III SA/Łd 769/25

WyrokWSA w Łodzi2026-01-14

Skład orzekający: Joanna Wyporska-Frankiewicz, Anna Dębowska, Katarzyna Ceglarska-Piłat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanej dotyczące określenia obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z prawem, braku wymagalności obowiązku, braku doręczenia upomnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych, są uzasadnione w kontekście egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa i jest wymagalny po upływie terminów określonych w przepisach wykonawczych, niezależnie od indywidualnych ustaleń lekarza dotyczących kwalifikacji do szczepienia, chyba że istnieją udokumentowane przeciwwskazania lekarskie do długotrwałego odroczenia szczepienia. Zarzuty dotyczące wad tytułu wykonawczego nie mogły być podstawą zarzutu w obecnym stanie prawnym, a upomnienie zostało prawidłowo doręczone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Po wystawieniu tytułu wykonawczego, zobowiązana wniosła zarzuty dotyczące m.in. niezgodności obowiązku z prawem, braku wymagalności, braku doręczenia upomnienia oraz wad tytułu wykonawczego. Organy administracji obu instancji uznały zarzuty za nieuzasadnione, co zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Skarżąca podnosiła, że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień i brak wykluczenia przeciwwskazań, a także inne uchybienia proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 sierpnia 2025 roku nr 116/2025/II w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z 7 sierpnia 2025 r. nr 116/2025/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej również: "ŁPWIS") utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej również: "PPIS") w Skierniewicach z 11 lipca 2025 r. znak: EP.9022.2.9.2024.KP o oddaleniu zarzutów zobowiązanej J.J. w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych określonego w tytule wykonawczym wydanym przez PPIS w Skierniewicach 6 czerwca 2025 r. nr [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W związku z nieszczepieniem dziecka S.J., urodzonego 23 stycznika 2023 r. PPIS w Skierniewicach upomnieniem nr 80/2023 znak: EP.9012.21101.2023.DP z 24 listopada 2023 r. wezwał matkę dziecka J.J. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka PPIS w Skierniewicach 6 czerwca 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] zobowiązując J.J. do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS, jako organu egzekucyjnego, wniosek z 6 czerwca 2025 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej. Na podstawie art. 119 § 1 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "u.p.e.a."), ŁPWIS 13 czerwca 2025 r. wydał postanowienie nr 699/2025 o nałożeniu grzywny w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia skarżącej do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 6 czerwca 2025 r. 27 czerwca 2025 r. strona wniosła do ŁPWIS zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, podnosząc: 1. na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. określenie obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z.ch.z."), przez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia oraz wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym oraz 2. pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku; 2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a. przez brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych i brak wykluczenia przeciwwskazań, 3. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu; 4. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. przez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy: a) niewłaściwie podana została przez wierzyciela podstawa prawa obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z. i ograniczenie do wskazania na art. 17 ust. 1 tej ustawy; b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z 4 lipca 2025 r. nr 771/2025 ŁPWIS zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej z dniem 1 lipca 2025 r. Ponadto pismem z 4 lipca 2025 r. znak: NS Egz.9022.1.111.2025.PM przekazał PPIS w Skierniewicach zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowieniem PPIS w Skierniewicach z 11 lipca 2025 r. znak: EP.9022.2.9.2024.KP oddalił zarzuty skarżącej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 k.p.a. przez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i brak merytorycznego ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów w szczególności co do zarzutu braku uprzedniego doręczenie upomnienia, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa i braku wymagalności obowiązku; - art. 77 § 1 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, a obowiązek nie może być uznany za wymagalny; - art. 33 § 2 u.p.e.a. przez uznanie zarzutów za nieuzasadnione, mimo że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny i wybiórczy; - art. 7 k.p.a. w związku z art. 33 § 2 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy z przedstawionych przez zobowiązaną dokumentów wynika, że obowiązek nie może zostać uznany za wymagalny i nie mógł zostać wykonany. Powołanym na wstępie postanowieniem ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie PPIS w Skierniewicach z 11 lipca 2025 r. znak: EP.9022.2.9.2024.KP. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podzielił stanowisko wierzyciela zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie ŁPWIS nieuzasadniony jest podnoszony przez stronę zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. przez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i brak ustosunkowania się przez wierzyciela do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i braku wymagalności obowiązku. Wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo odniósł się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z uwagi na nieosiągnięcie przez małoletniego wieku określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.). Wskazał zobowiązanej, że małoletni znajduje się w grupie wiekowej, która zgodnie z obowiązującymi przepisami podlega obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, lecz nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia zarówno faktyczne jak i prawne. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych z uwagi na nieosiągnięcie przez małoletniego wieku określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, organ II instancji wyjaśnił stronie, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom jest w Rzeczpospolitej Polskiej obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia. Z art. 5 ust. 1 u.z.z.ch.z. wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Natomiast zgodnie ze art. 17 ust. 10 pkt 2a u.z.z.ch.z. minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Rozporządzenie Ministra Zdrowia wskazujące terminy wykonania szczepień ochronnych stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Terminy wykonania szczepień ochronnych przewidziane przez ustawodawcę bezskutecznie upłynęły. Upływ terminu wskazanego na wykonanie szczepienia skutkuje możliwością wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez uprawniony organ administracji publicznej. Rozporządzenie wskazuje wprawdzie 19 rok życia jako granicę poddania dziecka szczepieniom ochronnym, co nie oznacza jednak, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Szczepienia są rozkładane w czasie, przy czym zgodnie z zasadami wakcynologii schematy szczepień dostosowane są do występowania zachorowań na poszczególne choroby, wieku i rozwoju dzieci. Poszczególne terminy określone w rozporządzeniu nie powinny być rozumiane jako dające zobowiązanej prawo do samodzielnego wyznaczenia momentu, w którym ma dojść do zaszczepienia dziecka, a tym bardziej jako terminy, których dopiero upływ stanowi o wymagalności omawianego obowiązku. Przyjęcie poglądu przeciwnego niweczyłoby cele, którymi kierował się ustawodawca, wprowadzając szczepienia obowiązkowe. Następnie organ II instancji wskazał, że niezasadny jest również podniesiony przez stronę zarzut niedoręczenia upomnienia. Obowiązek ten wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. został spełniony w całości przez prawidłowe doręczenie zobowiązanej upomnienia Nr 80/2023 znak: EP.9012.1.21101.2023.DP 28 listopada 2023 r. na adres L. 43, [...] K., a następnie – w odpowiednim terminie – wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W zakresie zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, organ II instancji podniósł, że w sprawie został rozpoznany cały materiał dowodowy, który dotyczył dokumentacji medycznej małoletniego S.J. i który był podstawą do nałożenia obowiązku szczepień. Wierzyciel w stopniu wystarczającym uzasadnił, na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie. Bezspornie w niniejszej sprawie wierzyciel, wbrew twierdzeniom strony, rozpoznał merytorycznie sprawę odnosząc się do wszystkich zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, jakie zostały podniesione przez zobowiązaną. Za bezzasadny ŁPWIS uznał również zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy małoletni został poddany lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, ale nie został przez lekarza POZ zakwalifikowany do wykonania zabiegu szczepień ochronnych. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 17 ust. 5 i ust. 10 pkt 3 i 5 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi podstawą do zwolnienia z obowiązku zaszczepienia dziecka jest przedłożenie lekarzowi przeprowadzającemu szczepienie ochronne zaświadczenia od lekarza specjalisty, które określa potrzebę czasowego odroczenia obowiązkowych szczepień dziecka lub też zaświadczenie lekarskie wskazujące przeciwwskazanie do szczepienia dziecka bezterminowo. W zaświadczeniu znajdującym się w aktach sprawy lekarz nie wskazał przyczyn odroczenia obowiązku szczepień ani nie skierował małoletniego do poradni specjalistycznej zgodnie z treścią § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Organ podkreślił, że wyłącznie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. ŁPWIS wyjaśnił, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich wykonania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim szczegółowym zbadaniu obecnego stanu zdrowia dziecka. System szczepień ochronnych jest tak skonstruowany, że bez badania kwalifikacyjnego nie jest możliwe wykonanie szczepienia. W sytuacji gdy dziecko nie przyjmowało szczepień zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych potrzebne jest ustalenie Indywidualnego Kalendarza Szczepień (dalej: "IKSz"). Lekarz ustalając IKSz bierze pod uwagę wiele czynników, w tym m. in.: potrzeby dziecka w zakresie uzupełnienia szczepień biorąc pod uwagę dotychczas wykonane szczepienia, obowiązujące szczepienia z Programu Szczepień Ochronnych, wiek dziecka, sytuację epidemiologiczną, ewentualne wyniki poziomu przeciwciał oraz wskazania do zastosowania szczepień. Przy ustalaniu indywidualnego kalendarza szczepień można rozważyć preparaty, które pozwolą zrealizować/uzupełnić szczepienia w optymalnym czasie. ŁPWIS zauważył, że obowiązek wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień dotyczy sytuacji, kiedy kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot Organ II instancji uznał, że skarżąca uchyla się od obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zobowiązana została zgłoszona przez podmiot leczniczy do wierzyciela jako osoba odmawiająca wykonywania ochronnych szczepień dziecka. Zatem wierzyciel posiadał dowody wskazujące na to, że zobowiązana nie wykonuje obowiązku szczepień dziecka. Odnosząc się do karty uodpornienia dziecka S.J. organ II instancji stwierdził, że dziecko aktualnie będąc w trzecim roku życia nie zostało zaszczepione przeciw jedenastu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać przez szczepienia ochronne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie J.J. wniosła o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącej; 2. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak tożsamości obowiązku w upomnieniu oraz tytule wykonawczym; 3. naruszenie art. 15 k.p.a. przez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; 4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych i brak wykluczenia przeciwwskazań; 5. naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81 a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 6. naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. W odpowiedzi na skargę ŁPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 7 sierpnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skierniewicach z 11 lipca 2025 r. oddalające zarzuty J.J. w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych u małoletniego syna S.J. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że 6 czerwca 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Skierniewicach wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący J.J. do poddania jej dziecka S.J. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z.ch.z.") oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej również: "rozporządzenie"). W toku postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o wyżej wymieniony tytułu wykonawczy zobowiązana zgłosiła następujące zarzuty: określenie obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, brak wymagalności obowiązku, brak doręczenia upomnienia, brak spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo stwierdziły niezasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym podkreślić należy, że przedmiotowy obowiązek wynika – na co słusznie wskazały organy orzekające w sprawie – z przepisów prawa powszechnie obowiązującego,. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.ch.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Realizację wskazanego wyżej obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z. ustawodawca zawarł upoważnienie do określenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia m.in. wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto, stosownie do art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. We wskazanym wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do ww. rozporządzenia, stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (por. wyroki NSA: z 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08 i z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie obowiązku, o którym mowa. W rozpoznawanej sprawie obowiązek poddania syna skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Syn skarżącej – S.J., będąc w trzecim roku życia, nie został zaszczepiony przeciwko aż jedenastu chorobom zakaźnym, pomimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w wyżej wskazanych aktach prawnych. Wyznaczony w § 3 ust. 1 rozporządzenia maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Określony w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. W sytuacji, gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, a dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko określonym chorobom zakaźnym, to obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego, co też miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałoby istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z karty uodpornienia dziecka wynika, że rodzice dziecka nie szczepili go z własnej woli, nie wyrażając zgody na szczepienia. O braku wymagalności wymienionego obowiązku nie może świadczyć powoływane przez skarżącą zaświadczenie lekarskie z 8 lutego 2023 r. Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z.). Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia z w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Stosownie do powołanych przepisów, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. W tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie (por. wyroki NSA: z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19, dostępne w CBOSA). Podkreślić jednak należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu, gdyż – jak już wyżej wskazano – wymagalność egzekwowanego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa. W związku z powyższym podnoszony przez skarżącą brak badania kwalifikacyjnego, które wykluczałoby przeciwwskazania do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, nie ma znaczenia dla stwierdzenia wymagalności wskazanego obowiązku. W ocenie Sądu dopiero ustalenie przez lekarza specjalistę, że istnieją podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia stanowi o przejściowym braku wymagalności obowiązku. Natomiast długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego może nastąpić wyłącznie w wyniku przeprowadzenia konsultacji specjalistycznej. Sporządzony przez lekarza specjalistę wynik konsultacji specjalistycznej obejmuje informacje umożliwiające ustalenie zakresu odroczenia terminu wykonania obowiązku. Z art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z. wynika, że lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne jest uprawniony jedynie do wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z.) lub do skierowania pacjenta na specjalistyczne badanie. Lekarz ten nie posiada kompetencji do decydowania o długotrwałym odroczeniu terminu szczepienia. W przedłożonym przez skarżącą zaświadczeniu o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym wystawionym 8 lutego 2023 r. lekarz stwierdził przeciwskazania do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych dające podstawy do odroczenia terminu szczepień do 8 października 2023 r. Zaświadczenie to nie wskazuje na długotrwałe odroczenie terminu wykonania szczepień. Przedmiotowe zaświadczenie stanowi czasowe (nietrwałe) odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych, niedające podstaw do stwierdzenia braku wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych u dziecka. Ponadto przedmiotowe zaświadczenie nie jest wynikiem konsultacji specjalistycznej, w rozumieniu art. 17 ust. 2-5 u.z.z.ch.z. Wobec powyższego brak podstaw do stwierdzenia, że u dziecka skarżącej nastąpiło trwałe odroczenie wykonania obowiązku szczepień ochronnych, które mogłoby stanowić podstawę do uznania zarzutu braku wymagalności przedmiotowego obowiązku. Przedłożone przez stronę zaświadczenie lekarskie nie spowodowało, że egzekwowany obowiązek utracił przymiot wykonalności. Dokumentu, który mógłby wywołać taki skutek, skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania administracyjnego ani przed tutejszym Sądem. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. zmierzające do zakwestionowania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych oraz oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych z uwagi na brak kwalifikacji i brak wykluczenia przeciwskazań do szczepień ochronnych. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku oraz brak tożsamości obowiązku w upomnieniu oraz tytule wykonawczym. Wbrew twierdzeniom skarżącej w rozpoznawanej sprawie organ II instancji opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia z 27 września 2023 r. Organ II instancji prawidłowo również wskazał podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Obowiązek wykonania szczepień ochronnych wymienionych w upomnieniu oraz w tytule wykonawczym jest tożsamy. Okoliczność, że w upomnieniu obowiązek został określony w sposób ogólny nie stanowi nieprawidłowości skutkującej jego wadliwością. Dane zawarte w upomnieniu zawierają elementy wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. poz. 2194) i są wystarczające do zidentyfikowania niewykonanego obowiązku oraz osoby odpowiedzialnej za jego wykonanie w oparciu o kartę uodpornienia dziecka. Prawidłowo organ stwierdził również bezzasadność zarzutu niedoręczenia upomnienia skarżącej, bowiem obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. został spełniony w całości przez prawidłowe doręczenie zobowiązanej upomnienia Nr 80/2023 znak: EP.9012.1.21101.2023.DP w dniu 28 listopada 2023 r. na adres jej zamieszkania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przystąpienia do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony 6 czerwca 2025 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Wobec faktu, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., nie może być aktualnie podstawą prawną zarzutu, prawidłowo organ administracji zarzut ten oddalił. Wskazać w tym miejscu również należy, że w tytule wykonawczym z 6 czerwca 2025 r. wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 u.z.z.ch.z. oraz § 2 – § 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera odniesienie się do wszystkich podniesionych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń. Powyższe stanowi realizację wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa art. 15 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy zarzutów sformułowanych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym, co pozwala na stwierdzenie, że organ przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające i powtórnie rozważył wszystkie okoliczności faktyczne i prawne tej sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. podkreślić należy, że wskazany przepis dotyczy występujących w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej. Organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o regulacje prawne powszechnie obowiązujące. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały wątpliwości związane z wykładnią przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nadto w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które mogłyby czynić zarzut naruszenia art. 81 a k.p.a. zasadnym. Reasumując w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Organy administracji prawidłowo uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie zasługiwały na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. d.cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło