III SA/Łd 797/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 797/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. J. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Wojewody Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką E. B. i ojcem J. B. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 186 m2, budynku gospodarczego o wielkości 639 m2, a także nieruchomości rolnej o powierzchni 1,55 ha. Na dochody gospodarstwa domowego, zgodnie z oświadczeniem, składa się renta chorobowa ojca skarżącego w kwocie 385 zł oraz dochód z tytułu "pracy zarobkowej" skarżącego w wysokości 1.200 zł. Skarżący wskazał jednocześnie na ponoszone w gospodarstwie domowym wydatki, wyliczając je na łączną kwotę 1.919 zł. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W związku z tym zażądano: złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; złożenia odpowiedniego zaświadczenia od pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia J. B.; wyjaśnienia źródeł uzyskiwanych środków finansowych służących pokryciu kosztów utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego, wskazywanych we wniosku, wobec faktu, iż wykazane wydatki przewyższają uzyskiwane dochody; przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego; przekazania zaświadczenia z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji o otrzymywanych ewentualnie przez skarżących w roku 2010 i 2011 dopłatach bezpośrednich i ewentualnych innych świadczeniach budżetowych; złożenia dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez J. B. dochodów z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych (np. decyzji organu emerytalnego lub odpowiednio rentowego). Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 24 sierpnia 2011 r. termin udzielenia odpowiedzi na powyższe wezwanie został następnie skarżącemu wydłużony do dnia 5 października 2011 r. w związku z wnioskiem o jego prolongowanie. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego terminu na odpowiedź. Skarżący został pouczony, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawił żadnych informacji, tj. nie złożył zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; nie przedstawił zaświadczenia od pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia. Nie wyjaśnił także źródeł uzyskiwanych środków finansowych służących pokryciu kosztów utrzymania w gospodarstwie domowym, wskazywanych we wniosku, wobec faktu, iż wykazane wydatki przewyższają uzyskiwane dochody. Brak było również informacji z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego oraz informacji z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o otrzymywanych ewentualnie przez skarżącego w roku 2010 i 2011 dopłatach bezpośrednich i ewentualnych innych świadczeniach budżetowych. Informacje te, w szczególności dotyczące posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych, czy też informacje o uzyskiwanych ewentualnie środkach finansowych z tytułu dopłat budżetowych, a także informacje o dochodowości gospodarstwa rolnego mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. Istotne były także informacje dotyczące wyjaśnienia źródeł uzyskiwanych środków finansowych służących pokryciu kosztów utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego, wskazywanych we wniosku, wobec faktu, iż wykazane wydatki przewyższają uzyskiwane dochody. Skoro bowiem skarżący wydaje w ramach gospodarstwa domowego większe środki finansowe niż wynoszą jego oficjalne dochody, to powstaje pytanie o źródło tych dodatkowych środków finansowych i ich wielkość. Także i w tym zakresie skarżący nie udzielił jednakże żadnych informacji. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w tym zakresie należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.