III SA/Łd 69/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-05-28
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego, mimo wezwania sądu. Brak wykazania w sposób dostateczny trudnej sytuacji materialnej uniemożliwia przyznanie prawa pomocy, które jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być udzielane tylko w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Strona skarżąca D.Z. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W oświadczeniu podał dochód, posiadanie domu i nieruchomości rolnej. Referendarz wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego, jednak skarżący nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowenie adwokata w sprawie ze skargi D.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy U.K.
III SA/Łd 69/15
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. D.Z. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie, pismem z dnia 16 mara 2015 r. strona skarżąca sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.500 zł, jest właścicielem domu o powierzchni 110 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 2,66 ha.
W związku z powyższym, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), do nadesłania w terminie 10 dni – pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony skarżącej. Zażądano: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2013-2014 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tych latach dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego żonę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; złożenia odpowiedniego zaświadczenia od pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia skarżącego; wyjaśnienia, w świetle informacji skarżącego, że jego żona nie pracuje, czy zarejestrowała się w urzędzie pracy i przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o fakcie zarejestrowania jako osoba bezrobotna, ze wskazaniem od kiedy jest zarejestrowana i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych; wyjaśnienia przyczyn braku zatrudniania i osiągania dochodu przez syna skarżącego.
Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie do dnia wydawania niniejszego postanowienia.
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie zawarł pełnych informacji o swoim stanie majątkowym. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem. W szczególności nie przedłożył żądanych odpisów zeznań podatkowych lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych dochodów. Nie przekazał także zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego żonę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków). Informacje te, w szczególności dotyczące posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych oraz informacje o dochodach wynikające z deklaracji podatkowych mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Istotne dla oceny zdolności płatniczych strony byłyby też informacje o stanie rodzinnym skarżącego – informacja, czy żona skarżącego zarejestrowała się w urzędzie pracy i czy otrzymuje świadczenia dla osób bezrobotnych oraz wyjaśnienie przyczyn braku zatrudniania i osiągania dochodu przez pełnoletniego syna skarżącego. Żadne z tych informacji nie zostały przekazane przez skarżącego w związku z wezwaniem do ich udostępnienia.
W ocenie referendarza wszystkie wskazane informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznej sytuacji materialnej skarżącego i możliwości regulowania zobowiązań, w tym kosztów sądowych.
Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżący odmówił przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Nie może być bowiem tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie.
W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, zawarte w formularzu "PPF", nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło