I SA/Ol 616/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-11-05
Skład orzekający: Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej po terminie wyznaczonym przez organ administracji skutkuje uznaniem wniosku za złożony w dacie uzupełnienia, a tym samym po terminie składania wniosków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej po terminie wyznaczonym przez organ administracji skutkuje uznaniem wniosku za złożony w dacie uzupełnienia. Ponieważ uzupełnienie nastąpiło po terminie składania wniosków, organ prawidłowo odmówił przyznania płatności. Sąd podkreślił, że terminy składania wniosków o płatności mają charakter materialnoprawny i ich uchybienie skutkuje wygaśnięciem możliwości realizacji prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, który zawierał braki formalne. Organ administracji wezwał skarżącego do ich usunięcia w terminie 7 dni. Skarżący uzupełnił braki po upływie tego terminu. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, uznając wniosek za złożony w dacie uzupełnienia braków, czyli po terminie. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne uznanie terminu złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia "[...]"r., którą odmówiono M. C.(dalej powoływany jako skarżący, strona, wnioskodawca, rolnik) płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu "[...]". złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym zwrócił się między innymi o pomoc finansową z tytułu płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013).
W dniu "[...]" w Biurze Powiatowym złożona została zmiana do ww. wniosku.
W trakcie kontroli kompletności wniosku stwierdzono braki formalne (producent rolny na pierwszej stronie "X" w polu - wnioskuje o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), jednakże w treści tego wniosku (tabela VIII) i deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 nie zawarł żadnych podstawowych danych dotyczących programów rolnośrodowiskowych) uniemożliwiające rozpoznanie sprawy.
Pismem z dnia "[...]" r. Kierownik Biura ARiMR wezwał stronę, w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako K.p.a. do usunięcia braków formalnych we wniosku, wskazując, że:
1. rolnik zaznaczył wnioskowanie o płatności: Płatność rolnośrodowiskowa (PROW na lata 2007-2013), a nie wprowadził deklaracji uprawnionej do tej płatności na żadnej działce rolnej;
2. rolnik nie podpisał deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007- 2013;
3. rolnik nie zadeklarował wartości roku początkowego realizacji programu w sekcji IIA i IIB;
4. rolnik nie zadeklarował wartości roku końcowego realizacji programu w sekcji IIA i IIB;
5. nie zadeklarowano żadnego pakietu/wariantu w sekcji IIA i IIB;
6. rolnik nie podał głównego rodzaju działalności rolniczej w polu 2 sekcji V;
7. na działce rolnej A, C, D, E, F, G, H, I deklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej rolnik nie wskazał rośliny uprawnej w plonie głównym (sekcja VIII kolumna 7).
Również kolejnym pismem z dnia "[...]" r. Kierownik Biura ARiMR wezwał stronę również w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braków formalnych wniosku (formularz zmiany), wskazując, że rolnik nie podpisał deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013.
Powyższe wezwania zostały doręczone w dniu "[...]" r. (odebrała K. C. - domownik pełnoletni). W wezwaniach pouczono stronę, iż nieusunięcie wskazanych braków w terminie wskazanym w wezwaniu (7 dni) od doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części.
Następnie w odpowiedzi na powyższe wezwania w dniu "[...]". strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR korektę do wniosku oraz wycofanie części wniosku. Strona wycofała wszystkie zmiany wynikające z wniosku z dnia "[...]".
W korekcie skarżący uzupełnił wszystkie braki formalne wskazane przez organ w wezwaniu z dnia "[...]" r.
Organ odwoławczy podkreślił, że uzupełnienie braków wniosku miało miejsce po upływie siedmiodniowego terminu czyli 2 dni po upływie terminu określonego w wezwaniu.
Organ odwoławczy podkreślił, że na Agencji, jako organie przyjmującym wniosek rolnika o przyznanie płatności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że stosownie do § 46 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 roku. W związku z tym, że w dniu "[...]" r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął pochodzący od skarżącego Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zastosowanie w sprawie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) – dalej powoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe".
Powołując treść § 17 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego organ odwoławczy wskazał, że wypełnienie wniosku w powyższym zakresie jest niezbędne i brak jego stanowi brak formalny wniosku, który jest brakiem istotnym. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie istotne jest zagadnienie dotyczące daty złożenia wniosku w sytuacji, gdy braki formalne wniosku strona uzupełniła po terminie wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a.
