III SA/Łd 64/15

Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] znak; [...] w przedmiocie weryfikacji ilości punktów karnych w ewidencji kierowców p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi. a.ł. W dniu 8 grudnia 2014 roku (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej – k nr 12 akt sądowych) A. K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] w przedmiocie weryfikacji ilości punktów karnych w ewidencji kierowców. W dniu 9 grudnia 2014 roku skarga została zarejestrowana w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2014 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazał skargę do organu administracji celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami sprawy, stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. O przekazaniu skargi skarżący został powiadomiony. W dniu 12 grudnia 2014 roku (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) przesyłka zawierająca skargę została nadana przez sąd do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. odrzucił skargę A. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...]. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 16 lutego 2015 roku. W dniu 20 lutego 2015 roku skarżący wniósł za pośrednictwem organu skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że stosując się do pouczenia zawartego w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], będącego odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wniósł w dniu 8 grudnia 2014 roku skargę bezpośrednio do WSA w Łodzi. O uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się w dniu 16 lutego 2015 roku, tj. w dniu doręczenia odpisu postanowienia WSA w Łodzi z dnia 28 stycznia 2015 roku o odrzuceniu skargi z powodu niezachowania terminu do jej wniesienia. W ocenie skarżącego w świetle przedstawionych okoliczności wskutek błędnego pouczenia nie mógł powziąć prawidłowej informacji o faktycznym upływie terminu do wniesienia skargi, który upływał w dniu 4 grudnia 2014 roku. Wskazał, że organ pouczając o możliwości wniesienia środka zaskarżenia, ograniczył się jedynie do wskazania, że stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie podając jednak ani terminu ani trybu, w jakim należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz treść art. 112 K.p.a. skarżący podkreślił, że błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego albo skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi organ administracji pozostawił do uznania sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Zezwala natomiast na przyjęcie za wiarygodne istnienie faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony. W orzecznictwie sądowym do okoliczności, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu konsekwentnie zalicza się m.in. mylne pouczenie terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt I OSK 271/05 niepublik. oraz B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2013r., s. 305). Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie oraz takie, które świadczą o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań w celu zapobieżenia uchybieniu terminu. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych, jakie wystąpiły w niniejszej sprawie należy wskazać, że bezspornym jest, że skarżący uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], albowiem skarżący wniósł skargę w dniu 12 grudnia 2014 roku (tj. data przekazania skargi przez sąd do organu), podczas gdy termin do jej wniesienia upływał z dniem 4 grudnia 2014 roku. Skarżący nie kwestionuje tych ustaleń, powołuje się natomiast na to, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, ponieważ nie został prawidłowo pouczony o terminie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się natomiast dopiero po doręczeniu odpisu postanowienia z uzasadnieniem WSA w Łodzi z dnia 28 stycznia 2015 roku o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 16 lutego 2015 roku. W ocenie sądu, przedstawione okoliczności stanowią wystraczającą podstawę do przywrócenia terminu i wskazują na brak winy strony w nieodchowaniu terminu do wniesienia skargi. Bezspornym bowiem jest, że pouczenie, jakie zawarte zostało w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 października 2014 roku było nieprawidłowe (nieprecyzyjne). W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ ograniczył się jedynie do pouczenia, że "czynności ewidencyjne mające charakter czynności materialno-technicznych mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego". Nie zawarto w pouczeniu informacji o terminie i trybie (sposobie) wniesienia środka zaskarżenia. Okoliczność ta pozwala na przyjęcie, że strona nie może ponosić winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, bowiem fakt nieprawidłowego (niepełnego) pouczenia strony o trybie i terminie wniesienia odwołania (skargi) wprawdzie nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka ale może stanowić podstawę do przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt I OSK 271/05 oraz postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2014r., sygn. akt I OZ 228/14, dostępne na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji czuwają - zgodnie z art. 9 K.p.a. - nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek. Strona nie może ponosić ujemnych następstw (konsekwencji) wynikających z zaniedbań organu administracji, w tym, z powodu braku lub nieprecyzyjnie udzielonego pouczenia. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi i uwiarygodnił, że dochował należytej staranności w zakresie od niego wymaganym. Zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem o uchybieniu terminu do złożenia skargi dowiedział się w dniu 16 lutego 2015 roku, natomiast skargę wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożył w dniu 20 lutego 2015 roku. Tym samym skarżący wypełnił więc pozostałe przesłanki z art. 87 p.p.s.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. a.ł.