III SA/Łd 778/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Łd 413/12 zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2012 r. w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 413/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o zezwoleniu na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego dla umieszczenia stoiska handlowego na prawach wyłączności przy cmentarzu w celu prowadzenia sprzedaży kwiatów i zniczy w pasie drogi krajowej ul. A. (k) [...] w Ł. stoisko nr [...] w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Wyrok uprawomocnił się w dniu 13 listopada 2012 r. W dniu 5 września 2014 r. A. O. złożyła skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w 15 sprawach, w tym w sprawie zakończonej wskazanym wyżej wyrokiem z dnia 12 października 2012 r. Jako podstawę żądania we wszystkich sprawach skarżąca wskazała art. 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroków wymienionych w skardze i "umorzenie postępowania w sprawie naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego wobec ustalenia, iż nastąpiło przedawnienie karalności czynu polegającego na usunięciu z akt dokumentu zezwalającego na umieszczenie przyczepy, w oparciu o brak którego naliczono kary". Skarżąca wniosła także o zasądzenie od Zarządu Dróg i Transportu w Ł. na jej rzecz kosztów postępowania w sprawach, w których wystąpiła ze skargą o wznowienie postępowania oraz o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Ł. o udostępnienie akt sprawy karnej sygn. akt [...] i zaliczenie ich w poczet materiału dowodowego sprawy. Skarżąca wyjaśniła, że wszystkie wyroki w wymienionych sprawach zapadły w oparciu o ustalenia wynikające z decyzji Zarządu Dróg i Transportu w Ł., iż skarżąca dokonała samowolnego zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie przyczepy na kołach przy cmentarzu rzymskokatolickim na ul. R. w Ł. Tymczasem Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., Wydział IV Karny w prawomocnym postanowieniu z dnia [...], sygn. akt [...], w oparciu o dowody przeprowadzone w śledztwie prowadzonym pod nadzorem Prokuratury Rejonowej dla Ł.-Ś. przyjął, że dokument w postaci protokołu z posiedzenia mającego miejsce we wrześniu 2008 r. w siedzibie Zarządu Dróg i Transportu w Ł., w którym uwzględniono wniosek skarżącej o umieszczenie przyczepy przy cmentarzu przy ul. R. w Ł., został usunięty z akt, co stanowi czyn z art. 276 § 1 K.k. Nastąpiło jednak przedawnienie jego karalności, wobec czego postępowanie karne umorzono na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 K.p.k. W tej sytuacji wszelkie dotychczasowe ustalenia wymagają weryfikacji, uwzględniającej wyniki ustaleń sądu karnego. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego powołane przez skarżącą postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. Wydział IV Karny z dnia [...] nie jest przesłanką wznowienia postępowania w oparciu o przepisy p.p.s.a. W piśmie z dnia 29 stycznia 2015 r., złożonym w sprawach o sygn. akt III SA/Łd 770/14 i III SA/Łd 771/14, których przedmiotem również jest wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o tożsamą podstawę wznowienia, skarżąca wyjaśniła, że podstawę wznowienia stanowi wskazane wyżej postanowienie z dnia [...], o którym dowiedziała się w dacie jego wydania, czyli art. 273 § 1 pkt 2 i art. 274 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, nie budzi wątpliwości, iż wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym od prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, który umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu – zbadanie jego zasadności. Do ogólnych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania zalicza się: istnienie orzeczenia sądu, od którego została wniesiona skarga o wznowienie postępowania; prawomocność tego orzeczenia oraz to, że orzeczenie takie musi kończyć postępowanie w sprawie (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2005 r., I OZ 299/05, LEX nr 1289205). Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 p.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także, gdy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie określony w art. 277 p.p.s.a. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuca. Pierwszy etap sprowadza się więc do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Na tym etapie nie chodzi o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271 – 274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04, LEX nr 176988; z dnia 21 lutego 2006 r., II OSK 45/06, niepubl.; z dnia 17 kwietnia 2007 r., I FSK 607/06, LEX nr 341337; por. też postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254; uchwałę SN z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, NC 1969/12/208). W razie braku jednego ze wskazywanych wymagań sąd odrzuca skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2013 ., I FSK 1424/13). W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy ocenić, czy skarga wniesiona w niniejszej sprawie oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 273 § 3 i art. 274 p.p.s.a. w związku z wydanym przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., Wydział IV Karny w dniu [...] postanowieniem w sprawie sygn. akt [...]. Skarżąca wyjaśniła, że dowiedziała się o nim w dacie jego wydania. Postanowieniem tym Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., Wydział IV Karny zmienił podstawę umorzenia dochodzenia przez przyjęcie za podstawę umorzenia dochodzenia art. 17 § 1 pkt 6 K.p.k. Przedmiotem tego postępowania było usunięcie w 2008 r. dokumentu z posiedzenia Zarządu Dróg i Transportu w Ł. w sprawie przyznania prawa do umieszczenia na zajmowanej części pasa drogowego przyczepy na szkodę skarżącej, tj. czyn z art. 270 § 1 K.k. Postanowieniem z dnia [...], zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Ł.-Ś., umorzono dochodzenie z uwagi na to, że czynu nie popełniono (art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k.). Sąd Rejonowy, jak wyjaśnił w uzasadnieniu, uznał, że postępowanie dotyczyło oceny, czy zaistniał występek z art. 276 k.k., którego okres przedawnienia wynosi 5 lat. Oznacza to, że jeszcze przed wniesieniem zawiadomienia o podejrzeniu jego popełnienia występek uległ przedawnieniu (k. 5 – 6). Zgodnie z art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). W art. 273 p.p.s.a. wymienione zostały restytucyjne podstawy wznowienia tego postępowania, tj. stanowiące podstawę uchylenia prawomocnego orzeczenia sądowego, jeśli jest ono niesłuszne, tzn. niezgodne ze stanem faktycznym. Niezbędne jest więc istnienie związku przyczynowego pomiędzy nimi a treścią prawomocnego orzeczenia (vide: A. Kabat, Komentarz do art. 273 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex z dnia 30 kwietnia 2013 r.; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., II OZ 845/06 ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 116). Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (vide: wyrok NSA z dnia 8 lipca 2014r., II GSK 690/13, LEX nr 1519183, czy wyrok NSA z dnia 9 maja 2006 r., II FSK 743/05, LEGALIS). Z kolei stosownie do treści art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przepis ten nie określa ustawowej podstawy wznowienia, lecz jedynie warunki dodatkowe, których spełnienie jest konieczne w przypadku, gdy podstawą wznowienia ma być przepis art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a więc gdy żądanie wznowienia opiera się na tym, że orzeczenie sądowe zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2682/14, wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania skarżącej, w której również powołała się na postanowienie Sąd Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., IV Wydział IV Karny z dnia [...], sygn. akt [...]. W ocenie sądu skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2012 r., III SA/Łd 413/12 – pomimo wskazania okoliczności mającej w przekonaniu skarżącej uzasadniać wznowienia postępowania w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...] – nie została oparta na ustawowej podstawie. Wskazana przez skarżącą podstawa nie jest żadną z ustawowych podstaw wznowienia określonych w art. 273 p.p.s.a. Wyrok w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 413/12 nie pozostaje w związku ze sprawą będącą przedmiotem postępowania Sądu Rejonowego w sprawie karnej, w której wydano w dniu [...] postanowienie o sygn. akt [...]. Podkreślić w tym miejscu należy, że przedmiotem sprawy o sygn. akt III SA/Łd 413/12 nie była nawet kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego, lecz udzielone skarżącej zezwolenie na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego dla umieszczenia stoiska handlowego na prawach wyłączności przy cmentarzu w celu prowadzenia sprzedaży kwiatów i zniczy w pasie drogi krajowej. Skarżąca nie twierdzi poza tym, że wyrok ten został uzyskany za pomocą przestępstwa. Skarżąca nie wskazuje również, że wykryła, iż istnieje inne prawomocne orzeczenie dotyczące sprawy o sygn. III SA/Łd 413/12. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. kk