III SA/Łd 780/25

WyrokWSA w Łodzi2026-02-11

Skład orzekający: Anna Dębowska, Agnieszka Krawczyk, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadacz samoistny lokalu gastronomicznego, który wynajął jego część (jedno pomieszczenie) innemu podmiotowi w celu prowadzenia tam nielegalnych gier hazardowych, ponosi odpowiedzialność za urządzenie tych gier i karę pieniężną, jeśli nie utracił posiadania samoistnego całego lokalu?
Ratio decidendi
Posiadacz samoistny lokalu gastronomicznego, który wynajął jego część (jedno pomieszczenie) innemu podmiotowi w celu prowadzenia nielegalnych gier hazardowych, ponosi odpowiedzialność za urządzenie tych gier i karę pieniężną, jeśli nie utracił posiadania samoistnego całego lokalu. Wynajęcie części lokalu nie powoduje utraty posiadania samoistnego, jeśli wynajęta część nie stanowi samodzielnego lokalu, a posiadacz samoistny nadal prowadzi w pozostałej części lokalu własną działalność gospodarczą i sprawuje nad nim pieczę.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej ujawnili w barze należącym do J. Ł. dwa niezarejestrowane automaty do gier hazardowych, znajdujące się w jednym z pomieszczeń. J. Ł. wynajęła to pomieszczenie innej osobie, jednakże organy uznały, że nadal pozostaje ona posiadaczem samoistnym całego lokalu. W związku z tym, wymierzono jej karę pieniężną. Po uchyleniu wcześniejszych wyroków przez NSA, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, analizując przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, ale ostatecznie utrzymały karę w mocy. J. Ł. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów o karach pieniężnych oraz przepisów o przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 roku sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2025 roku nr 1001-IOA.4246.7.2025.7.BN w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier oddala skargę. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr 1001-IOA.4246.7.2025.7.BN Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 poz. 111), art. 2 ust. 3 i 5, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 pkt 3, art. 90, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 165 ze zm.), art. 153, art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - po ponownym rozpatrzeniu odwołania z dnia 2 lipca 2020 r. złożonego przez J. Ł. od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2020 r. nr 368000-COC-3.4246.1.2020.20.MW o wymierzeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 200 000,00 zł od dwóch niezarejestrowanych automatów do gier, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili 30 lipca 2018 r. kontrolę w barze F. przy ul. Ś. 2 w B. należącym do J. Ł.. W lokalu tym, w jednym z pomieszczeń (pokoju) zamykanym na klucz i znajdującym się na zapleczu baru znajdowały się dwa wyłączone urządzenia do gier. Pilot do ich włączenia, jak również klucze do kasowania na nich kredytów znajdowały się za ladą baru. Po uruchomieniu urządzeń, przy pomocy ujawnionego pilota, przystąpiono do przeprowadzenia eksperymentów procesowych. Strona przedstawiła umowę najmu lokalu, jaką zawarła 2 lipca 2018 r. z P.P.H.U. J.. Umową tą na okres od 2 lipca 2018 r. do 31 lipca 2018 r. oddano pow. 20 m2 firmie P.P.H.U. J. w zamian za czynsz w wysokości 300 zł + VAT miesięcznie. Postanowieniem z 9 stycznia 2020 r. organ I instancji wszczął z urzędu wobec J. Ł. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej od niezarejestrowanych automatów do gier. Decyzją z 19 czerwca 2020 r. organ I instancji wymierzył J. Ł. karę pieniężną w łącznej wysokości 200.000 złotych od niezarejestrowanych dwóch automatów do gier Hotspot. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wskazał, że w wyniku przeprowadzonych eksperymentów na automatach stwierdzono m.in., iż w rozegranych grach występował element losowości, ponieważ grający naciskając klawisz inicjujący start gry, nie miał wpływu na ułożenie się kart występujących w grze, które było zależne tylko od urządzenia. W grach padały wygrane rzeczowe, które umożliwiały grającemu przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za grę, a także rozpoczęcie nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej (punktowej) uzyskanej w poprzedniej grze. Na rezultat gry (ułożenie się kart) gracz nie miał wpływu. Wyniki w grach były całkowicie nieprzewidywalne dla gracza i niezależne od jego zdolności psychomotorycznych. Gry na przedmiotowych automatach były grami, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Organ I instancji wyjaśnił następnie, że instytucja posiadania, w tym posiadania samoistnego/zależnego, należy do sfery uregulowań prawa cywilnego, a pojęcie "lokalu" nie zostało zdefiniowane w ustawie o grach hazardowych, dlatego należy je wykładać w odwołaniu do rozumienia słownikowego oraz definicji z ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Organ I instancji uznał, że posiadaczem samoistnym lokalu bar F. przy ul. Ś.2 w B. jest J. Ł., która nabyła lokal na własność w dniu 11 czerwca 2008 r. od Miasta B.. Niezarejestrowane automaty do gier hazardowych znajdowały się w jednym z pomieszczeń prowadzonego przez J. Ł. baru. Dostęp do tego pomieszczenia był jedynie od wewnątrz baru. Pomieszczenie to nie było oddzielnym lokalem, ale było częścią składową lokalu, jakim był bar, pokojem użyczonym pod automaty, jak zeznała sama strona w dniu 30 lipca 2018 r. Pokój ten został udostępniony P. K., który urządzał w nim nielegalnie gry hazardowe. Powołując się na art. 337 Kodeksu cywilnego (k.c.) organ zauważył, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Wobec tego stwierdził, iż J. Ł. nie utraciła posiadania samoistnego na skutek oddania w najem jednego z pomieszczeń lokalu P. K. w posiadanie zależne. Strona wiedziała, że udostępniła pokój pod automaty do gier, u niej za ladą baru znajdował się pilot do zdalnego włączania i wyłączania automatów, a także klucze do kasowania punktów kredytowych na automatach (tj. środków wpłaconych przez graczy zamienionych na punkty kredytowe do prowadzenia gier oraz punktów zdobytych podczas gier). Udostępnienie jednego z pomieszczeń danego lokalu innej osobie, w ocenie organu, nie spowodowało, że pomieszczenie to stało się oddzielnym lokalem, a więc J. Ł. wynajmując jedno z pomieszczeń baru pod automaty do gier, nie utraciła posiadania samoistnego w stosunku do lokalu, którego częścią składową było pomieszczenie z automatami, w lokalu to ona prowadziła działalność handlową. Jak wskazał Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego inna interpretacja ww. okoliczności wyłączałaby możliwość stosowania art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, co byłoby sprzeczne z celem wprowadzenia tego przepisu albowiem został on wprowadzony do ustawy o grach hazardowych, aby pociągać do odpowiedzialności posiadaczy lokali, w których prowadzą działalność gastronomiczną, handlową lub usługową, za wynajmowanie, wydzierżawienie powierzchni, czy pomieszczenia pod automaty hazardowe (a tym samym skutecznie ich odstraszać od udostępniania miejsca pod działalność na automatach hazardowych). P. K. nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry, ponadto urządzenia Hotspot bez numeru nie były zarejestrowane przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, jednocześnie lokal przy ul. Ś. 2 w B. nie był kasynem gry. Ponieważ wysokość kary pieniężnej, jaka wymierzana jest posiadaczowi samoistnemu lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, została określona w ustawie o grach hazardowych w tzw. "sztywny" sposób i wynosi 100 tys. zł od każdego automatu, to wobec faktu, że w lokalu - bar F. w B. znajdowały się dwa niezarejestrowane automaty do gier, wymierzono karę pieniężną w łącznej wysokości 200 tys. zł, tj. 100 tys. zł za każdy automat. Po rozpatrzeniu odwołania J. Ł., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z 7 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DIAS w Łodzi wskazał, że strona była posiadaczem samoistnym przedmiotowego lokalu gastronomicznego i nie utraciła tego przymiotu przez wynajęcie innej osobie 20 m2 jego powierzchni, bowiem nie wynajęła lokalu gastronomicznego ani jego wyodrębnionej fizycznie części, stanowiącej nadal lokal gastronomiczny, handlowy lub usługowy. Wynajęcie przez stronę (posiadacza samoistnego) niewielkiej powierzchni ww. lokalu - jednego pomieszczenia firmie J.nie spowodowało, że pomieszczenie to stało się oddzielnym lokalem. Strona wynajmując P. K. jedno z pomieszczeń lokalu pod automaty do gier nie utraciła posiadania samoistnego w stosunku do lokalu, którego częścią składową było pomieszczenie z automatami, gdyż w lokalu tym strona w dalszym ciągu prowadziła własną działalność gospodarczą. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że przedmiotem posiadania zależnego ma być cały lokal, a nie jego wydzielona część. Tylko bowiem oddanie do użytkowania (podnajem, dzierżawa, użyczenie) całego wyodrębnionego samodzielnego lokalu innemu podmiotowi, kierowałoby odpowiedzialność administracyjnoprawną za ww. delikt administracyjny wobec innego podmiotu, tj. posiadacza zależnego lokalu. W przypadku, gdy wyłącznie część lokalu jest przedmiotem posiadania zależnego, lokal jako całość nadal jest przedmiotem posiadania samoistnego. Wobec czego strona nadal pozostała samoistnym posiadaczem lokalu, w którym mogła prowadzić swobodnie własną działalność gastronomiczną, przez co nie została spełniona ustawowa przesłanka wydania tego lokalu w posiadanie zależne, zwalniająca posiadacza samoistnego od sankcji, przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych. DIAS w Łodzi podkreślił ponadto, że pomimo zapisów umowy najmu lokalu z dnia 2 lipca 2018 r., zawartej pomiędzy skarżącą a P.P.H.U. J. nie stwierdzono, aby najemca części lokalu (w istocie fragmentu jego powierzchni) dysponował tym lokalem swobodnie jak posiadacz i sprawował nad nim samodzielne władztwo, mimo że posiadał klucze do wynajmowanego pomieszczenia i decydował kiedy będzie otwarte dla klientów. Wręcz przeciwnie, to strona sprawowała pieczę nad całym lokalem, w tym także codziennie otwierała i zamykała bar F., udostępniając go zarówno swoim klientom, jak i graczom. Bez otwarcia drzwi wejściowych do lokalu gastronomicznego, w którym w jednym z pomieszczeń eksploatowane były dwa niezarejestrowane automaty do gier, dostęp do tych urządzeń nie byłby możliwy dla potencjalnych graczy. Pomieszczenie, w którym stały automaty jest odgrodzone od baru. Jest to odrębne pomieszczenie, do którego wchodzi się ze środka baru. Z ulicy nie można wejść do tego pomieszczenia. Organ odwoławczy uznał zatem, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do twierdzenia, że to inny podmiot sprawował samodzielne władztwo nad lokalem. Ponadto z oświadczenia strony wynikało, że posiadała (przechowywała) ona również klucze do kasowania punktów kredytów oraz pilota do zdalnego uruchamiania automatów. Skonkludował więc, że w jego ocenie zasadne było wymierzenie J. Ł. kary pieniężnej w łącznej wysokości 200.000 zł od dwóch niezarejestrowanych automatów do gier Hotspot bez numerów, znajdujących się w dniu 30 lipca 2018 r. w lokalu - bar F. w B., w którym prowadzona była działalność gastronomiczna. J. Ł. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z 6 maja 2021 r. sygn. III SA/Łd 754/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 marca 2025 r. sygn. II GSK 1978/21 uchylił zaskarżony wyrok oraz uchylił decyzję organu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wniesiona skarga kasacyjna jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W ocenie NSA trafnie Sąd I instancji wskazał, że posiadaczem samoistnym lokalu - bar F. w B. była skarżąca, jako jego właściciel. Niezarejestrowane automaty do gry znajdowały się zaś w jednym z pomieszczeń baru, do którego dostęp prowadził tylko od wewnątrz baru. Pomieszczenie to zostało udostępnione P.K., który urządzał w nim nielegalne gry hazardowe. Skarżąca zaś nie utraciła statusu posiadacza samoistnego lokalu wraz z wynajęciem jednego z jego pomieszczeń P.K. pod wstawienie tam automatów do gier. Dostęp do tego pomieszczenia prowadził bowiem przez wspólne z barem wejście, a więc nie był to lokal niezależny. Zdaniem NSA podnajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym lokalem, który mógł być oddany w posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 4 u.g.h. Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez skarżącą posiadania samoistnego lokalu. Wynajęta powierzchnia w dalszym ciągu pozostawała częścią całego lokalu, w którym prowadzona była przez skarżącą działalność gastronomiczna/handlowa. Jednakże zdaniem NSA organy nie dokonały analizy w aspekcie wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia. W odniesieniu do art. 189f k.p.a. za uzasadnioną należy uznać potrzebę zaktualizowania się (istnienia) jednej z określonych nim przesłanek odstąpienia, w formie decyzji, od nałożenia kary pieniężnej oraz wykazania jej pominięcia (nieuwzględnienia) przez organ administracji publicznej. Powinnością organów orzekających w sprawie było zatem rozważenie wszystkich okoliczności związanych z niniejszą sprawą, dających podstawę do nienakładania kary na skarżącą. NSA wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ rozważy i wyjaśni, czy w sprawie istnieją podstawy do zastosowania przepisu art. 189f § 1 k.p.a. i odstąpienia od wymierzenia kary, a jeśli nie, to uzasadni swoje stanowisko. Zaskarżoną decyzją z 13 sierpnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 19 czerwca 2020 r. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę stanowi dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 4, ust. 4 pkt 3 oraz art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, tj. w dniu 30 lipca 2018 r. Zatem w rozpoznawanej sprawie stan prawny i faktyczny dotyczący naruszenia przez skarżącą zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości po wejściu w życie zmiany przepisów ustawy o grach hazardowych. Organ wskazał, że gry na ujawnionych urządzeniach są grami na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Przeprowadzono również oględziny zewnętrzne ujawnionych urządzeń do gier i ustalono, że posiadają one wygląd oraz poszczególne elementy typowe dla automatów do gier losowych występujących w kasynach gry, tj. dwa ekrany, poniżej których znajdował się panel do sterowania grami z klawiszami oraz wrzutnik monet i akceptor banknotów. Razem z urządzeniami kontrolujący zatrzymali dwa klucze do urządzeń oraz pilot "zestaw gniazd sterowanych radiem". DIAS zaznaczył, że lokal - bar "F." zlokalizowany przy ul. Ś.2 w B. nie stanowił zarówno kasyna gry, jak i salonu gier na automatach, a dysponent automatów do gier firma "J." nie posiadała zarówno koncesji na prowadzenie kasyna gry, jak też nie był profesjonalnym podmiotem (jednoosobową spółką Skarbu Państwa - w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy hazardowej, któremu powierzono organizowanie tych gier. Nie dysponował również dokumentami potwierdzającymi rejestrację dwóch automatów do gier przez naczelnika właściwego urzędu, zatwierdzonego regulaminu i innych dokumentów wymaganych w przepisach ustawy hazardowej. Organ wyjaśnił, że Lokal - bar "F." zlokalizowany przy ul. Ś.2 w B.stanowi odrębną własność J. Ł.. Ten lokal użytkowy o powierzchni 106,8 m2 strona nabyła w dniu 11 czerwca 2008 r. na własność od miasta B. - nr księgi wieczystej [...]. Na dzień 30 lipca 2018 r. strona prowadziła w tym lokalu działalność gospodarczą pod nazwą Kawiarnia F. J. Ł., zajmującą się sprzedażą detaliczną m.in. żywności i napojów, co potwierdza wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na stronie internetowej: ceidg.gov.pl. Jak wynika z akt sprawy na podstawie umowy najmu lokalu z dnia 2 lipca 2018 r. skarżąca wynajęła firmie "J." 20 m2 powierzchni tego lokalu, to jednak przez ten fakt strona nic utraciła przymiotu posiadacza samoistnego ww. lokalu. Z umowy najmu wynika, że ww. pomieszczenie jest puste, a wynajmujący nie prowadzi w nim żadnej działalności. Również do protokołu przesłuchania z dnia 30 października 2018 r. J. Ł. zeznała, że "pomieszczenie, w którym stały automaty jest odgrodzone od baru. Jest to odrębne pomieszczenie, do którego wchodzi się ze środka baru. Z ulicy nie można wejść do tego pomieszczenia." W ocenie DIAS wynajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 u.g.h. Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez skarżącą posiadania samoistnego "lokalu". Wynajęta powierzchnia w dalszym ciągu pozostawała częścią całego lokalu, w którym prowadzona była przez Skarżącą działalność gastronomiczna. W niniejszej sprawie ani postanowienia umowy najmu z dnia 2 lipca 2018 r. ani też ustalenia dokonane w toku postępowania, nie dają podstaw do twierdzenia, że najemca części powierzchni lokalu dysponował "lokalem" swobodnie, jak posiadacz zależny i sprawował nad nim samodzielne władanie. Przeciwnie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to skarżąca sprawowała pieczę nad lokalem, jak i miała nieograniczony dostęp do wynajmowanej części tego lokalu. Ponadto korzystanie z wynajętej powierzchni wiązało się z koniecznością korzystania z części gastronomicznej, tym samym ta część lokalu nie posiadała cech samodzielności. Powyższe oznacza, że wynajęcie przez J. Ł., jako posiadacza samoistnego lokalu, posiadaczowi zależnemu – P. K.na podstawie umowy najmu z dnia 2 lipca 2018 r. części powierzchni Kawiarni "F.", nie stanowi o zniesieniu odpowiedzialności skarżącej jako posiadacza samoistnego lokalu, gdyż w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., przedmiotem posiadania zależnego ma być "cały lokal", a nie część jego powierzchni. Wobec przyjęcia, że organizowanie w tym lokalu gier na dwóch ujawnionych automatach do gier było niezgodne z warunkami ustalonymi w ustawie o grach hazardowych, organ uznał skarżącą za posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa i wymierzył karę pieniężną w wysokości przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 3 tej ustawy. Działaniem jakie powoduje powstanie obowiązku zapłaty kary jest samo pozostawanie automatu w lokalu gastronomicznym. Do spełnienia dyspozycji tego przepisu nie jest wymagane, by w danym momencie (kontroli) była na nim prowadzona gra. Wystarczające jest, że automat taki znajduje się w stanie umożliwiającym podjęcie gry bez żadnych skomplikowanych działań. Organ odwołał się do treści art.189a § 2, art. 189b, art. 189f k.p.a. Ponadto stwierdził, że przepis art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga dla odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek, tj. znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. Dokonując oceny przesłanek wynikających z art. 189 § 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że wobec skarżącej było prowadzone tylko jedno postępowanie nakładające karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych zakończone decyzją z 19 czerwca 2020 r. wydaną przez organ I instancji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 7 sierpnia 2020 r. W postępowaniu tym ustalono, że J. Ł. jest posiadaczem samoistnym lokalu - Bar "F." przy ul. Ś.2 w B., w którym w dniu 30 lipca 2018 r. funkcjonariusze celno-skarbowi ujawnili dwa nielegalnie działające automaty do gier hazardowych. Organ wskazał, że dopiero zajęcie ujawnionych automatów do gier uniemożliwiło prowadzenie na nich gier hazardowych przez graczy, bowiem J. Ł. sama nie zaprzestała naruszenia prawa i nie zmieniła swojej postawy, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu 30 lipca 2018 r., co uniemożliwiło jej dalsze kontynuowanie procederu. Podkreślono, że strona sama nie zaprzestała prowadzenia nielegalnej działalności polegającej na naruszaniu przepisów ustawy o grach hazardowych, ale to organ podatkowy, w wyniku przeprowadzonych czynności (zajęcie automatów) uniemożliwił jej dalsze kontynuowanie procederu w tej lokalizacji. Działaniem jakie powoduje powstanie obowiązku zapłaty kary z tytułu nielegalnego urządzania gier hazardowych jest samo zainstalowanie automatu w lokalu gastronomicznym, handlowym lub usługowym. Organ stwierdził, że w przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h. nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Zatem współuczestniczenie przez skarżącą w organizowaniu gier hazardowych w związku z najmem części lokalu, którego była posiadaczem samoistnym, celem prowadzenia gier na automatach ujawnionych w dniu 30 lipca 2018 r. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych, nie stanowi znikomej wagi naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych, a ponadto strona sama nie zaprzestała naruszania prawa, a nastąpiło to dopiero w wyniku zajęcia automatów do gier. Z kolei w zakresie drugiej przesłanki wynikającej z przepisu art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., organ wskazał, że wobec skarżącej nie było prowadzone zarówno postępowanie przygotowawczego w związku z ujawnieniem w dniu 30 lipca 2018 r. dwóch automatów do gier w lokalu - Bar F., którego była posiadaczem samoistnym, jak i strona nie została skazana prawomocnym wyrokiem karnym na podstawie art. 107 § 1 w związku z art. 23 § 1 k.k.s., Odnosząc się do drugiej przesłanki, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. organ stwierdził, że skarżąca będąc posiadaczem samoistnym lokalu nie została ukarana prawomocną decyzją nakładającą karę pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, jak i nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wypełniając wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku sygn. II GSK 1978/21 stwierdził, że brak jest możliwości odstąpienia od wymierzenia stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4, jako posiadaczowi samoistnemu lokalu, nie można mówić ani o znikomej wadze naruszenia prawa z uwagi na duże zagrożenie wypływające z dostępności hazardu i ryzyko uzależnienia się od niego, w szczególności osób małoletnich, ani o zaprzestaniu przez stronę naruszenia prawa. Podkreślono, że skarżąca sama nie zaprzestała prowadzenia nielegalnej działalności polegającej na naruszaniu przepisów ustawy o grach hazardowych, ale to organy podatkowe, w wyniku przeprowadzonych czynności (zajęcie automatów) uniemożliwiły jej dalsze kontynuowanie procederu w tej lokalizacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poddał ocenie charakter naruszenia przez skarżącą prawa, fakt niezaprzestania dalszego naruszania prawa oraz kwestie związane z niewymierzeniem kary za ten czyn przez inny organ (nie prowadzono wobec strony postępowania karnego i nie wymierzono w związku z tym deliktem żadnej kary grzywny) i doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od wymierzenia stronie kary pieniężnej, jako posiadaczowi samoistnemu lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że gry urządzane na ujawnionych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i mają charakter losowy, a J. Ł. jest podmiotem, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy hazardowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. Ł. zarzuciła: 1) błędne ustalenie stanu faktycznego leżącego u podstaw wydanej decyzji, polegające na przyjęciu, że strona była posiadaczem zależnym lokalu, w którym znajdowały się dwa niezarejestrowane automaty do gier o nazwach wskazanych w decyzji i w którym była prowadzona działalność gastronomiczna; 2) art. 133 § 1 o.p. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. przez skierowanie skarżonej decyzji wymierzającej karę pieniężną do podmiotu nie będącego posiadaczem zależnym lokalu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.; 3) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji art. 189d i 189f k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie przez organy obu instancji w zakresie dyrektyw wymiaru kary i nieskorzystanie z możliwości zmniejszenia jej wymiaru lub odstąpienia od jej wymierzenia, mimo istnienia takiego obowiązku; 4) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji art. 189g § 1 k.p.a., który stanowi, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącej kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ wyjaśnił, że wskutek wniesienia środka zaskarżenia na decyzję organu odwoławczego bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z dniem 8 września 2020 r. Ponadto organ wskazał, że wyrok NSA sygn. II GSK 754/21 wpłynął do organu 8 maja 2025 r., więc od 9 maja 2025 r. termin biegnie dalej. Termin uległ zawieszeniu na okres od 8 maja 2020 r. do 8 maja 2025 r. W ocenie organu nie nastąpiło przedawnienie możliwości nałożenia kary. Postanowieniem z 3 listopada 2025 r. sygn. III SPP/Łd 131/25 starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 13 sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 19 czerwca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia J. Ł. kary pieniężnej od dwóch niezarejestrowanych automatów do gier w wysokości 200 000,00 zł. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 13 sierpnia 2025 r. została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 6 maja 2021 r. sygn. III SA/Łd 754/20 oddalił skargę. Natomiast w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 marca 2025 r. sygn. II GSK 1978/21 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję organu II instancji. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym a nie formalnym, a pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi ww. przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (J. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.). W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA z 21 października 1999 r., sygn. IV SA 1681/97 i z 1 września 2010r., sygn. I OSK 920/10, LEX 745376). Ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Zgodnie natomiast z art. 190 p.p.s.a. sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Orzekający ponownie w niniejszej sprawie organ administracji oraz Sąd są zatem związane wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II GSK 1978/21, albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w cytowanym wyroku. Tym samym kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji wynika z oceny realizacji zaleceń zawartych w uzasadnieniu omawianego wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy nie dokonały analizy w aspekcie wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia. Powinnością organów orzekających w sprawie było zatem rozważenie wszystkich okoliczności związanych z niniejszą sprawą, dających podstawę do nienakładania kary na skarżącą. NSA wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ rozważy i wyjaśni, czy w sprawie istnieją podstawy do zastosowania przepisu art. 189f § 1 k.p.a. i odstąpienia od wymierzenia kary, a jeśli nie, to uzasadni swoje stanowisko. Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wykonał zalecenia wynikające z treści wyroku sygn. II GSK 1978/21. Podkreślić trzeba, że kwestia odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 89 § 1 pkt 4 u.g.h. została jednoznacznie przesądzona w wyroku sygn. II GSK 1978/21. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że zawarcie umowy najmu nie spowodowało w tej sprawie utraty przez skarżącą posiadania samoistnego "lokalu". Wynajęta powierzchnia w dalszym ciągu pozostawała częścią całego lokalu, w którym prowadzona była przez skarżącą działalność gastronomiczna. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że skarżąca powinna podlegać karze pieniężnej z art. 89 § 1 pkt 4 u.g.h. Z powyższych względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącej wskazane w punkcie 1 i 2 skargi. Organ rozważył przy tym, zgodnie z zaleceniami wyroku sygn. II GSK 1978/21, przesłanki wynikające z treści art. 189f § 1 k.p.a. i uznał, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary. Przypomnieć należy, że przepisy Działu IVa k.p.a. (art. 189a–189k k.p.a.) mają charakter materialnoprawny i regulują kompleksowo zagadnienia zawiązane z nakładaniem kary pieniężnej, w tym z przesłankami wymiaru kary, możliwością odstąpienia od jej wymierzania, terminami przedawnienia nakładania i egzekwowania kary, odsetkami od zaległej kary, ulgami w jej wymierzaniu. Przepisy te mają zatem stanowić uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (por. uzasadnienie do projektu ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, nr druku 1183). Artykuł 189a k.p.a. stanowi, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1), natomiast w § 2 wskazano, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis zatem art. 189a § 2 k.p.a. in fine wprowadza swoistą regułę kolizyjną, w myśl której przepisów Działu IVa - odnośnie kwestii wymienionych w tym przepisie - nie stosuje w zakresie, w jakim kwestie te regulują przepisy odrębne, co oznacza, że przepisy odrębne nie mogą być modyfikowane regulacjami Działu IVa k.p.a. W przypadku natomiast, gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują zagadnienia wskazanego w art. 189a § 2 k.p.a., przepisy Działu IVa k.p.a. stosuje się wprost w oznaczonym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 628/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20; a także Komentarz do art. 91 u.g.h., [w:] S. Radowicki (red.), M. Wierzbowski (red.), Ustawa o grach hazardowych, WKP 2019, LEX/el). Przepisy u.g.h. regulują materialnoprawne przesłanki wymiaru kary administracyjnej przy jednoczesnym braku uregulowań, np. w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co w ocenie sądu daje podstawę do stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów u.g.h. Przepis art. 189d k.p.a. reguluje instytucję dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i stosownie do jego brzmienia: Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Przepis art. 189f k.p.a. reguluje instytucję odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i stosownie do jego brzmienia: Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1); W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2), przy czym organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3). Wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że wobec skarżącej prowadzone było jedynie przedmiotowe postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej od dwóch niezarejestrowanych automatów. Organ zaznaczył, że dopiero zajęcie ujawnionych automatów do gier uniemożliwiło prowadzenie na nich gier hazardowych przez graczy, bowiem skarżąca sama nie zaprzestała naruszenia prawa. Kontrola przeprowadzona 30 lipca 2018 r. przez funkcjonariuszy celnych uniemożliwiła jej dalsze kontynuowanie procederu w tej lokalizacji. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h. nie można przyjąć znikomej wagi naruszenia. Rację ma organ podnosząc, że współuczestniczenie przez skarżącą w organizowaniu gier hazardowych w związku z najmem części lokalu - Bar "F." w B., którego była posiadaczem samoistnym, celem prowadzenia gier na automatach nie stanowi znikomej wagi naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych. Sąd podzielił również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w zakresie drugiej przesłanki wynikającej z przepisu art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że wobec skarżącej nie prowadzono postępowania przygotowawczego w związku z ujawnieniem w dniu 30 lipca 2018 r. dwóch automatów, jak również, że strona nie została skazana prawomocnym wyrokiem karnym na podstawie art. 107 § 1 w związku z art. 23 § 1 k.k.s. Na aprobatę zasługuje stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że w stosunku do skarżącej nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Organ podkreślił, że skarżąca nie zaprzestała naruszania prawa i dopiero przeprowadzona kontrola uniemożliwiła jej dalsze kontynuowanie działalności. Podkreślić w tym miejscu należy, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. ma rekompensować nieopłacony podatek od gier - stanowi sankcję publicznoprawną, która posiada cechy sankcji prawnofinansowej, bowiem przepisy u.g.h. regulują nie tylko warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, ale także podatek od gier. Tak więc urządzanie oraz prowadzenie gier hazardowych jest rodzajem działalności gospodarczej, z której wpływy, stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od gier w oparciu o zasady określone w przepisach rozdziału VII u.g.h. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.g.h. podatnikiem podatku od gier jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych na podstawie udzielonego zezwolenia, z wyłączeniem loterii promocyjnych, podmiot urządzający gry objęte monopolem państwa oraz uczestnik turnieju gry pokera, a zatem brak koncesji, czy też zezwolenia niweczy możliwość powstania obowiązku podatkowego i powstanie zobowiązania podatkowego, dlatego w miejsce obowiązku podatkowego, który nie powstaje i w konsekwencji nie pojawia się w ogóle podatek od gier, aktualizuje się sankcja prawnofinansowa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 771/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, skoro skarżąca jak właściciel Baru "F." w B. nie utraciła posiadania samoistnego lokalu w związku z wynajęciem jednego z pomieszczeń, to organ słusznie na podstawie art. 89 § 1 pkt 4 u.g.h. wymierzył jej karę od dwóch niezarejestrowanych automatów w wysokości 200 000,00 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2025 r. sygn. III OSK 330/23 (Lex nr 3980754) podkreślił, że możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. została pozostawiona uznaniu organu administracji, co ma wpływ na zakres kontroli legalności sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny w tym zakresie. Przyjmuje się, że kontrola ta jest ograniczona do badania, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone i czy podjęte rozstrzygnięcie nie miało charakteru dowolnego. Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności decyzji organu administracyjnego, bowiem podjęte rozstrzygnięcia wymagają przekonującego i jasnego uzasadnienia. Konstrukcja uznania administracyjnego wyraża się w możliwości wyboru konsekwencji prawnych w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uznanie administracyjne nie polega więc na swobodzie organu administracji, w zakresie odnoszącym się do ustalania stanu faktycznego. Działając w ramach uznania administracyjnego, organy administracji są zobligowane do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być zatem decyzją dowolną, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać słuszny interes strony i interes społeczny (por. wyrok NSA z 17 września 2024r., sygn. III OSK 291/23, publ. jak wyżej). Te warunki zaskarżona decyzja spełnia. Organ wskazał okoliczności, które świadczą o braku możliwości skorzystania z instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i uzasadnił przyczyny odmowy. Uzasadnienie zawarte w treści decyzji nie ma charakteru dowolnego. Trzeba pamiętać, że przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier, w tym wprowadzone zakazy i ograniczenia w zakresie urządzania gier hazardowych, mają służyć ochronie istotnych dóbr, w szczególności ochronie społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu, naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych nie mogą być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi. Mamy bowiem do czynienia z działalnością ściśle reglamentowaną przez Państwo, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od prawidłowych reguł funkcjonowania tej działalności powinny być oceniane restrykcyjnie. Dotyczy to zarówno reguł wynikających z materii ustawowej, jak i wchodzących w skład regulaminów gier zatwierdzanych przez właściwego ministra. Państwo pozwalając bowiem na swoisty udział podmiotów uczestniczących w urządzaniu gier hazardowych w kreowaniu reguł funkcjonowania tej działalności, ma prawo oczekiwać, że reguły te nie będą naruszane. W niniejszej sprawie nie można także stwierdzić spełnienia przesłanki zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa, bowiem skarżąca sama nie zaprzestała nielegalnej działalności polegającej na naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, co uniemożliwiło jej dalsze kontynuowanie procederu. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut wskazany w punkcie 3 skargi. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. stwierdzić należy nie jest zasadny. Stosownie do treści tego przepisu administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Z regulacji art. 189g § 1 wynika, że właściwy organ nie może nałożyć administracyjnej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej (a więc wydać tego rodzaju decyzji w pierwszej lub drugiej instancji), jeżeli od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa upłynęło co najmniej pięć lat. Takie ujęcie normatywne ograniczenia czasowego wykonywania kompetencji jurysdykcyjnej jest równoważne z przepisami, które wprost stanowią, że po upływie określonego terminu od dnia pewnego zdarzenia prawnego nie wydaje się decyzji ustalającej (nakładającej) skonkretyzowany obowiązek administracyjnoprawny. W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 189g § 1 k.p.a., bowiem termin przedawnienia uległ zawieszeniu w okresie od 8 września 2020 r. do 8 maja 2025 r. w związku z wniesieniem skargi i dalej toczącym się postępowaniem. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że wyrok sygn. II GSK 1978/21 wpłynął do organu odwoławczego 8 maja 2025 r., zatem termin biegnie dalej od 9 maja 2025 r. W ocenie Sądu organ II instancji dokonał również prawidłowej oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę. Postępowanie to zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Należy uznać więc, że przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającymi z art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 o.p. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w związku z art. 153, art. 190 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. eg

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło