III SA/Łd 833/20
WyrokWSA w Łodzi2021-02-25
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnych na rok 2019, uzasadniona złożeniem wniosku po upływie terminu materialnego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli strona powołuje się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności (tymczasowe aresztowanie reprezentanta)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnych jest terminem materialnym, który nie podlega przywróceniu. Uchybienie temu terminowi, niezależnie od przyczyn (w tym siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności), uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Nawet jeśli wystąpiły siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności, nie mają one znaczenia, gdy opóźnienie w złożeniu wniosku przekracza 25 dni kalendarzowych, co skutkuje niedopuszczalnością wniosku.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o dopłaty na rok 2019 w dniu 20 marca 2020 r., wnioskując jednocześnie o przywrócenie terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu podano tymczasowe aresztowanie osoby uprawnionej do reprezentacji spółki. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił wszczęcia postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę.
Postanowieniem z [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 dalej: "k.p.a."), art. 10 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1505), art. 21 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308, dalej: "ustawa"), § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 maja 2019 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich płatności niezwiązanej do tytoniu w 2019 r. (Dz. U. z 2019, poz. 913), art. 13 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z 20 czerwca 2014 r., Nr L 181, str. 48 – dalej: "Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 640/2014"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...], wydane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania [...] w [...] płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok.
Wskazane rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu 20 marca 2020 r. [...] złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] "wniosek o dopłaty na 2019 rok" wraz wnioskiem o przywrócenie terminu. We wniosku strona podniosła, że M. W., uprawniony do reprezentacji Spółki nie mógł złożyć wniosku, ponieważ został aresztowany na okres od 04.04.2018 r. do 24.12.2019 r. oraz że dopiero na początku tygodnia do strony dotarła informacja o braku złożenia wniosku i jednocześnie dopiero w tej dacie stan psychiczny strony pozwolił na uzyskanie informacji niezbędnych do sporządzeniu przedmiotowego wniosku. Ze względu na przytoczone okoliczności uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu.
Postanowieniem z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok.
W dniu 1 lipca 2020 r. [...] w [...] złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu skarżąca wskazała na treść przepisu art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 i powołując się na okoliczność tymczasowego aresztowania M. W. – uprawionego do reprezentowania spółki podniosła, że organ winien uznać, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przypadki potwierdzające wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu powyższego przepisu rozporządzenia 1306/2013.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżonym postanowieniem z [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał na treść art. 21 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a następnie zauważył, że na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 15 maja 2019 r. rozporządzenie w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 913). Zgodnie z § 1 wskazanego rozporządzenia w 2019 r., wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 31 maja. Termin powyższy nie był jednak terminem ostatecznym składania wniosków w 2019 roku. W myśl art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 możliwe było bowiem złożenie wniosku po 31 maja 2019 r., jednakże za każdy dzień opóźnienia naliczana była sankcja w wysokości 1% kwoty płatności, do której byłby uprawniony rolnik. Ostateczny termin skutecznego składania wniosków upływał 25 dni po upłynięciu terminu składania wniosków bez sankcji, liczonym od 31 maja 2019 r. Ostatni dzień składania wniosków na 2019 rok upływał zatem 25 czerwca 2019 roku.
Organ II instancji wskazał następnie, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Nie budzą wątpliwości ustalenia dokonane przez organ w zakresie dotyczącym daty złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, który złożony został w dniu 20 marca 2020 r.
Odnosząc się następnie do treści art. 61a § 1 k.p.a., a także art. 13 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014, a także wybranego orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ wskazał, że uchybienie przez producenta terminowi do złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2019 rok, uprawniało organ I instancji do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Skoro bowiem termin określony w art. 21 ustawy jest terminem materialnym, to jego przekroczenie musi skutkować dla strony negatywnymi konsekwencjami w sferze jej materialnoprawnych uprawnień.
Ustosunkowując się natomiast do argumentacji strony skarżącej w zakresie wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności (tymczasowego aresztowania), organ wskazał, że przepis art. 13 ust Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, na który strona powołała się w zażaleniu oraz wskazane w nim przesłanki tj. siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych podlegają ocenie, jeśli ma miejsce przekroczenie terminu o mniej niż 25 dni roboczych. Jednak w przedmiotowym stanie faktycznym, nie miało miejsce przekroczenie terminu o mniej niż 25 roboczych i brak było podstaw do ustalenia przez organ, czy siła wyższa czy okoliczności nadzwyczajne są przyczyną opóźnienia. Dlatego powołanie się skarżącą w zażaleniu na okoliczność tymczasowego aresztowania, jako okoliczności nadzwyczajnej nie mogło zmienić jego sytuacji prawnej, gdyż przepis art. 18 ust 2 ustawy nie ma tutaj zastosowania. Organ wskazał dalej, że brak było podstaw do badania zachowania terminu do zgłoszenia właściwemu organowi przypadku wyjątkowych okoliczności, jeżeli nawet stwierdzenie ich wystąpienia, nie mogło wywołać skutku w postaci umożliwienia organowi dokonania merytorycznej oceny złożenia wniosku po ostatecznym terminie. Ocena terminowości złożenia wniosku o przyznanie płatności była w tym przypadku oceną wynikającą w sposób oczywisty, jednoznaczny, przy pierwszym zestawieniu stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi [...] w [...] zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa, tj. art. 61 § 1 w zw. z 61a k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 Rozporządzenia komisji nr 640/2014 i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie organ wadliwie zinterpretował przepis art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 i nie uwzględnił przesłanek "siły wyższej" i "nadzwyczajnych okoliczności" wskazujących na brak odpowiedzialności M. W. za przekroczenie terminu na złożenie wniosku. Strona podniosła, że pojęcie "nadzwyczajnej okoliczności" jest pojęciem nieostrym, ocennym, które w słownictwie potocznym powszechnie rozumiane jest jako pojęcie dotyczące okoliczności wykraczających ponad przeciętność w danych stosunkach. Jednak tymczasowe aresztowanie jest traktowane jako okoliczność nadzwyczajna przez ARiMR, która wprost na stronie internetowej w artykule "Siła wyższa i nadzwyczajne okoliczności oraz zasady postępowania w przypadku podziału działek lub scalenia gruntów" wskazuje na tą przesłankę. Zdaniem skarżącego, organ winien uznać, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przypadki potwierdzające wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu powyższego przepisu rozporządzenia nr 1306/2013. Powyższa interpretacja pozostaje w zgodzie z preambułą w/w rozporządzenia, która w pkt 15 i 16 wskazuje na konieczność przestrzegania terminów składania wniosków o przyznanie pomocy i ustanowienia stosownych przepisów dotyczących terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu numer [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, z całą argumentacją faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające wszczęcia postępowania na skutek wniosku skarżącej [...] w [...], dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.
Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego (por. Piotr Przybysz Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19 LEX nr 3036930, z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13 oraz z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17 LEX nr 2394062).
W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, bowiem postępowanie nie może być wszczęte z powodu upływu terminu przewidzianego dla złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze stwierdzić należy, że powyższa ocena organów jest prawidłowa.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 r. określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1312), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 maja 2019 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 913), Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W przypadku gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 78 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w danym roku, mając na względzie okoliczności, którymi kierowała się Komisja Europejska, upoważniając do przedłużenia tego terminu, oraz umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (art. 21 ust. 3 ustawy).
Zgodnie z § 1 przywołanego powyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 maja 2019 r., termin na złożenie przedmiotowego wniosku w 2019 r. został przedłużony do dnia 31 maja.
Zgodnie natomiast z regulacją art. 13 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Zatem ostateczny termin złożenia wniosku (dopuszczający opóźnienie do 25 dni, z sankcją 1% za każdy dzień opóźnienia) przypadał na dzień 25 czerwca 2019 r.
Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 21 ust. 2 ustawy termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Jest więc terminem nieprzekraczalnym. Oznacza to zarazem, że termin ten ma charakter materialnoprawny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zarówno termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, jak i termin do dokonania zmiany wniosku mają charakter materialnoprawny i nie podlegający przywróceniu (zob. wyroki NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09 i z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt 497/10; wyroki: WSA w Lublinie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13 i z 29 września 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 457/15 oraz WSA w Olsztynie z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 616/15 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA").
Prawidłowo zatem w zaskarżonym postanowieniu organ wywiódł, że termin do złożenia wniosku o płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania tego rodzaju płatności, a skoro tak to termin ten nie podlega przywróceniu. Skutkiem upływu terminu materialnego jest wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin taki ogranicza w czasie możliwość dochodzenia (lub innej realizacji) prawa podmiotowego. Jak wskazuje się w doktrynie "uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu", (vide: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 9, wyd. C.H. Beck, str. 336). Z tego względu materialny charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności powoduje, że jego upływ skutkuje wygaśnięciem bądź niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności. Terminy materialne nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Za przyjęciem tezy o materialnym charakterze terminu, określonego w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, przemawia również art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, określający konsekwencje dla rolnika w przepadku złożenia wniosku po terminie. Z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia, po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli zaś takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
W rozstrzyganej sprawie strona skarżąca składając swój wniosek o płatność 20 marca 2020 roku, powołała się na tymczasowe aresztowanie M. W. uprawnionego do reprezentacji Spółki w okresie od 4 kwietnia 2018 roku do 24 grudnia 2019 roku, jako na okoliczność usprawiedliwiającą opóźnienie w złożeniu wniosku o płatność. W odwołaniu od postanowienia organu I instancji wyraźnie zaznaczył, iż okoliczność powyższą należy traktować w kategoriach siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności o których mowa w art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014.
Jednak, jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jest terminem materialnym, prekluzyjnym, który nie podlega przywrócenia. Tym samym, organy prawidłowo stwierdziły również, że w sprawie nie podlega ocenie kwestia przyczyn uchybienia wymienionemu terminowi przez stronę skarżącą. W orzecznictwie ustalone jest stanowisko, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. M. Romańska w: red. H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2015 r. s. 435 i powołane tam wyroki sądów administracyjnych).
W przepisie art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 jest faktycznie mowa o "sile wyższej" i "nadzwyczajnych okolicznościach" lecz analiza całego przepisu wskazuje, że chodzi tu o przypadki gdy nie jest przekroczony termin "25 dni kalendarzowych". W sytuacji natomiast gdy doszło do przekroczenia terminu "25 dni" wniosek o przyznanie płatności jest niedopuszczalny i nie ma znaczenia okoliczność czy uchybienie terminu nastąpiło wskutek "siły wyższej" czy "nadzwyczajnych okoliczności". Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności obszarowych jest terminem materialnym i po jego upływie wygasa prawo do ubiegania się o płatność bez względu na przyczynę uchybienia terminu. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Reasumując, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2019 ponad 8 miesięcy po upływie wymaganego terminu. Uzasadniało to odmowę wszczęcia postępowania z powodu "innych uzasadnionych" przyczyn, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a.
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło