III SA/Łd 795/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. i Z. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 czerwca 2025 r. nr BP.501.2126.2024.2334.LD5.DM w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących – Z. G. i Z. N. solidarnie kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 5 czerwca 2025 r., nr BP.501.2126.2024.2334.LD5.DM, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit. l), art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", lp. 10.2.4, 10.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1251), zwanej dalej "p.r.d.", § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych pojazdów", Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr WI.LD.8140.45.2024.V0101.TD z 30 sierpnia 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11 000 zł na Z.G. i Z.N. wspólników spółki cywilnej Z. S.C. ul. [...]W. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 27 czerwca 2024 r. na ul. [...](ciąg drogi krajowej nr 12/74) w P. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z 3-osiowego samochodu ciężarowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz 3-osiowej przyczepy marki Bodex o nr rej. [...], którym kierował D.W. Kierujący zespołem pojazdów wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem drewna sosnowego w imieniu Z.G. i Z.N., wspólników spółki cywilnej Z. s.c. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z 27 czerwca 2024 r. Pismem z 3 lipca 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem 30 sierpnia 2024 r. decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona – co najmniej 20%, - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m. Od decyzji tej skarżący wnieśli odwołanie, w którym zaskarżyli ją w części, tj. co do kwoty kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie wskazane pod pozycją lp. 10.2.4 załącznika nr 3 u.t.d. – dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona – co najmniej 20%. Skarżący wnieśli o zmianę decyzji i nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł (niekwestionowana część decyzji), ewentualnie nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł za naruszenie wskazanie w lp. 10.4.1 załącznika nr 3 u.t.d. oraz kary pieniężnej w kwocie 2 000 zł zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z pozycją lp. 10.2.2 załącznika nr 3 u.t.d., tj. łącznej kary pieniężnej w kwocie 3 000 zł. Decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do zaniechania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji wydania błędnej decyzji przez organ pierwszej instancji w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie mieli wpływu na powstanie naruszenia, a ewentualne przekroczenie dmc spowodowane jest przewozem drewna; 2. art. 61 ust. 15 p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem inspektor dokonał nieprawidłowego pomiaru objętości ładunku (drewna), co miało wpływ na nieprawidłowe ustalenie rzeczywistej masy przewożonego ładunku (drewna); 3. § 30a ust. 1 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD poz. 14), zwanego dalej "zarządzeniem nr 28/2014", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem inspektor ustalił rzeczywistą masę drewna wbrew przesłankom niniejszego przepisu; 4. § 30a ust. 2 zarządzenia nr 28/2014 poprzez jego niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie, bowiem ustalając rzeczywistą masę drewna, obliczoną zgodnie z § 30a ust. 1 zarządzenia nr 28/2014 jako nieprzekraczającą dopuszczalnej ładowności pojazdu, organ winien zastosować art. 92c u.t.d. i postępowanie umorzyć; 5. art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a następnie poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie wszczętego postępowania w tej sprawie, pomimo że okoliczności sprawy i dowodowy wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć; 6. zarządzenia nr 51 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 30 września 2019 r. w sprawie wprowadzenia warunków technicznych w obrocie surowcem drzewnym w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe, zwanym dalej "zarządzeniem nr 51", poprzez jego niezastosowanie; 7. zarządzenia nr 54 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 29 września 2020 r. w sprawie aktualizacji zarządzenia nr 51, zwanego dalej "zarządzeniem nr 54", poprzez jego niezastosowanie; 8. załącznika nr 1 do zarządzenia nr 54 poprzez jego niezastosowanie; 9. Warunków technicznych – Zasady przygotowania do pomiaru, pomiar, obliczanie miąższości i cechowanie surowca drzewnego poprzez ich niezastosowanie; 10. art. 92a ust. 1 w związku z pozycją lp. 10.2.4 załącznika nr 3 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem w razie uznania, że przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nastąpiło z winy skarżącego, z uwagi na wprowadzone zmiany konstrukcyjne w pojeździe, które podniosły masę własną zespołu pojazdów do 19 200 kg (a nie zostały ówcześnie odzwierciedlone w dowodzie rejestracyjnym pojazdu), zgodnie z rzeczywistą masa pojazdów zważoną przez inspektora podczas kontroli i załadowaną masą drewna obliczoną przez leśniczego i zawartą w kwicie wywozowym w ilości 32 m3, tj. masie drewna w wysokości 23 680 kg, to przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej przekroczyło dopuszczalne wartości o nie więcej niż 10%, co winno skutkować nałożeniem niższej kary. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odnośnie naruszenia lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. podniósł, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy – 40 ton. W dniu kontroli skarżący wykonywali przejazd drogowy pojazdem członowym z ładunkiem drewna sosnowego. W związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego środka transportu z ładunkiem, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się przy R. w P., zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę jako stanowisko do pomiarów mas i nacisków osi pojazdów. Miejsce ważenia legitymowało się pomiarem pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 21 stycznia 2020 r. Pomiarów masy całkowitej pojazdu i nacisków poszczególnych jego osi dokonano przy użyciu przenośnej wagi samochodowej MARS o nr fabrycznym[...], legitymującej się Świadectwem Legalizacji Ponownej, wydanym 23 października 2023 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Łodzi, z datą ważności legalizacji do 23 listopada 2025 r. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów – 48,65 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie o 8,65 t (tj. o 21,62%). Skarżący nie okazali żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrola miała miejsce 27 czerwca 2024 r., w związku z czym organ pierwszej instancji zastosował przepisy zarządzenia nr 28/2014 w brzmieniu nadanym zarządzeniem nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r. w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD poz. 35). Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona powyżej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10 000 złotych. Odnośnie naruszenia lp. 10.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów szerokość pojazdu, nie może przekraczać 2,55 m. Pomiarów szerokości kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr seryjnym 004758, legitymującego się świadectwem wzorcowania z 24 marca 2020 r. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy: szerokość zespołu pojazdów – 2,59 m (bez odjęcia korekty 1%), przekroczenie o 0,04 m (tj. o 0,39%). Zgodnie z lp. 10.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1 000 złotych. Organ drugiej instancji podniósł, że rozstrzygnięcie w sprawie oparte jest na naruszeniach, jakie zostały stwierdzone w czasie i w miejscu kontroli. Tym samym w toku prowadzonego postępowania administracyjnego analizowane są faktyczne parametry pojazdu, jakie były stwierdzone podczas kontroli. Sposób obliczania masy drewna na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie gęstości drewna (Dz. U. poz. 536), ma na względzie określenie jego szacunkowej wagi. Dokonując poprawnie takich obliczeń, podmiot wykonujący przejazd przed podjęciem się wykonania przewozu, może zweryfikować uwzględniając masy własne pojazdu i przyczepy oraz oszacowanej w ten sposób masy drewna, czy pojazd po załadunku pozostanie normatywny. Pozwala to z kolei, na zajęcie stanowiska czy podmiot wykonujący przewóz podejmując określoną ilość drewna nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Podobnie sytuacja ma się co do wymiarów zewnętrznych. Metodyki pomiaru masy drewna nie zostały określone w żadnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych dotyczą, m. in. pomiaru drewna, ale są skierowane do stosowania w przedsiębiorstwie Lasy Państwowe. Na tej podstawie, w dokumentach wywozowych określa się szacunkową masę drewna. Rozporządzenie w sprawie gęstości drewna nie jest wiążące dla pomiarów masy pojazdów przewożących drewno, wykonywanych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Tym samym, wydanie decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną musi znaleźć swoje uzasadnienia w postaci faktycznie przekroczonych parametrów, które to przekroczenie nie jest określone szacunkowo, ale zmierzone za pomocą legalizowanego przyrządu, takiego jak użyta w trakcie kontroli waga. Analogiczna sytuacja dotyczy wartości wpisywanych w dokumentach dotyczących przewożonego ładunku, nie tylko na okoliczność przewozu drewna. Masy ładunków, jakie tam są deklarowane przez nadawców, czy załadowców, mogą stanowić punkt odniesienia dla wykonujących przejazd przewoźników tak by do ładunku o określonych parametrach wagowych, podstawiać odpowiedni pojazd. Wskazania w dokumencie przewozowym nie przesądzają o tym, jaka jest rzeczywista masa całkowita danego pojazdu. Sytuacje spotykane w trakcie prowadzonych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego kontroli bywają bardzo różne, w tym także takie w których podmiot wykonujący przejazd nie posiada żadnej dokumentacji przewożonego ładunku lub jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Z tego też powodu w trakcie kontroli odbywa się proces ważenia czy pomiarów za pomocą urządzeń legitymujących się stosownymi dokumentami metrologicznymi. Kwit wywozowy nr [...] okazany przez kierowcę w trakcie kontroli nie może stanowić okoliczności świadczącej, że skarżący nie mieli wpływu na to, by dopuszczalna masa środka transportu, którym wykonywano przewóz nie została przekroczona, a w konsekwencji, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogli przewidzieć. Powyższy dokument mógłby stanowić dowód na brak wpływu skarżących na ujawnione naruszenie, jeżeli różnica pomiędzy masą całkowitą pojazdu obliczoną z uwzględnieniem danych widniejących w kwicie wywozowym oraz danymi dotyczącymi masy własnej pojazdu ciężarowego i przyczepy widniejącymi w dowodach rejestracyjnych, a wynikiem ważenia zestawu byłaby niewielka. Tymczasem masa kontrolowanego zespołu pojazdów obliczona z uwzględnieniem danych podanych w dowodach rejestracyjnych oraz danych widniejących w kwicie wywozowym różni się od masy uzyskanej w wyniku ważenia o ponad 8 ton. Organ drugiej instancji stwierdził, że protokół nr 93/2024 ze sprawdzenia ładunku nie stanowi dowodu pozwalającego na uwolnienie się od odpowiedzialności administracyjnej. Biorąc pod uwagę masy własne pojazdu silnikowego i przyczepy określone w dowodach rejestracyjnych, tak załadowany zespól pojazdów nadal nie przekroczyłby dopuszczalnej masy całkowitej 40 ton. Natomiast kontrolujący, stosując przelicznik masy metra sześciennego drewna według rozporządzenia w sprawie gęstości drewna uzyskali wynik jego masy wynoszący 27 287,5 kg. Ponadto kontrolowany zespól pojazdów został zważony w trakcie kontroli także "na pusto" po całkowitym rozładunku. Wynik ważenia wskazywał, że zespół pojazdów "na pusto" ważył 19 200 kg. Taka wartość znacząco przekracza zapisy mas własnych pojazdu ciężarowego i przyczepy w ich dowodach rejestracyjnych, które zsumowane wynoszą 16 150 kg, będąc tym samym mocno zaniżonymi. Nie jest rolą organu odwoławczego dochodzenie do ustalenia przyczyn różnic między wskazaniami wagi w zakresie masy własnej niezaładowanego zespołu pojazdów, a wpisach w dowodzie rejestracyjnym. Być może skarżący nie zadbali o zaktualizowanie danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu w zakresie masy własnej poprzez uwzględnienie dodatkowo masy urządzenia HDS, którym posłużył się kierowca podczas załadunku drewna. Tym bardziej świadczyłoby to o tym, że mieli wpływ na powstanie naruszenia, a częściowo wyjaśniało rozbieżność między sumą deklarowanej masy ładunku i mas własnych pojazdów, a wynikami ważenia. Powyższa okoliczność nakazuje stwierdzić, że masa własna określona w dowodach rejestracyjnych pojazdu ciężarowego i przyczepy nie odzwierciedla ich rzeczywistej masy. Przyjmując, że zespół pojazdów "na pusto" ważył 19 200 kg, możliwym było załadowanie jedynie 20 800 kg drewna. Załadowany zespół pojazdów, zgodnie ze wskazaniami wagi ważył ponad 48 ton, co znacząco przekraczało wartość dopuszczalną masy całkowitej dla kontrolowanego środka transportu i jedocześnie wskazuje, że pojazd musiał zostać załadowany większą ilością drewna niż ta wskazana w kwicie wywozowym. Kontrolujący w wyniku pomiarów stwierdzili, że na załadownym zespole pojazdów znajduje się 36,88 m3 drewna sosnowego o masie 27 287,5 kg. Tymczasem według okazanego kwitu wywozowego ładunek miało stanowić 32,00 m3 drewna sosnowego o masie 23 680 kg. Nawet sumując oszacowaną przez kontrolujących masę drewna, z zaniżonymi wartościami mas własnych pojazdu ciężarowego i przyczepy na podstawie ich dowodów rejestracyjnych, otrzymuje się wartość na poziomie 43 437,5 kg. Taka wielkość oszacowanej masy całkowitej załadowanego pojazdu również przekracza dozwoloną wartość masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów, czyli 40 000 kg. Podstawą nałożenia kary administracyjnej są jednak naruszenia stwierdzone w wyniku precyzyjnych pomiarów dokonanych za pomocą zalegalizowanych wag czy przymiaru wstęgowego. Sposób wyliczenia szacunkowych wartości masy ładunku w oparciu o gęstość drewna, nie ma wpływu ma stwierdzone naruszenia, których następstwem była nałożona kara. Wyliczenia w oparciu o rozporządzenie w sprawie gęstości drewna, pozwalają jedynie ocenić czy podmiot wykonujący przewóz z ładunkiem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Protokół kontroli z 27 czerwca 2024 r. stanowi istotny dowód w sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół, jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W związku z powyższym organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Kierowca, D. W., podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag i zgłaszania zastrzeżeń. Kierowca podpisał protokół kontroli, a zatem nie miał on wątpliwości, co do czynności kontrolnych, uzyskanych wyników. Inspektorzy Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, organu powołanego do kontroli warunków transportu drogowego, są specjalistami w sprawie kontrolowanego przewozu, a zapis stanu faktycznego zawarty przez nich w protokole kontroli jest wiarygodny i wystarczający, aby uznać stwierdzone naruszenie za udowodnione. Organ drugiej instancji stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. W treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z 3 lipca 2024 r., organ pierwszej instancji poinformował skarżących o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że nie mieli wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogli przewidzieć. Skarżący w piśmie z 14 lipca 2024 r. złożyli wyjaśnienia, które nie stanowią dowodów świadczących, że nie mieli wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogli przewidzieć. Nie są takimi, dowodami okoliczności przedstawione w odwołaniu. Nie przedstawili żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przed rozpoczęciem wykonywania przewozu drogowego dokonali weryfikacji rzeczywistej masy całkowitej czy szerokości zespołu pojazdów, które to wielkości nie przekraczały dopuszczalnych norm. Jak wynika z treści zeznań kontrolowanego kierowcy zespół pojazdów po załadunku nie był ważony, nie był wyposażony w urządzenia wskazujące naciski na osie i masę całkowitą. Skarżący nie zadbali o to by dane w dowodzie rejestracyjnym pojazdu dotyczące jego masy własnej odzwierciedlały stan faktyczny. Kierujący pojazdem, który również dokonywał załadunku, nie zadbał o to by dokonać pomiarów załadowanego na pojeździe drewna. Opierając się jedynie na wartości wskazanej w kwicie wywozowym, podjął się wykonania przewozu. Kierowca jest osobą, którą strona posługuje się w trakcie wykonywanej działalności gospodarczej. W sytuacji, w której pewne obowiązki powierza kierowcy, musi się liczyć z tym, że będzie odpowiadała jako podmiot wykonujący przejazd drogowy za jego ewentualne działania i zaniechania. Kierujący bowiem nie jest osobą trzecią, na którą skarżący nie mieliby wpływu. Tym samym to strona powinna tak dobrać pracowników i zorganizować ich pracę, by funkcjonowanie przedsiębiorstwa było zgodne z obowiązującymi w danej materii przepisami. Powyższe świadczy, że skarżący mieli wpływ na powstanie naruszenia, naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogli przewidzieć. W skardze na powyższą decyzję Z.G. i Z.N. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, ewentualnie zmianę decyzji i nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł (niekwestionowana część decyzji), ewentualnie zmianę decyzji i nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł za naruszenie wskazane w opisie naruszenia pod pozycją lp. 10.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (niekwestionowana część decyzji) oraz kary pieniężnej w kwocie 2 000 zł zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z pozycją lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. łącznie kary pieniężnej w kwocie 3 000 zł za oba naruszenia. Skarżący wnieśli także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak, pomijając słuszny interes społeczny i obywateli, wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wszechstronnej oceny materiały dowodowego, a w konsekwencji również brak prawidłowej oceny poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do zaniechania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji wydania błędnej decyzji przez organ drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie mieli wpływu na postanie naruszenia a ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi (przy założeniu, że kontrolujący dokonałby prawidłowego pomiaru rzeczywistej masy drewna) spowodowane jest przewozem drewna; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 61 ust. 15 p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem inspektor dokonał nieprawidłowego pomiaru objętości ładunku (drewna), co miało wpływ na nieprawidłowe ustalenie rzeczywistej masy przewożonego ładunku (drewna); - § 30a ust. 1 zarządzenia nr 28/2014 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem inspektor ustalił rzeczywistą masę drewna wbrew przesłankom niniejszego przepisu, a ponadto będąc zobowiązany do umieszczenia w protokole kontroli rzeczywistej masy drewna przewożonego kontrolowanym pojazdem ze wskazaniem jej jako masy ładunku, przystąpił wbrew przesłankom tego przepisu do dokonywania dalszych pomiarów ładunku, pomimo że z tak wyliczonej masy całkowitej pojazdu nie przekraczała ona wartości normatywnej 40 ton o wskazane 8,65 tony, bowiem ustalona rzeczywista masa ładunku wraz z pojazdem wynosiła łącznie 42 880 kg; - § 30a ust. 2 zarządzenia nr 28/2014 poprzez jego niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie, bowiem ustalając rzeczywistą masę drewna, obliczoną zgodnie z § 30a ust. 1 zarządzenia nr 28/2014 jako nieprzekraczającą dopuszczalnej ładowności pojazdu, organ winien zastosować art. 92c u.t.d. i postępowanie umorzyć; - art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a następnie poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie wszczętego postępowania w tej sprawie, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozu lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć a ewentualne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (przy założeniu, że kontrolujący dokonałby prawidłowego pomiaru rzeczywistej masy drewna) spowodowane jest przewozem drewna; - zarządzenia nr 51 poprzez jego niezastosowanie; - zarządzenia nr 54 poprzez jego niezastosowanie; - załącznika nr 1 do zarządzenia nr 54 poprzez jego niezastosowanie; - Warunków technicznych – Zasady przygotowania do pomiaru, pomiar, obliczanie miąższości i cechowanie surowca drzewnego poprzez ich niezastosowanie; - art. 92a ust. 1 w związku z pozycją lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem w razie uznania, że przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nastąpiło z winy skarżących z uwagi na wprowadzone zmiany konstrukcyjne w pojeździe, które podniosły masę własną zespołu pojazdów do 19 200 kg (a nie zostały ówcześnie odzwierciedlone w dowodzie rejestracyjnym pojazdu), zgodnie z rzeczywistą masą pojazdów zważoną przez inspektora podczas kontroli i załadowaną masą drewna obliczoną przez leśniczego i zawartą na kwicie wywozowym z 27 czerwca 2024 r. w ilości 32 m3, tj. masie rzeczywistej drewna (obliczanej zgodnie z powołanymi przepisami) w wysokości 23 680 kg, to przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej przekroczyło dopuszczalne wartości o nie więcej niż 10% (zważona masa pojazdu na pusto: 19 200 + masa drewna na kwicie wywozowym: 23 680 kg = 42 880 kg), gdyż wynosiłaby 7,2%, co winno skutkować ewentualnym nałożeniem kary w wysokości nie 10 000 zł a 2 000 zł, tj. zgodnie z pozycją lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Skarga ta została wniesiona za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym postanowieniem z 5 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2415/25 stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ administracji wniósł także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz.143), zwanej dalej "p.p.s.a.". 4 i 5 grudnia 2025 r. doręczono skarżącym odpowiedzi na skargę wraz z zawiadomieniami o zgłoszeniu przez organ administracji w odpowiedzi na skargę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wezwaniem do ustosunkowania się do tego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomień, pod rygorem uznania, że wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., a więc w trybie uproszczonym. Skarżący zawiadomieni o zgłoszeniu tego wniosku nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z 30 sierpnia 2024 r. o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej łącznie w wysokości 11 000 zł za naruszenia określone w: lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. – dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% sankcjonowane karą w wysokości 10 000 zł oraz w lp. 10.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d. – dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona powyżej wartości dopuszczalnej do wartości mniejszej niż 2,65 m sankcjonowane karą w wysokości 1 000 zł. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy jednak jedynie zasadności nałożenia na skarżących kary pieniężnej z tytułu naruszenia określonego w lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., a więc kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Wobec tego wskazać należy, że zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 3 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł. Jak natomiast wynika z art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy. W lp. 10.2 załącznika nr 3 do u.t.d. ustawodawca sankcjonując naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona uzależnił wysokość kary pieniężnej od wartości tego przekroczenia. Z brzmienia lp. 10.2 załącznika nr 3 do u.t.d. bowiem wynika, że za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona: 1/ mniej niż 5% przewidziana została kara w wysokości 1 000 zł; 2/ co najmniej 5% i mniej niż 10% to kara w wysokości 2 000 zł; 3/ co najmniej 10% i mniej niż 20% kara w wysokości 5 000 zł; 4/ co najmniej 20% - kara w wysokości 10 000 zł. W myśl § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie, co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy – 40 ton. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Z przytoczonych powyżej regulacji prawnych wynika, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ jest co do zasady zobowiązany do ustalenia i nałożenia kary pieniężnej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 u.t.d. Jak wynika z protokołu z kontroli drogowej i protokołu z kontroli oraz załączników do tych protokołów, 27 czerwca 2024 r. na ul. M. w ciągu drogi krajowej numer 12/74 w P., zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z samochodu ciężarowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz przyczepy marki BODEX o nr rej.[...], którym kierował D.W. W momencie kontroli wykonywany był krajowy transport drogowy na trasie P. (miejsce załadunku) – W. (siedziba przedsiębiorców działających w formie spółki cywilnej). Kontrolowanym zespołem pojazdów w chwili zatrzymania było przewożone drewno sosnowe – sortyment SO S2A, na podstawie kwitu wywozowego nr [...]. Zgodnie z deklaracją nadawcy Lasów Państwowych ilość załadowanego drewna sosnowego wynosiła 32 m3. Do pomiarów masy rzeczywistej oraz nacisków osi wykorzystano wagę samochodową do ważenia pojazdów w ruchu nr fabryczny [...] posiadającą świadectwo legalizacji wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Łodzi i ważne do 23 listopada 2025 r. Użyto także przymiaru wstęgowego nr 004758 typu [...] posiadającego świadectwo wzorcowania numer [...], wydane 24 marca 2020 r. oraz przymiaru teleskopowego oznakowanego numerem [...] typu [...] posiadającego świadectwo wzorcowania wydane 27 marca 2020 r. W trakcie kontroli dokonano pomiarów objętości drewna na pojeździe i stwierdzono, że na zespół pojazdów załadowano 59,48 mp (metry przestrzenne) drewna sosnowego. Przy zastosowaniu przelicznika podanego w PN-D-95000, tj. 062 objętość faktyczna przewożonego ładunku wynosiła 36,88 m3. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie określenia gęstości drewna dla drewna sosnowego gęstość normatywna wynosi 740 kg/m3. W związku z powyższym stwierdzono, że rzeczywista masa przewożonego drewna wynosi 27 291,20 kg (tj. 36,88 m3 x 740 kg/m3 = 27 291,20 kg. Przy masie własnej zespołu pojazdów obliczonej na podstawie wpisów w rubrykach G dowodów rejestracyjnych wynoszącej 16 150 kg (11 750 kg + 4 400 kg = 16 160 kg) jego ładowność wynosi 23 850 kg (40 000 kg – 16 150 kg = 23 850 kg), co oznacza jej przekroczenie. Dopuszczalna ilość drewna możliwa do załadowania określona w metrach sześciennych przy wyznaczonej dla kontrolowanego środka transportu wynosi 32,22 m3 w przypadku drewna sosnowego. W toku kontroli ustalono, że na zespół pojazdów faktycznie załadowano 36,88 m3 drewna sosnowego (pomiar objętości drewna na pojeździe). Na miejscu kontroli rozładowano pojazd całkowicie. Następnie wykonano ważenie pojazdu na pusto. Masa własna zespołu pojazdów na pusto wynosiła 19 200 kg. Podczas kontroli sporządzono arkusz wyników pomiarów, w którym wyliczono rzeczywistą masę drewna na 27 287,5 kg, zaś jego objętość na 36,88 m3. Kierowca podpisał protokoły z kontroli wraz z załącznikami oraz arkusz wyników pomiarów bez wnoszenia uwag. Wobec tego wskazać należy, że warunki przewozu ładunku zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 61 ust. 1 p.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 15 p.r.d., przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Z uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej powyższy przepis wynika, że kierowano się m. in. interesem przewoźników, pozwalając im na kalkulację możliwości transportowych i właściwe załadowanie pojazdów przez uwzględnienie przy ocenie masy ładunku gatunku przewożonego drewna, tak aby przedmiotem wykroczeń popełnianych przez przewoźników nie były przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Jednocześnie rozwiązanie to miało w założeniu ograniczyć negatywny wpływ przewozu drewna pojazdami nienormatywnymi na stan techniczny nawierzchni dróg publicznych, po których przewóz drewna się odbywa (por. uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 4223, Sejm VI kadencji). Normatywna gęstość danego gatunku drewna została ustalona w przepisach cytowanego powyżej rozporządzenia w sprawie gęstości drewna, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 61 ust. 16 p.r.d. Zdaniem sądu, skoro w dacie kontroli drogowej z przepisów prawa wynikał odpowiedni przelicznik dla ustalenia rzeczywistej masy przewożonego ładunku drewna, to ocena, czy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów pojazdu przewożącego drewno sosnowe, powinna nastąpić z uwzględnieniem wskazanych powyżej regulacji prawnych, co w analizowanej sprawie nie nastąpiło w sposób prawidłowy. Z treści protokołów kontroli i kontroli drogowej z 27 czerwca 2024 r., stanowiącego podstawę nałożenia kary pieniężnej wynika, że dokonano pomiarów objętości przewożonego drewna na pojeździe. Stwierdzono bowiem, że na zespół pojazdów załadowano 59,48 mp – 36,88 m3 drewna sosnowego. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie gęstości drewna, dla drewna sosnowego gęstość normatywna wynosi 740kg/m3. W związku z powyższym rzeczywista masa całkowita przewożonego drewna sosnowego to 27 291,20 kg, tj. 36,88 m3 x 740kg/m3 = 27 291,20 kg, podczas gdy masa własna zespołu pojazdów, ustalona na podstawie wpisów w dowodach rejestracyjnych wynosi 16 150 kg, zaś stwierdzona w wyniku ważenia "na pusto" masa własna pojazdów to 19 200 kg. Tymczasem w decyzji z 30 sierpnia 2024 r. organ pierwszej instancji powołując się wyłącznie na wyniki ważenia środka transportu stwierdził, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosi 48,65 tony i przekracza tym samym dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 40 ton o 8,65 tony, tj. 21,62%. Organ pierwszej instancji w ogóle nie wyjaśnił, w jaki sposób wyliczył, na podstawie jakich danych, wartości, że rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów przekracza w tym wypadku dopuszczalną o 21,62%. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika, aby organ pierwszej instancji stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej przez zespół pojazdów uwzględnił treść art. 61 ust. 15 p.r.d. stanowiącego, że przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji dostrzegł wprawdzie, że w wyniku pomiarów podczas kontroli ustalono, że na załadowanym zespole pojazdów znajduje się 36,88 m3 drewna sosnowego o masie 27 287,5 kg obliczonej na podstawie rozporządzenia w sprawie gęstości drewna, zaś masa własna zespołu pojazdów ustalona w wyniku ważenia na "pusto" wynosiła 19 200 kg, lecz nie wyciągnął z tego żadnych wniosków. Należy w tym miejscu wskazać, że usytuowanie normy prawnej przewidującej sposób ustalania rzeczywistej masy przewożonego drewna w przepisach regulujący warunki przewozu ładunku świadczy o wprowadzeniu przez ustawodawcę odrębnego mechanizmu weryfikacji masy ładunku w przypadku drewna, który będzie miał zastosowanie także przy rozważaniu nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących masy i wymiarów pojazdu. Pojęcie "rzeczywista masa całkowita" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 55 p.r.d. przez określenie, że jest to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. Przyjąć zatem należy, że rzeczywistą masę całkowitą pojazdu przewożącego drewno stanowi suma masy własnej tego pojazdu oraz rzeczywistej masy przewożonego drewna, a więc masy ustalonej w sposób określony w art. 61 ust. 15 p.r.d., którą ustawodawca uznaje za "rzeczywistą masę" (por. wyroki NSA z 24 stycznia 2017 r., II GSK 1693/16 i z 21 czerwca 2018 r., II GSK 2396/16). Według art. 61 ust. 15 p.r.d. przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Ten sposób ustalenia rzeczywistej masy drewna organy powinny uwzględniać przy rozpoznawaniu tego typu spraw (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2025 r., III SA/Po 510/25). Tym samym skoro w rozpoznawanej sprawie podczas kontroli ustalono, że faktyczna masa własna zespołu pojazdów ważonych na "pusto" wynosi 19 200 kg, a masa przewożonego drewna ustalona zgodnie z art. 61 ust. 15 p.r.d. w związku z rozporządzeniem w sprawie określenia gęstości drewna to 27 291,20 kg (36,88 m3 x 740kg/m3), to rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów (art. 2 pkt 55 p.r.d.) wynosiła 46 491,2 kg (19 200 kg + 27 291,20 kg) a nie 48,65 tony. To zaś oznacza, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów została faktycznie przekroczona o 16,23% a nie o 21,62%. W związku z powyższym, skoro istnieją wątpliwości, czy rzeczywistą masę przewożonego ładunku w postaci drewna sosnowego dla celów oceny stopnia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów oraz nałożenia z tego tytułu kary pieniężnej ustalano na podstawie zasad określonych w art. 61 ust. 15 p.r.d. oraz z uwzględnieniem regulacji zawartych w rozporządzeniu w sprawie określenia gęstości drewna, to tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że ustalona w niniejszej sprawie wartość przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (o 8,65 tony – ponad 20%) jest prawidłowa. Tego rodzaju wątpliwości powinny zostać należycie wyjaśnione, ponieważ stanowią podstawową okoliczność mającą wpływ na stwierdzenie, czy doszło do naruszenia warunków przewozu towarów, a w dalszej konsekwencji rzutują na ewentualną wysokość kary pieniężnej nakładanej na podstawie lp. 10.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Przyjęcie za prawidłowe ustaleń poczynionych podczas kontroli, że rzeczywista masa drewna przewożonego przez skarżących na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie określenia gęstości drewna to 27 291,20 kg (36,88 m3 x 740kg/m3), zaś faktyczna masa pojazdu to 19 200 kg, a więc rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów to 46 491,2 kg, skutkowałoby nałożeniem kary w wysokości 5 000 zł na podstawie lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. (co najmniej 10% i mniej niż 20%), a nie kary w wysokości 10 000 zł na podstawie lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. (co najmniej 20%). Należy w tym miejscu podkreślić, że z uwagi na charakter kontroli drogowej zasadniczo w momencie jej dokonywania strona ma możliwość skutecznego zakwestionowania prawidłowości czynionych wówczas ustaleń poprzez wnoszenie uwag i zastrzeżeń. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokoły z kontroli drogowej i z przesłuchania świadka mają cechy dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2008 r., II GSK 50/08; wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2007 r., VI SA/Wa 1482/07). Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. W protokole kontroli zostaje utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali na drodze, a podpisany przez osoby uczestniczące w tej czynności, tj. przez inspektorów i kierowcę stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., II GSK 1062/09). Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, że dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2010 r., II GSK 1062/09). W rozpoznawanej sprawie protokół z kontroli, z kontroli drogowej i z przesłuchania świadka zostały przez kierowcę podpisane bez zastrzeżeń i bez wnoszenia uwag. Nie zakwestionował on sposobu przeprowadzenia pomiarów objętości drewna na pojeździe oraz wyniku ważenia zespołu pojazdów po ich całkowitym rozładowaniu ("na pusto"). Jak wynika z protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka pojazd po załadunku przed wyjazdem z lasu nie był ważony. Nie posiada on systemu umożliwiającego odczyt nacisków na poszczególne osie. Przed rozpoczęciem ważenia kierowca został zapoznany z procedurą i miał dostęp do świadectw. Zostały mu okazane. Inspektor wytłumaczył mu jak wygląda procedura ważenia. Obserwował czynności przy pomiarze objętości drewna przewożonego. Pojazd nie był tankowany po załadunku. Całość drewna, które przewoził, zabrał z jednego miejsca, wskazanego przez leśniczego. Drewno było ułożone na rowie w lesie. Skarżący zawiadomieni przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania z uwagi na stwierdzone naruszenie oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (zawiadomienia z 3 i 18 lipca 2024 r.) nie przedstawili żadnych dowodów mogący podważyć przebieg i wyniki kontroli drogowej. Załączony do odwołania protokół nr 93/2024 z 27 czerwca 2024 r. ze sprawdzenia ładunku potwierdza, że wydany został kwit przewozowy dotyczący 32 m3 drewna, który został zresztą okazany w trakcie kontroli. Nie wynika jednak z niego, aby pomiarów drewna dokonano po jego załadunku na zespół pojazdów skarżących. Co więcej, w protokole tym dopisano, że przewoźnik oświadczył, że różnica w masie drewna zaistniała z uwagi na zabranie z lasu legarów, na którym znajdował się stos drewna. Dodać trzeba, że w aktach sprawy znajdują się świadectwa wzorcowania przymiaru wstęgowego i teleskopowego, świadectwa wzorcowania oraz świadectwa legalizacji ponownej przyrządów pomiarowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, że wyniki pomiarów przedstawionych w protokołach z kontroli i kontroli drogowej oraz załącznikach nie zostały skutecznie przez skarżących zakwestionowane. Organy administracji błędnie jednak na tej podstawie poczyniły ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie oraz błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego. Reasumując powyższe rozważania należy podkreślić, że art. 7 k.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją tej zasady w postępowaniu dowodowym jest art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie równie wyczerpującego jego rozpatrzenia, celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. Prawidłowa realizacja przywołanych norm prawnych ma zasadnicze znaczenie dla czynionych przez organ administracji ustaleń faktycznych. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowi bowiem podstawę do przeprowadzenia przez ten organ oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, co zostało ujęte przez ustawodawcę w art. 80 k.p.a. Z kolei art. 8 k.p.a. stanowi zasadę, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania działania organów. Ponadto organ zobowiązany jest starannie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. oraz zgodnie z zasadą zaufania wynikającą z art. 8 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zebrany materiał dowodowy nie pozwala uznać, aby organy administracji stwierdzając dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% prawidłowo ustaliły rzeczywistą masę całkowitą kontrolowanego zespołu pojazdów oraz wartość przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. W tym stanie rzeczy przedwczesna była ocena przez sąd prawidłowości stwierdzenia przez organ drugiej instancji, braku zaistnienia w sprawie podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za powyższe naruszenie w oparciu o art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną i wskazania w zakresie wymogów prawidłowego postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia rzeczywistej masy przewożonego ładunku, co ma decydujący wpływ na stwierdzenie, czy doszło do naruszenia warunków przewozu towarów, a w dalszej konsekwencji na ewentualną wysokość kary pieniężnej. Ocena, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania (uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 400 zł) od organu administracji na rzecz skarżących sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. d.j.