej. Jak jednak wskazano wyżej, żadnych regulacji dotyczących ważności zaświadczeń uzyskanych przed jej wejściem w życie ustawa Prawo o ruchu drogowym z 1997 r. nie zawiera.
§ 14 rozporządzenia z 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów ( Dz. U. Nr 246, poz. 2469) stanowiący, że zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność, nie dotyczy zaświadczeń wydanych w okresie obowiązywania ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1983 r. Zaświadczenie z 1990 r. o ukończeniu szkolenia, uzyskane w stanie prawnym, który nie przewidywał przyznawania uprawnień diagnosty, nie mogło zatem stanowić podstawy przyznania skarżącemu takich uprawnień w 2009 r.
Wskazać także należy, że pogląd, iż w sprawie przyznania uprawnienia diagnosty ma zastosowanie zasada bezpośredniego działania nowego prawa, wyrażony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 233/06. Tożsame stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Sz 815/08), i WSA w Łodzi z w wyroku z dnia 23 listopada 2007 r. (sygn. akt III SA/Łd 179/07). W uzasadnieniach tych wyroków podkreślano, iż obowiązek organów administracji publicznej do stosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji wynika z konstytucyjnej zasady praworządności. Od reguły tej mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi, ograniczającymi moc przepisów prawa w czasie, przez wyłączenie ich zastosowania do zdarzeń prawnych mających miejsce przed ich wejściem w życie. ( np. wyrok NSA z 21 czerwca 2006 r. I OSK 942/05 nie publikowany), co, jak wykazano wyżej, w odniesieniu do zaświadczeń potwierdzających odbycie szkolenia, uzyskanych w okresie obowiązywania starej ustawy Prawo o ruchu drogowym nie miało miejsca.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego opartej na wyroku NSA z dnia 13 maja 2009 r. II GSK 927/08 i poprzedzającym go wyroku WSA w Lublinie z dnia 1 lipca 2008 r. III SA/Lu 6/08, w którym Sąd stwierdził, że "W przepisach prawa nie określono czasu w jakim po zdaniu egzaminu i spełnieniu innych przesłanek, osoba ta powinna uzyskać uprawnienia diagnosty. Wynika z tego, że raz uzyskane zaświadczenie uprawniające do ubiegania się o uprawnienia diagnosty nie wygasają, a o takie uprawnienia można się ubiegać w każdym czasie" , zauważyć należy przede wszystkim, że postępowanie administracyjne będące przedmiotem oceny Sądów obu instancji toczyło się w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej uprawnień diagnosty. Uprawnienia te zostały wydane 30 stycznia 2007 r., na podstawie wniosku z dnia 29 stycznia 2007r., w sytuacji, gdy wnioskodawca ukończył szkolenie podstawowe w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów i złożył egzamin z wynikiem pozytywnym w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w dniu 21 grudnia 2002 r. Szkolenie wnioskodawca odbywał więc już pod rządem nowej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji o udzieleniu uprawnień diagnosty, gdyż od dnia 21 sierpnia 2004 r. na skutek nowelizacji art. 84 ust. 2 osoba ubiegająca się o uprawnienia diagnosty winna zdać z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny przed komisją powołaną przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznając, że organ źle zinterpretował § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który stanowi, że zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność, bowiem ustawodawca specjalnie wprowadził taką normę, żeby osoby mające owe zaświadczenia nie utraciły wcześniej nabytych uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną SKO od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił jednak, że przy dokonywaniu kontroli legalności decyzji o stwierdzeniu nieważności, zastosowanie przepisów prawa materialnego mogło być analizowane wyłącznie w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślił też, że w przypadku decyzji ostatecznych, funkcjonujących już w obrocie prawnym, obowiązuje zasada pewności obrotu i ochrony praw nabytych. W ocenie NSA można wnioskować, że ustawodawca zapewniając w § 14 rozporządzenia z 2004 r. ważność zaświadczeń wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych miał na uwadze całość zaświadczenia, zawierającego również informację o zdanym egzaminie. Nawet jeśli, na etapie stosowania powołanych przepisów omawiana regulacja doczekała się różnych sposobów wykładni, gdyż odmienne stanowiska prezentowane były w orzecznictwie sądów administracyjnych, w ocenie NSA, zastosowanie tej regulacji w sposób zgodny z jednym sposobów ich wykładni, nie może być samo przez się traktowane jako rażące naruszenie prawa.
Z tego więc względu, że wyrok NSA dotyczył decyzji o stwierdzeniu nieważności, a zaświadczenie w tej sprawie, potwierdzające ukończenie szkolenia diagnostów i złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu, uzyskane zostało w czasie obowiązywania ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 r., tyle, że przed jej nowelizacją z 2004 r., Sąd rozpoznający niniejszą skargę uznał, że poglądy w nim wyrażone nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie .
W ocenie Sądu przy rozpoznawaniu niniejszej skargi uwzględnić należy także cel jaki miała i ma regulacja zawarta w art. 84 i 84a ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 r. i w wydawanych na jej podstawie rozporządzeniach wykonawczych. Należy zauważyć, że ustawodawca przywiązuje duże znaczenie do statusu diagnosty gdyż od jego kwalifikacji i rzetelności w dużej mierze zależy stan techniczny pojazdów poruszających się po drogach. Ustawa uzależnia nabycie uprawnień diagnosty od spełnienia bardzo szczegółowo określonych warunków, a kolejne rozporządzenia wydawane na jej podstawie poza uszczegółowieniem tych wymagań określały także programy szkolenia, wprowadzały obowiązek uczestniczenia przez diagnostów w szkoleniach uzupełniających. Rozporządzenie z 2004 r. określiło ponadto szczegółowo zasady przeprowadzania egzamin kwalifikacyjnego. Wszystkie te działania miały niewątpliwie na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu merytorycznego diagnostów, co wynika wprost z treści art. 84a ust. 2 ustawy. Biorąc pod uwagę postęp techniki jaki nastąpił w branży samochodowej, niezrozumiałe byłoby przyznawanie uprawnienia diagnosty w 2009 r., na podstawie zaświadczenia potwierdzającego ukończenie szkolenia w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów sprzed 19 lat ,
Okoliczność, że na podstawie tego zaświadczenia Komendant Wojewódzki Policji w S. upoważnił skarżącego do wykonywania badań technicznych pojazdów podległych pod KWP nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro upoważnienie to wydane zostało 20 czerwca 1996 r. na podstawie zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 1985 r. jeszcze przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu mimo częściowo błędnej, wykładni przepisów art. 84 ust.2 i § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 4.11.2004r. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1a) Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję /.../ jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano wyżej, ponieważ takiego naruszenia prawa materialnego sąd nie stwierdził, a organy nie naruszyły także przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło