III SA/Łd 680/12

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowenie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 680/12 Uzasadnienie Pismem z dnia 16 lipca 2012 roku B. D. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W dniu 27 listopada 2012 r. skarżący sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący nie zawarł żądnych danych dotyczących jego sytuacji majątkowej, pozostawiając poszczególne rubryki formularza "PPF" niewypełnione. Wyjaśnił w związku z tym w treści uzasadniania wniosku, iż nie podaje żadnych danych dotyczących jego osoby, w szczególności danych majątkowych, z uwagi – jak to określił – na obawę, iż "mogą być użyte przez niepowołane osoby do innych celów". W związku z powyższym, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni – pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony skarżącej. Zażądano: złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego żonę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich trzech miesięcy; sprecyzowania wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego, poprzez wykazanie kwot wydatków z określeniem ich przeznaczenia; przekazania poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego żony skarżącego za 2011 rok lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym roku dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); wyjaśnienia, czy skarżący obecnie pracuje (w poprzednich wnioskach o przyznanie prawa pomocy wskazywał, iż jest osobą bezrobotną), a jeżeli nie pracuje, to wyjaśnienia czy zarejestrował się w urzędzie pracy i przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o fakcie zarejestrowania jako osoba bezrobotna, ze wskazaniem od kiedy skarżący jest zarejestrowany i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 grudnia 2012 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie zawarł jakichkolwiek informacji o swoim stanie majątkowym. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem. W szczególności nie przedstawił żądanych informacji, tj. poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego żony za rok 2011 lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach. Nie przedłożył żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych. Informacje te, w szczególności dotyczące zeznań podatkowych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Istotne dla oceny zdolności płatniczych strony byłyby też informacje o ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego kosztach bieżącego utrzymania, a w szczególności wyjaśnienie źródeł uzyskiwanych środków finansowych służących pokryciu tych kosztów utrzymania w gospodarstwie domowym. Żadne z tych informacji nie zostały przekazane przez skarżącego w związku z wezwaniem do ich udostępnienia. W ocenie referendarza wszystkie wskazane informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznej sytuacji materialnej skarżącego i możliwości regulowania zobowiązań, w tym kosztów sądowych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżący odmówił przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Nie może być bowiem tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, zawarte w formularzu "PPF", nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.