III SA/Łd 651/12

Dnia 31 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 roku sprawy ze skargi A.K. na informację Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie negatywnego wyniku procedury odwoławczej dotyczącej wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę III SA/Łd 651/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 25 lipca 2012 r. jest informacja zawarta w piśmie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. z dnia [...] o negatywnym wyniku ponownej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu "Ambasada sukcesu -centrum wparcia podmiotów ekonomii społecznej". W piśmie poinformowano, że wniosek skarżącego o dofinansowanie projektu uzyskał 53,5 punktów w ocenie ogółem, a zatem nie uzyskał wymaganego minimum punktowego ( 60 pkt) do otrzymania dofinansowania. Załączono też kopie Kart Oceny Merytorycznej zawierające szczegółową punktację wraz z uzasadnieniem każdej oceny. Z dokumentów załączonych do skargi wynika, że: 1/ W dniu 29 listopada 2010 r. A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A. K. "A." A. K. ( wypis z ewidencji k-23) złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" Wniosek przeszedł pozytywnie ocenę formalną i został skierowany do oceny merytorycznej. Celem ogólnym projektu miało być wzmocnienie potencjału 120 PES z województwa łódzkiego w okresie 04.2011 – 09. 2012 poprzez powołanie do życia profesjonalnej infrastruktury wsparcia, kreowanie przyjaznego otoczenia dla PES oraz budowanie świadomości społecznej. Wniosek w punkcie III – charakterystyka projektu zawierał opisową ocenę celu projektu ( 3.1), wskazywał grupy docelowe (podmioty, które zostaną objęte wsparciem (3.2), działania podejmowane w projekcie (3.3.), rezultaty oraz produkty projektu (3.4), opisywał potencjał projektodawcy i zarządzanie projektem (3.5). Punkt IV wniosku przedstawiał budżet projektu. 2/ Pismem z dnia [...] Skarżący został poinformowany, że w wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej wniosek otrzymał 49,5 w ocenie ogółem i został odrzucony na etapie oceny merytorycznej. Załączono też kopie Kart Oceny Merytorycznej ze szczegółową punktacją wraz z uzasadnieniem oceny wniosku ( w tabeli przedstawiono średnią ocen za każdą część oceny). 3/ Skarżący, zgodnie z pouczeniem, 11 lutego 2011 r. złożył protest od negatywnego wyniku oceny projektu, wnosząc o ponowne sprawdzenie złożonego wniosku z kryteriami wyboru projektów podanymi przez WUP w dokumentacji konkursowej. W proteście skarżący szczegółowo odniósł się ocen zawartych w przekazanych kopiach Kart Oceny Merytorycznej, nie zgadzając się z uwagami oceniających 4/ Pismem z dnia [...] skarżący został poinformowany, że protest został uwzględniony w zakresie następujących punktów wniosku: 3.1 – cele projektu, 3.2 – grupy docelowe projektu, 3.3 - działania, 3.4 – rezultaty projektu, 3.5 – potencjał projektodawcy i sposób zarządzania projektem, IV – budżet projektu i w związku z powyższym wniosek zostanie przekazany do ponownej oceny merytorycznej. 5/ Pismem z dnia [...] skarżący został poinformowany, że jego wniosek o dofinansowanie uzyskał w wyniku ponownej oceny merytorycznej 47, 5 pkt. W związku z powyższym został odrzucony . W piśmie przestawiono średnią ocen uzyskanych za poszczególne punkty wniosku i załączono Karty Oceny Merytorycznej. Wnioskodawcę poinformowano, że od wyników ponownej oceny merytorycznej nie przysługuje mu żaden środek odwoławczy. 6/ Skarżący z 21 kwietnia 2011 r. złożył do WUP w Ł. ponowny protest od ponownego negatywnego wyniku oceny merytorycznej oraz dodatkowo tej samej treści odwołanie do Urzędu Marszałkowskiego w Ł. (pisma datowane 19.04. 2011r.). W opinii wnioskodawcy Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) – Wojewódzki Urząd Pracy wielokrotnie naruszyła procedury dotyczące postępowania odwoławczego wynikające z zasad dokonywania wyboru projektów z dnia 1 stycznia 2010 r. Wskazał, że w informacji o uwzględnieniu protestu nie podano, które dokładnie wyjaśnienia wnioskodawcy zostały uwzględnione. Informacja nie zawiera bowiem żadnego uzasadnienia. W wyniku ponownej oceny projekt uzyskał zaś o 2 pkt mniej niż w pierwotnej ocenie. Podniósł, że wniosek wprawdzie ponownie oceniono, ale zmieniono zakres tej oceny w sposób niezgodny z procedurą odwoławczą, a z uzasadnienia oceny wynika, że nie zapoznano się z treścią wyjaśnień złożonych w proteście, które przecież zostały uwzględnione. Ponadto, jego zdaniem oceniający konsultowali się ze sobą w zakresie każdej części oceny merytorycznej, co wynika z treści ocen. Wskazał też, że w ramach konkursu otwartego nr 1/POKL/7.2.2./2010 pozytywnie oceniono jedynie 4 wnioski na 52 złożone. Firma jego składała już wcześniej wnioski o dofinansowanie i w aktualnym projekcie uwzględniono wszystkie wcześniejsze uwagi. Ponadto w innych województwach projekt "[...]" uzyskał ponad 80 do 91 pkt. W piśmie z dnia [...] Urząd Marszałkowski w Ł. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia , a pismem z [...] WUP w Ł. poinformował stronę o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia z uzasadnieniem, że skarżącemu nie przysługuje żaden środek odwoławczy, bowiem jego protest został rozpatrzony pozytywnie, co spowodowało skierowanie przedmiotowego wniosku do ponownej oceny. 7/ Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. w sprawie III SA/Łd 1065/11 WSA w Łodzi po rozpoznaniu skargi A. K. na pismo Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] stwierdził, że zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia – Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w Ł. Sąd wskazał, że procedurę odwoławczą reguluje art. 30b ustawy, stanowiąc, że w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że skarżącemu nie przysługiwał żaden środek odwoławczy od wyników ponownej negatywnej oceny merytorycznej projektu, przeprowadzonej po rozpoznaniu środka odwoławczego. Wskazał, że zgodnie z "Zasadami dokonywania wyboru projektów" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 1 stycznia 2010 r. część 6.15 Procedura odwoławcza, na etapie przesądowym procedury odwoławczej wnioskodawcy przysługują dwa środki: protest i odwołanie. Sąd wskazał, że Instytucja Organizująca Konkurs – Wojewódzki Urząd Pracy w Ł. winien potraktować pismo skarżącego z dnia 19 kwietnia 2011 r. zatytułowane "Protest" jako drugi środek odwoławczy złożony od negatywnej oceny merytorycznej wniosku z dnia 29 listopada 2010 r. tj. odwołanie i przekazać do odpowiedniej Instytucji Pośredniczącej lub Instytucji Zarządzającej ( zgodnie z zapisami procedury odwoławczej – str. 55-56) celem jego merytorycznego rozpoznania. 8 / Pismem z dnia [...] Urząd Marszałkowski poinformował wnioskodawcę , że jego odwołanie z dnia 19 kwietnia 2011 r. zostaje rozpatrzone pozytywnie. W uzasadnieniu Instytucja Pośrednicząca Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (IP PO KL) – Urząd Marszałkowski stwierdził, że protest został rozpoznany w sposób nieprawidłowy i zaistniały powody do uwzględnienia odwołania. Urząd wskazał na zapisy Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL, które stanowią, że w przypadku ponownej oceny merytorycznej IOK zobowiązana jest do: zapoznania się z wynikami pierwotnej oceny projektu, b/ zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę, c/ wzięcia pod uwagę treści rozstrzygnięcia instytucji rozpatrującej protest wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania nieprawidłowości w przeprowadzonej ocenie, które zostały wskazane przez instytucję rozpatrującą protest. Organ rozpatrujący odwołanie stwierdził, że biorąc pod uwagę fakt, że protest został rozpatrzony pozytywnie oraz uwzględniając powyższe zasady argumentacja wnioskodawcy dotycząca braku zapoznania się przez oceniających ponownie weryfikujących wniosek o dofinansowanie po części jest słuszna. Ponowna ocenia merytoryczna nie powinna być bowiem bardziej krzywdząca niż pierwotna ocena wniosku o dofinansowanie. Niższa liczba punktów (47,5) może zaś dowodzić, iż nie przeanalizowano właściwie zapisów zawartych w Kartach oceny i nie kierowano się ich treścią. Z drugiej strony różnice punktowe nie powinny być argumentem przemawiającym za nieprawidłową oceną, gdyż oceny dokonywały niezależne osoby i ich stanowisko może być odmienne. Działanie WUP oceniono jako niespójne i podzielono stanowisko wnioskodawcy, że podczas ponownej oceny merytorycznej nie uwzględniono wytycznych z punktu a i b zawartych w "Zasadach dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" z 1 stycznia 2010 r., co jest obligatoryjne podczas dokonywania ponownej oceny merytorycznej analizowanego wniosku o dofinansowanie., a ponadto biorąc pod uwagę, że protest został rozpatrzony pozytywnie, wynik przeprowadzenia kolejnej oceny merytorycznej nie powinien być gorszy. Odnosząc się do treści protestu i jego uzasadnienia stwierdzono, że WUP w Ł. naruszył procedury dotyczące postępowania odwoławczego w zakresie prawidłowego uzasadnienia protestu. Zgodnie z treścią "Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki", w wyniku pozytywnego rozpatrzenia protestu, instytucja go rozpatrująca (IOK) przekazuje wnioskodawcy informację zawierającą rozstrzygnięcie wraz z jego uzasadnieniem, którego w tym przypadku nie było. Organ rozpatrujący odwołanie stwierdził, że po przeanalizowaniu całości dokumentacji przychylił się do wyjaśnień przestawionych przez Wnioskodawcę w proteście. W związku z powyższym poinformowano, że uzasadnienie zawarte w treści protestu ujęte zostało w sposób nieprawidłowy. Instytucja rozpatrująca protest niewystarczająco uzasadniła dokonaną ocenę wniosku i tym samych instytucja rozpatrująca odwołanie nie ma możliwości odniesienia się do argumentacji IOK we wszystkich zakwestionowanych elementach oceny. Nie określono, który zarzut wnioskodawcy został uznany oraz – w przypadku jego uznania - dlaczego uznanie zarzutu nie wpływa bądź wpływa na ogólną ocenę wniosku. WUP powinien rozstrzygnąć protest w taki sposób, aby Beneficjent miał jasność co stanowiska wobec zarzutów przez niego podniesionych. Organ rozpoznający odwołanie uznał, że kwestia opisu podziału zadań pomiędzy liderem projektu i partnerem nie budzi zastrzeżeń, przez co zgodzono się z argumentacją wnioskodawcy . Gdy chodzi o wskazania wnioskodawcy, że podczas ponownej oceny merytorycznej zakwestionowano zasady i zasadność działań merytorycznych i pozycji budżetowych, które nie były przedmiotem protestu, poinformowano, że zgodnie z "Zasadami dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego KL, IOK dokonuje ponownej oceny merytorycznej jedynie w zakresie tych elementów oceny pierwotnej projektu, które były przedmiotem procedury odwoławczej. Oznacza to, że całościowe uznanie odwołania za pozytywne powoduje ponowną ocenę wszystkich kryteriów, co do których sformułowano zarzuty w środku odwoławczym, bez względu na to czy pojedyncze zarzuty zostały uznane za zasadne lub nie. W związku z powyższym i po uwzględnieniu treści protestu i kart oceny merytorycznej zarzut dotyczący zakwestionowania zasadności tworzenia platformy e-learningowej jest bezzasadny. W opinii IP PO KL, ponowna ocena wniosku o dofinansowanie nie powinna dotyczyć innych elementów, aniżeli tych które były przedmiotem pierwotnej oceny wniosku i zawartych w środku odwoławczym. Skoro Wnioskodawca w treści protestu nie odnosił się do zarzutów dotyczących zasadności tworzenia platformy e- learningowej, ponowna ocena merytoryczna dotycząca tej kwestii nie powinna być dokonywana. Z kolei w przypadku zakwestionowania pozycji budżetowych, wnioskodawca w treści odwołania nie podał, o jakie dokładnie pozycje budżetowe chodzi, więc ten zarzut nie został uwzględniony. Nie podzielono też zarzutu o braku bezstronności oceniających ani nie stwierdzono znamion konsultowania się oceniających. 9/ Stosownie do treści pisma Urzędu Marszałkowskiego w Ł. wniosek w wyniku pozytywnego rozpatrzenia środka odwoławczego został poddany ponownej ocenie merytorycznej i uzyskał 53, 5 pkt w ocenie ogólnej (52 i 55 pkt) i nie uzyskał wymaganego minimum punktowego. Karty oceny merytorycznej załączone do pisma zawierają bardzo szerokie uzasadnienie przyjętych ocen. Oceniający (I) zaznaczył, że zapoznał się z całością dokumentacji związanej z procesem oceniania wniosku i wziął pod uwagę opinię eksperta. (II) oceniający jeszcze szerzej uzasadnia swoje stanowisko (Pismo WUP w Ł. z dnie 6 lipca 2012 r., doręczone 12 lipca 2012 r _ k - 25 akt i k-134). Ponowna ocena merytoryczna przeprowadzona została z udziałem eksperta, o jakim mowa w art. 31 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. 10/ W skardze skierowanej do WSA w Łodzi A. K. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo, orzeczenie, iż zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo i skierowanie wniosku do ponownej oceny merytorycznej, zobowiązanie WUP w Ł. do przeprowadzenia ponownej oceny merytorycznej zgodnie z zasadami, że: -ponowna ocena nie może odnosić się do tych zapisów w treści wniosku, które nie były przedmiotem protestu, -ponowna ocena nie może służyć formułowaniu nowych zarzutów i nie może podważać zarzutów wcześniej uznanych za zasadne, - ponowna ocena nie może prowadzić do zmiany punktacji w częściach wniosku, które nie podlegały procedurze odwoławczej, - ponowna ocena powinna skutkować podwyższeniem punktacji, tam gdzie uznano argumenty Wnioskodawcy. Zarzuca: 1/ naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( tj. Dz. U. Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez niezapewnienie przez Wojewódzki Urząd Pracy w Ł. przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu oraz naruszenia zasady równego dostępu wszystkich wnioskodawców do pomocy w ramach programu; 2/ naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy przez niezapewnienie przez WUP rzetelnej i bezstronnej oceny projektu; 3/ naruszenie pktu 6.16 Zasad dokonywania wyboru projektów przez pominięcie podczas ponownej oceny merytorycznej stanowiska Urzędu Marszałkowskiego w Ł. przedstawionego w rozstrzygnięciu odwołania oraz przekroczenie na etapie procedury odwoławczej zakresu zaskarżenia określonego w proteście. Skarżący powołując się na "Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL" podnosi, że ponowna ocena merytoryczna odbywa się w sposób odmienny od oceny pierwotnej, bo członkowie komisji oceny projektów są ograniczeni zakresem procedury odwoławczej i muszą postępować ściśle według tych zasad. Wskazuje, że w trakcie procedury odwoławczej uznano wszystkie jego zarzuty, co znacznie upraszcza ponowną ocenę merytoryczną, bo ponowna ocena powinna po prostu ograniczyć się do zwiększenia liczby punktów w tych kategoriach, w których zarzuty uznano za zasadne, a w pozostałych częściach wniosku podlegających ocenie liczba punktów powinna pozostać niezmieniona. Liczba punktów o jaką powinna być zwiększona punktacja musi wynikać z liczby i wagi podniesionych i uznanych zarzutów. Skarżący uważa, że stanowisko Urzędu Marszałkowskiego nie jest dostatecznie precyzyjne, bo w jego opinii przyznana liczba punktów przy ponownej ocenie merytorycznej nie może być mniejsza, nie dlatego, że istnieje taka zasada, ale jest to wniosek wprost wyciągnięty ze sposobu dokonywania ponownej oceny Skarżący uważa, ze lakoniczne uzasadnienie uwzględnienia jego protestu przez WUP w Ł. nie może być interpretowane niejednoznacznie lub na jego niekorzyść. Skoro jednoznacznie protest został uwzględniony, to znaczy, że został uznany w całości. Zatem w dalszej części procedury odwoławczej oceniający nie mogą zajmować sprzecznego z wcześniejszym stanowiska. Uważa także, że niesłusznie pominięto argument o wysokich ocenach jaki jego projekt uzyskał w innych województwach. Skarżący w tabeli nr 1 wskazuje 32 zarzuty do, których skierował protest w stosunku do pierwotnej oceny i które na skutek uwzględnienia jego protestu zostały, w jego ocenie, uwzględnione w całości. Dotyczą one następujących części wniosku: - 3.1 a i b: 1. "Wnioskodawca wskazał bardzo szeroką paletę problemów występujących głownie na obszarze całej Polski" , 2. "Projektodawca podpiera się własnymi badaniami. Niestety Projektodawca nie opisał przeprowadzonych badań ( nie wiadomo, kto był badany, należy wymienić kilka ośrodków).", 3. "Problem dotyczący niedostosowania oferty szkoleniowej do potrzeb i możliwości pracowników PES należy dogłębniej przeanalizować", 4. "Niewystarczający potencjał kadrowy opisano jako występujące zjawisko, a przyczyny jego wskazano bardzo ogólnie", 5. "Wnioskodawca nie uwzględnił skali występowania problemu", 6. "Cel główny projektu nakreślony jest szeroko i mało konkretnie", 7 "Cel szczegółowy "zdiagnozowanie potencjału i wzmocnienie możliwości rozwoju PES w środowiskach lokalnych należy dokonać na etapie konstruowania wniosku", - 3.2 a i c: 8. "Charakterystyka grupy docelowej jest zbyt ogólna", 9. "Opis grupy docelowej jest niewystarczający" 10. "wnioskodawca wskazał, iż będzie to 120 PES z województwa łódzkiego" 11. "Wątpliwość budzi zapis, że o udziale w projekcie decyduje w pierwszej kolejności kolejność zgłoszeń" 12. Wnioskodawca wskazał, iż o udziale w projekcie decyduje kolejność zgłoszeń, co jest niedopuszczalne przy tak szerokim wachlarzu problemów" - 3.3 a: np.13 "Zastrzeżenia budzi opis zadania 4,5,6." 14. "Zadanie 4, 5,6 nieprecyzyjnie opisane" /.../, - 3.4 a i b: np. 18. "Brak opisu", 19. Techniki oraz narzędzia mierzenia rezultatów nie zostały opisane" , - 3.5 b, c i d: np. 20 "Brak uzasadnienia dla prowadzenia dwóch biur projektu", 21. "Nie uwzględniono działań dotyczących zasad równości szans" /.../ 24. "Podział zadań dla partnera i lidera projektu mało precyzyjnie określone" /../, - IV a,b i e : np. 27." Pozycja 8i 9 ilość zakupionego sprzętu nieuzasadniona", 31. "poz. 21-27, 30-34 – koszty zawyżone- większość dokumentów można znaleźć w Internecie"/../ W tabeli nr 2 skarżący zebrał opisowe zarzuty sformułowane w trakcie ponownej oceny merytorycznej przez oceniającego nr 1, a w tabeli nr 3 przez oceniającego nr 2 i wykazuje, że w ocenach tych pojawiły się nowe zarzuty albo ponowne zarzuty, które w jego ocenie zostały już uznane w całości Następnie analizując punktację poszczególnych części wniosku i liczbę uznanych zarzutów i wskazuje o ile ocena powinna być podwyższona, a o ile została podwyższona. Skarżący podtrzymał swoje wszystkie zarzuty podnoszone w trakcie procedury odwoławczej oraz wszystkie nowe zarzuty podniesione podczas ponownej oceny merytorycznej. 11/ W odpowiedzi na skargę WUP w Ł. wnosił o oddalenie skargi jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów Zaznaczył, że w przypadku projektu, którego dotyczy skarga zastosowanie ma wersja "Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL " obowiązująca od 1 stycznia 2010 r. Podkreślił, że podstawowym wymogiem zawartym w zasadach jest zapewnienie bezstronnej i obiektywnej oceny wniosków aplikacyjnych składanych na ogłaszane konkursy. Podstawową zasadą jest to, że członek KOP jest niezależny co do treści swoich ocen na każdym etapie oceny, także na etapie ponownej oceny wniosku. Ocena projektów dokonywana jest przez dwie osoby wybrane w drodze losowania przeprowadzonego przez przewodniczącego KOP na posiedzeniu KOP w obecności co najmniej 3 członków, także gdy chodzi o wniosek skierowany do ponownej oceny. Ocena wniosku odbywa się na podstawie obiektywnych i jednolitych dla wszystkich Priorytetów Programu kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący PO KL. Kryteria te mają odzwierciedlenie w Karcie Oceny Merytorycznej. Oceniający muszą mieć na uwadze całość projektu i ocenić czy odpowiada on w sposób racjonalny i efektywny na potrzeby grup docelowych oraz czy jest dostosowany do sytuacji w danym regionie. Wniosek powinien odpowiadać na lokalne potrzeby i uwarunkowania, a wniosek skarżącego z nielicznymi poprawkami był składany w różnych regionach kraju i wiele z tych wniosków zostało także odrzuconych. Etap rozpatrywania protestu nie jest w żadnym stopniu tożsamy z oceną projektu, której dokonują niezależni członkowie KOP. Rozpoznanie protestu polega na zapoznaniu się z treścią protestu oraz kartami oceny w celu sprawdzenia czy procedura przebiegała prawidłowo. Ta prawidłowość to nie tylko merytoryczny poziom oceny ale także kwestie proceduralne, w tym technika wypowiedzi, w tym precyzyjność i zrozumiałość ocen. Wniosek zostaje skierowany do ponownej oceny nie dlatego, że w świetle dokumentów oceniający popełnili błędy merytoryczne, ale dlatego, że nie udało im się wyrazić swoich uwag w sposób zrozumiały dla wnioskodawcy, albo każdy z dwóch oceniających odmiennie interpretował dane zawarte we wniosku. Zgłoszone przez wnioskodawcę w proteście zarzuty do przeprowadzonej oceny miały różną wartość merytoryczną i dotyczyły wszystkich punktów Karty Oceny. Nie wszystkie dotyczyły kwestii, które zasadniczo wpłynęły na przyznaną punktację. Nie zakwestionowane przez Wnioskodawcę uwagi oceniających oraz wiążące się z nimi obniżenie pierwotnej oceny nie straciły mocy obowiązującej w trakcie kolejnych ocen. Rozpatrywaniu na etapie protestu podlegały tylko wybrane zagadnienia, a nie jakość wniosku jako całości, gdyż instytucja rozpatrująca protest (IOK) jest związana zakresem protestu tzn. sprawdza zgodność złożonego wniosku o dofinansowanie projektu tylko z tymi kryteriami oceny, które zostały wskazane w proteście oraz w zakresie zarzutów dotyczących sposobu dokonania oceny podniesionych przez wnioskodawcę. W tym wypadku z uwagi na zakres protestu uznano, że uwzględnienie protestu powinno dotyczyć ponownej oceny we wszystkich punktach Karty. Do takiego sposobu uwzględnienia protestu skarżący nie wnosił zastrzeżeń. Skorzystanie z procedury odwoławczej jest obarczone ryzykiem, bowiem nawet uznanie argumentów zawartych w proteście tj uwzględnienie protestu i skierowanie wniosku do ponownej oceny może ale nie musi spowodować korzystnej zmiany punktacji, wystarczającej do uzyskania dofinansowania. Trzecia ocena merytoryczna podtrzymała poprzednie negatywne oceny i dodatkowo wskazała kolejne wady wniosku, a w mających zastosowanie "Zasadach dokonywania wyboru projektów /../" z 2010 r. znajduje się zapis, że jeśli podczas powtórnej weryfikacji wniosku IOK dostrzeże wady wniosku niepozwalające na jego dofinansowanie, mimo iż nie były one wykryte na etapie oceny pierwotnej, powinna je wykazać przy formułowaniu powtórnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Trzecia ocena merytoryczna podtrzymała poprzednie negatywne oceny i dodatkowo wskazała kolejne wady wniosku. W procesie powyższej oceny, zgodnie z procedurami uczestniczył niezależny ekspert z prawem wyrażenia opinii o wniosku. W analizowanym przypadku opinia eksperta była jednoznacznie negatywna. Ekspert służy fachowym i obiektywnym wsparciem osobom oceniającym wniosek. Osoby te zapoznają się z opinią eksperta, nie jest jednak ona wiążąca i ma charakter pomocniczy dla osób dokonujących oceny merytorycznej danego wniosku. Zaznaczono, że przed wyrażeniem opinii ekspert jak i oceniający zapoznali się z pełną dokumentacją dotyczącą wniosku i w swoich ocenach związani byli treścią rozstrzygnięcia odwołania. W odpowiedzi podkreślano, że czynność rozpatrzenia protestu nie jest tożsama z ponowną oceną ani tej oceny nie zastępuje. Tym samym nie można zgodzić się ze skarżącym, że ponowna ocena powinna ograniczyć się do zwiększenia liczby punktów. Wskazano także, ze w rezultacie ponownej oceny wniosek uzyskał 53, 5 punktu, co stanowi wyższą ocenę punktową od oceny pierwotnej. W ocenie Dyrektora WUP w Ł. nie można zgodzić się z zarzutem, że Instytucja Pośrednicząca II Stopnia swym postępowaniem naruszyła art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju , a ponadto przepis ten dotyczy instytucji zarządzającej, a nie pośredniczącej pierwszego, czy drugiego stopnia. Niezrozumiały jest też w jego ocenie zarzut naruszenia art. 31 ust. 2 ustawy, gdyż jak wskazano powyżej instytucja pośrednicząca II stopnia przy ocenie przedmiotowego wniosku o dofinansowanie korzystała z opinii eksperta. Nie podzielono też zarzutu naruszenia "Zasad dokonywania wyborów projektów /../" wskazując, że w obowiązujących w dniu ogłoszenia konkursu "Zasad/../’ nie było punktu 6.16. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego popierał skargę i wnosił o zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnicy organu wnosili o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270) [dalej p.p.s.a] sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.), która w art. 30c stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4 , wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny ( art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30 e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa, rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji tj. Konstytucji RP, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa wspólnotowego. Ponadto skoro z art. 184 Konstytucji nie wynika, aby kontrola sprawowana przez sądy administracyjne dotyczyła jedynie zgodności działań administracji publicznej z normami prawa powszechnie obowiązującego i skoro w ustawie o zasadach polityki rozwoju ustawodawca tak postanowił, sąd administracyjny kontroluje też ocenę projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych na podstawie kryteriów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych, dokonywaną przez instytucję zarządzającą. Stosownie do art. 30 c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może: 1/ uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; 2/ oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3/ umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej projektu, kontroluje jedynie czy ocena tego projektu została przeprowadzona z zachowaniem obowiązujących norm prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sprawach określonych w art. 30 c ustawy kontroli podlega naruszenie prawa w postaci wszelkich przepisów regulujących prowadzenie oceny projektu, zarówno przepisów wymienionej ustawy, jaki i przepisów wykonawczych do niej zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych (patrz: wyrok NSA z 30.03.2010 r. II GSK 315/10, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r. II GSK 248/10.). Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego, nie stanowią wprawdzie, w ocenie Sądu prawa miejscowego, skoro są uchwalane przez Zarząd województwa, który jest organem wykonawczym województwa, a nie przez Sejmik województwa, nie mniej jednak spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu. Znajdują bowiem umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, mają charakter generalny, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. W tym miejscu zauważyć należy, że zmiana ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która z dniem 20 grudnia 2008 r. wprowadziła nowy system procedury odwoławczej oraz szczególną procedurę sądowo administracyjną stosowaną w ramach sądowej kontroli postępowania w sprawach finansowania projektów była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. P 1/11 orzekł w punkcie I, że: 1/ Art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 i nr 157, poz. 1241) przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2/ Art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie , w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. 3/ Art. 30 c ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Jednocześnie w punkcie II sentencji Trybunał postanowił, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. W tym stanie prawnym Sąd uznał, że w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wyraźnie odniósł utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego do określonej daty późniejszej od daty ogłoszenia orzeczenia to akt ten obowiązuje do daty wskazanej przez Trybunał (komentarz do kodeksu cywilnego pod redakcją G. Bieniek, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, str. 313 pkt 4 i str. 315 pkt 6), a zatem istnieją przesłanki do oceny skargi strony zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi wskazać należy, że przedmiotem skargi jest informacja o negatywnym wyniku ponownej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie, wydanej po uwzględnieniu odwołania skarżącego dotyczącego rozstrzygnięcia w sprawie sposobu przeprowadzenia procedury odwoławczej dokonanej przez WUP w Ł.. Ponowna ocena merytoryczna projektu zakończona wynikiem negatywnym dokonana została w ramach konkursu otwartego nr 1/POKL/7.2.2/2010 na dofinansowanie realizacji projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 -2013, Priorytet VII. Promocja integracji społecznej, Działanie 7.2 Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, Poddziałanie 7.2.2, Wsparcie ekonomii społecznej, wznowionego 29.10.2010 r., a otwartego 31 marca 2010 r. System wyboru projektów składanych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki został określony w "Zasadach dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki". W przypadku rozpatrywanej sprawy zastosowanie mają "Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL" w brzmieniu obowiązującym w dacie ogłoszenia konkursu tj. od 1 stycznia 2010 r. ("Zasady ...." złożone do akt sprawy III SA/Łd 1065/11) Stosownie do regulaminu konkursu, na etapie oceny merytorycznej wniosek podlegał ocenie w pierwszej kolejności w oparciu o kryteria horyzontalne (wnioski nie spełniające jednego lub więcej kryteriów horyzontalnych były odrzucane na pierwszym etapie oceny merytorycznej, a ocena wniosku na podstawie ogólnych kryteriów horyzontalnych ma postać "0-1" tzn. "spełnia – nie spełnia"). Następnie wniosek był oceniany w oparciu o ogólne kryteria merytoryczne dotyczące treści wniosku, wiarygodności i zdolności projektodawcy do podjęcia realizacji projektu oraz zasad finansowania projektów w ramach PO KL oraz kryteria strategiczne. Ocena merytoryczna wniosku na podstawie kryteriów merytorycznych dokonywana była skali punktowej zgodnie z Kartą oceny merytorycznej. Warunkiem wyboru projektu do dofinansowania było uzyskanie w ocenie merytorycznej co najmniej 60 punktów w ocenie łącznej, na 100 możliwych, oraz nie mniej niż 60% punktów możliwych do uzyskania w każdym punkcie oceny cząstkowej. Wniosek o dofinansowanie projektu, gdy chodzi o pkt III "Charakterystyka projektu" w sposób opisowy określa cele projektu (3.1), grupy docelowe, do których projekt jest adresowany(3.2), działania podejmowane w projekcie (3.3), przewidywane rezultaty (3.4), potencjał projektodawcy i sposób zarządzania projektem (3.5). Oceniając projekt osoba oceniająca przyznawała punkty w poszczególnych pozycjach wniosku oraz także opisowo w odniesieniu do poszczególnych pytań uzasadniała swoją ocenę. Pierwsza ocena merytoryczna wniosku skarżącego, dokonywana niezależnie przez dwóch oceniających, o której został poinformowany pismem z 22 stycznia 2011 r. dała wynik 50 i 49 pkt, ocena ogółem 49,5 pkt. Skarżący w złożonym wówczas obszernym proteście, stanowiącym polemikę z poglądami oceniających, nie zgodził się z ocenami i argumentami dotyczącymi praktycznie wszystkich punktów Karty. Wskazywał, że w jego ocenie zarzuty te nie są uzasadnione, np., że z uwagi na brak badań dotyczących województwa łódzkiego, zasadne jest powołanie badan ogólnopolskich dot. sektora ekonomii społecznej, że proponowana przez niego oferta szkoleń rozwiązuje problem brania udziału w szkoleniach osób, które pracują oraz kosztów i czasochłonności dojazdów. Jego zdaniem, wystarczająco opisana została też problematyka niskiego potencjału kadrowego PES, grupy docelowe i czy dobór usług.... W ocenie Sądu biorąc po uwagę to, że w piśmie z dnia 2 marca 2011 r. informującym o uwzględnieniu protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej wniosku wskazano, że protest został uwzględniony w odniesieniu do wszystkich punktów od. 3.1- 3.5 i pkt IV (budżet projektu) i w związku z tym zostanie on przekazany do ponownej oceny merytorycznej, nie oznacza jednak, jak uważa skarżący, że każdy jego zarzut czy stanowisko zawarte w proteście zostały uwzględnione w tym znaczeniu, że w każdym z tych punktów powinien przy ponownej ocenie otrzymać wyższą liczbę punktów w zależności o ilości i wagi zgłoszonych przez niego zarzutów. Takie stanowisko jest błędne. Nie można w taki sposób nadawać samodzielnego bytu poszczególnym zdaniom, stwierdzeniom, wyodrębnionym z treści pisma, jak to uczynił skarżący, w sytuacji gdy zarówno ocena jak i protest dokonywana jest w formie opisowej i taki opis stanowi całość. Zgodnie z "Zasadami dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL" ( pkt 6.15 Procedura odwoławcza) protest jest wystąpieniem podmiotu o ponowne sprawdzenie zgodności złożonego wniosku z kryteriami wyboru projektów, a IOK jest związana zakresem protestu. Ponieważ protest skarżącego dotyczył i został uwzględniony w odniesieniu do wszystkich punktów od. 3.1- 3.5 i pkt IV wniosku, należało uznać, że w odniesieniu do tych wszystkich punktów wniosek powinien zostać poddany ponownej ocenie merytorycznej, zgodnie z "Zasadami dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL". Skoro bowiem protest był wystąpieniem o ponowne sprawdzenie zgodności złożonego wniosku z kryteriami wyboru projektów, to uwzględnienie protestu nie oznacza automatycznie, że poszczególne punkty wniosku zostały opisane przez wnioskodawcę prawidłowo i wystarczająco do otrzymania dofinansowania, a oznacza tylko, że uzasadniona jest ponowna ocena merytoryczna w odniesieniu do wymienionych punktów wniosku. W odniesieniu do tych części wniosku, które podlegały procedurze odwoławczej ponowna ocena mogła, choć nie musiała, prowadzić do zmiany punktacji. Ponieważ protest wniesiony przez skarżącego został rozpatrzony pozytywnie wynik przeprowadzenia kolejnej oceny merytorycznej nie powinien być jednak gorszy od wyniku pierwotnego. Ponieważ przy ponownej ocenie merytorycznej projekt skarżącego uzyskał większą liczbę punktów (52 pkt i 55 pkt.) ta zasada nie została naruszona. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora WUP, że etap rozpatrywania protestu nie może być utożsamiany z oceną projektu. Rozpatrywanie protestu polega na zapoznaniu się z treścią protestu i kartami oceny i sprawdzeniu czy procedura oceny przebiegała właściwie. Ta prawidłowość, to nie tylko merytoryczny poziom oceny ale także precyzja wypowiedzi, technika oceny czy zrozumiałość zapisów. Poddanie wniosku ponownej ocenie przez nowych niezależnych oceniających w wyniku uwzględnienia odwołania spowodowało, że przy dokonywaniu oceny mieli oni obowiązek zapoznania się z treścią pierwotnej oceny projektu, treścią protestu, treścią rozstrzygnięcia instytucji rozpatrującej protest, a następnie dokonania oceny projektu. Osoby oceniające ponownie opisany we wniosku projekt nie są jednak pozbawione prawa dokonania i wydania niezależnej opinii. Ocena merytoryczna każdego z projektów dokonywana jest zawsze przez dwie osoby wybierane w drodze losowania. Dokonywana jest niezależnie przez każdego z oceniających, a Przewodniczący KOP jest odpowiedzialny za taką organizację pracy KOP, która umożliwia poufność i bezstronność procesu oceny. Przed przystąpieniem do oceny oceniający podpisują deklarację poufności i oświadczenie o bezstronności, które to wymogi zostały w niniejszym przypadku zachowane. Członek Komisji Oceny Projektów jest więc niezależny jeżeli chodzi o treść jego ocen i ilość przyznawanych przez niego punktów także na etapie ponownej oceny merytorycznej wniosku. W ocenie Sądu ta ponowna ocena merytoryczna wniosku skarżącego została przeprowadzona w sposób zgodny z przepisami ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i "Zasadami dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL " w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r., w tym zasadami procedury odwoławczej zawartymi w pkt 6.15 "Zasad..." Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w art. 26 ust. 2 stanowi, że instytucja zarządzająca wykonując swoje zadania powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Ponadto jak wynika z treści art. 31 ust. 1 ustawodawca nakazuje aby każdy projekt podlegał rzetelnej i bezstronnej ocenie i w tym celu przewiduje, że w procesie wyboru projektów mogą niejako dodatkowo uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności. Ocena projektu dokonana z zachowaniem powyższych reguł powinna zawierać uzasadnienie wyjaśniające jakie okoliczności zadecydowały o przyznanej liczbie punktów. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena reguł tych nie narusza. Zasady procedury odwoławczej przewidują, tak jak wskazywano wyżej, że w przypadku ponownej oceny merytorycznej IOK zobowiązana jest do zapoznania się z wynikami pierwotnej oceny projektu, zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę i wzięcia pod uwagę treści rozstrzygnięcia instytucji rozpatrującej protest (IOK) wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania nieprawidłowości w przeprowadzonej ocenie, które zostały wskazane przez instytucję rozpatrującą protest. Zdaniem Sądu z załączonych do akt Kart ponownej oceny merytorycznej wynika, że osoby oceniające projekt brały pod uwagę zarówno wymogi instrukcji wypełniania wniosku jak i wcześniejsze oceny i zarzuty podnoszone przez skarżącego w proteście. Przy wydawaniu ponownych ocen merytorycznych, zgodnie z "Zasadami dokonywania wyboru projektów PO KL", IOK korzystała z opinii eksperta. Komentarze i uwagi oceniających do każdego punktu wniosku są obszerne i uzasadniają stanowisko oceniających wyrażone przyznaną liczbą punktów. W ocenie Sądu są one logiczne i uzasadnione, a ich wartość merytoryczna pozostaje poza oceną Sądu. W ocenie sądu nie może mieć także znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że w innych województwach podobne projekty skarżącego uzyskały znacznie większą liczbę punktów, gdyż mieści się to w granicach swobodnej oceny oceniających wniosek. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że negatywna dla skarżącego była także opinia eksperta, z której korzystała instytucja pośrednicząca II stopnia przy ocenie wniosku. Jak już wskazano powyżej Sąd nie dokonuje ani nie weryfikuje oceny merytorycznej wniosku może tylko sprawdzać czy ocena ta przeprowadzona została zgodnie zasadami określonymi w obowiązujących przepisach. Ponieważ rozpoznając skargę nie stwierdził naruszenia obowiązujących przepisów, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. (Dz. U. z 2009 Nr 84, poz. 712 ze zm.). R.A.