W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że wobec usunięcia przez skarżącego braków formalnych po terminie, organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie i zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), w sprawie powinna być wydana decyzja przyznająca, bądź odmawiająca udzielenia pomocy, zależnie od stanu faktycznego i stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki do otrzymania pomocy, czy też nie, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie (Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu "[...]" r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej).
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2012 r., poz. 1164, ze zm.) wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Zgodnie z ust. 3, termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.
Dopuszczalne jest złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po tym terminie, czyli do dnia "[...]" r. (ze względu na fakt, że ostateczny termin składania wniosków o przyznanie przypada w niedzielę), jednakże za każdy dzień roboczy opóźnienia należna rolnikowi płatność będzie pomniejszana o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. L25, 28-01-2011, str. 8), i art. 22 i 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02-12-2009 roku, ze zm.)
Podkreślono, że wyżej wymienione przepisy regulują zarówno termin, w którym jednostka może skutecznie domagać się rozstrzygnięcia o jej uprawnieniach jak i skutek naruszenia tego terminu.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowany przez skarżącego fakt, że jego wniosek z dnia "[...]" r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012 zawierał braki formalne, do usunięcia których został wezwany pismem z dnia "[...]" r., a odbiór powyższego pisma potwierdziła osoba pełnoletnia K. C. Skoro więc wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku z "[...]" r. skutecznie doręczono skarżącemu w dniu "[...]"., to 7- dniowy termin na uzupełnienie braków upłynął z dniem "[...]". Braki wniosku uzupełniono dopiero "[...]". (po terminie z art. 64 § 2 K.p.a.) tj. z uchybieniem siedmiodniowego terminu wskazanego w wezwaniu.
Zatem, zdaniem organu odwoławczego, w powyżej sytuacji i uwzględniając wyżej wzmiankowane przepisy i orzecznictwo należy uznać, iż wniosek strony został złożony w dniu uzupełnienia braków formalnych tj. "[...]" r. Oznacza to, iż wniosek został złożony po terminie przewidzianym na złożenie wniosku, jak i zmian do niego. Podkreślono, że gdyby skarżący złożył wymaganą korektę (tj. uzupełnienie braków formalnych we wniosku) w siedmiodniowym terminie wskazanym w wezwaniu, czyli do "[...]" r., skutkowałoby to uznaniem, iż wniosek pierwotny (traktowany jako całość wraz z korektą) został złożony w dniu "[...]" r. (tj. w dniu złożenia przez stronę wniosku zawierającego braki).
Organ odwoławczy wskazał również, że powoływanie się strony w odwołania na sugestie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w postanowieniu z dnia "[...]" r. dotyczące rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy rzekomo na jej korzyść nie znajduje uzasadnienia. W postanowieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraźnie podał, iż organ ARiMR powinien rozpatrzyć merytorycznie wniosek skarżącego poprzez wydanie decyzji, co jednak nie oznacza, iż ma zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa.
W ocenie organu II instancji nie można organowi I instancji przypisać winy co do celowego działania zmierzającego do wywołania negatywnych skutków po stronie wnioskodawcy, poprzez wysłanie wezwania do usunięcia braków formalnych dopiero "[...]" r. tj. po upływie 25-dniowego terminu liczonego od dnia "[...]" r. Podkreślono, że organ rozpatruje wnioski z zachowaniem kolejności ich złożenia. Składane wnioski rolników podlegają kilkuetapowej kontroli: kompletności, administracyjnej, także przy uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu.
Wskazano również że przepisy wspólnotowe nie zakreślają dokładnego terminu, w którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powinien przeprowadzić każdy ww. rodzaj kontroli. Przedmiotowe krajowe rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Program rolnośrodowiskowy " określa termin wydania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji decyzji w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, tj. w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek. Zatem wniosek rolnośrodowiskowy powinien być zweryfikowany (przeprowadzona kontrola kompletności i administracyjna) do 01 grudnia danego roku.
Odnosząc się do powołanego przez stronę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r. , sygn. akt V SA/Wa 975/13 organ odwoławczy wskazał, że wyżej wymieniony wyrok został uchylony przez sąd wyższej instancji (Naczelny Sąd Administracyjny- dalej: NSA), który w swoim wyroku sygn. akt II GSK 2184/13 z dnia 29 stycznia 2015 r. zajął stanowisko, które jest tożsame ze stanowiskiem organu w niniejszej decyzji.
Reasumując organ odwoławczy podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie zaniechał żadnej czynności procesowej zmierzającej do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym nie naruszył zasady praworządności. Prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji, który stwierdził, braki formalne we wniosku, wezwał stronę do usunięcia tych braków, dążąc w ten sposób do zrealizowania zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a. w związku z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Nadto, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny dowodów, bez przekroczenia granic zasady swobodnej oceny dowodów. Ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, choćby kwestia uzupełnienia braków formalnych. Okoliczność ta była oceniana w odniesieniu do całego materiału dowodowego i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał, iż 2012 r. był kolejnym rokiem składania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności rolno środowiskowej . Zatem rolnik wiedział, iż przystąpił do działania "Program rolnośrodowiskowy", w którym okres podjętych zobowiązań wynosi 5 lat.
W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie za termin złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012 dzień uzupełnienia przez stronę braków formalnych, tj. dzień "[...]" r., podczas gdy w sprawie niniejszej złożony został jeden wniosek - z dnia "[...]" r.
- art. 8 K.p.a. poprzez uchybienie przez organ obowiązkowi prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa,
Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją strona podniosła m.in., że w ujęciu procesowym został przez skarżącego złożony jeden wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowych - tj. ten z dnia "[...]" r. Zdaniem strony wobec uzupełnienia braków formalnych, wniosek ten w pełni nadawał się do merytorycznego rozpoznania, czego jednak organ I instancji w niniejszej sprawie nie uczynił.
Zdaniem skarżącego z treści wezwania z dnia "[...]" r. wynika, że żądanie uzupełnienia przez organ poszczególnych braków wniosku miał charakter wyłącznie formalny. Uzupełnienie tych braków nie mogło więc zawierać treści wskazującej na diametralną zmianę do wniosku o charakterze materialnoprawnym. Mając na względzie powyższe, jak też słuszne stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazujące, że w ujęciu prawnoprocesowym w toku postępowania został złożony jeden wniosek, nie do zaakceptowania jest, zdaniem skarżącego, nadinterpretacja Kierownika Biura Powiatowego w zaskarżonych decyzjach z dnia "[...]" r. i "[...]" r., o rzekomym dokonaniu przez rolnika niedozwolonej zmiany do wniosku o przyznanie płatności w dniu "[...]" r.
Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie złożył stosowny wniosek w dniu "[...]" r., zaś w dniu "[...]" r. dokonał jedynie uzupełnienia braków formalnych w odpowiedzi na wezwanie organu. Wbrew stanowisku przyjętemu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, termin złożenia wniosku o przyznanie płatności powinien być liczony od dnia jego wniesienia, nie zaś od dnia wniesienia pisma uzupełniającego braki. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 975/13.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należ , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014. poz 1647 j.t.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z.2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne dają podstawę do prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji, który wydał zaskarżoną decyzję .
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15 (w tym działanie w ramach programu rolnośrodowiskowego), jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej.
Zasady i tryb przyznawania pomocy w ramach działania rolnośrodowiskowego regulowały m.in. przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz U. z 2009 r. nr 33 poz. 262).
Zgodnie z § 17 ust. 2 w.w. rozporządzenia rolnośrodowiskowego wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie zaś z treścią art. 18 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Zgodnie z ust. 3, termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.
Rozważając kwestię terminu złożenia wniosku należy przypomnieć, że zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina - wnioski o przyznanie lub, w stosownych przypadkach, zwiększenie uprawnień do płatności w ramach jednolitej płatności obszarowej składa się w terminach ustalonych przez państwa członkowskie, ale nie później niż dnia 15 maja w pierwszym roku stosowania systemu płatności jednolitych, włączenia wsparcia związanego z wielkością produkcji, stosowania art. 46-48 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 lub w latach stosowania art. 41, 57, 57a lub 68 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia. Estonia, Łotwa, Litwa, Finlandia i Szwecja mogą jednak ustalić inne terminy składania wniosków, nie późniejsze jednak niż dzień 15 czerwca.
W myśl art. 23 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia (regulującego złożenie wniosku po wyznaczonym terminie) z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy.
Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy.
W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów należy uznać, że ostateczny termin do złożenia wniosku o płatność upłynął w dniu "[...]" r. Skarżący złożył wniosek "[...]" r. ale jego braki na skutek wezwania organu uzupełnił po wyznaczonym przez organ terminie, bo w dniu "[...]" r., zamiast "[...]"., co powoduje, że wniosek ten należy traktować jak złożony w tej dacie.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że jak wskazuje się w orzecznictwie, rygor, o którym mowa w art. 64 § 2 K.p.a. odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie. Tak więc w sytuacji, gdy strona usunęła brak po terminie określonym art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, stosowanie przepisu nie jest dozwolone. Regulacja zawarta w art. 64 § 2 k.p.a. nie może być jednak odczytywana tak, że uchybienie terminowi określonemu tym przepisem nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W związku z tym w orzecznictwie przyjął się pogląd, że uzupełnienie braków pisma po terminie wyznaczonym wezwaniem, skutkuje przyjęciem, że podanie wniesiono w dacie uzupełnienia braków. Za termin wniesienia żądania uznać należy zatem termin uzupełnienia jego braków w trybie określonym art. 64 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2184/13; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w badanej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Takie stanowisko rodzi z jednej strony konieczność respektowania wymogów formalnych procedury, z drugiej chroni prawa strony przed nadmiernie rygorystycznym stosowaniem przepisów proceduralnych.
Jak już wyżej wskazano należy przyjąć, że wobec uzupełnienia braku wniosku po terminie wynikającym z wezwania, terminem złożenia przez skarżącego wniosku jest dzień "[...]" r., czyli data uzupełnienia wniosku.
Należy podkreślić, że zarówno przepisy prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego wprowadzają określone, nieprzekraczalne terminy składania wniosków o przyznanie płatności.
Jak wyjaśniono w motywach powoływanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, (przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, poprawy wniosków o pomoc obszarową oraz składania dokumentów uzupełniających, umów oraz oświadczeń jest niezbędne w celu umożliwienia administracji krajowej planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli prawidłowości wniosków o przyznanie pomocy. Dlatego też należy ustanowić przepisy dotyczące terminów, w ramach których będą przyjmowane spóźnione wnioski. Należy ponadto stosować zmniejszenie płatności, aby zachęcić rolników do przestrzegania tych terminów. Terminowe składanie przez rolników wniosków o uprawnienia do płatności jest dla państw członkowskich niezbędne w celu terminowego ustalania tych uprawnień. Składanie wniosków po wyznaczonym terminie powinno zatem być dozwolone jedynie w zakresie dodatkowych terminów, podobnych jak w przypadku składania po wyznaczonym terminie wszelkich wniosków o przyznanie pomocy. Z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej oraz sytuacji wyjątkowych, należy stosować zniechęcający poziom zmniejszeń (pkt 28 i 29 preambuły).
Jak powyżej wskazano z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wynika, że termin do złożenia wniosku o płatność ma charakter nieprzekraczalny. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że termin do złożenia wniosku o płatność, jak i termin dokonania zmiany wniosku maja charakter materialnoprawny (por. wyroki NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09 oraz z 20 kwietnia 2011 r., II GSK 497/10, CBOSA). Materialnoprawny charakter mają terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13, CBOSA).
Powołane w skardze argumenty skarżącego nie mogą wpłynąć na inną ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Skarżący miał możliwość "naprawienia" wniosku, lecz uczynił to zbyt późno. Osoba, która ubiega się o płatności musi dołożyć szczególnej dbałości jeśli chodzi o prowadzenie swoich spraw, ryzykuje bowiem utratę uprawnień. Nie ma żadnego przepisu, który pozwoliłby na nie uwzględnienie skutków zbyt późnego uzupełnienia wniosku ze względu na wpływ utraty prawa do płatności na sytuację finansowa gospodarstwa rolnego.
Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 §1 i art. 8 K.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – (dalej powoływana również jako u.w.r.o.w) do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy u.w.r.o.w. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się , że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne . Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów. W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem, że organ "stoi na straży praworządności ( co jest modyfikacją zasady z art. 7 kpa ) oraz "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy " ( co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 k.p.a, pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z k.p.a, w tym w szczególności art. 80 , który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona.
Nadto, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a , fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy. Na tle rozpoznawanej sprawy wskazać także należy, że wymienione wyżej modyfikacje reguł postępowania administracyjnego mają swe podstawy w specyfice postępowań o przyznanie płatności, które inicjowane są wnioskiem ubiegającego się o dopłatę rolnika, pozostawiając jego woli, czy i w jakim zakresie chce skorzystać z pomocy .
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. wskazując przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne .
Reasumując stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Wniosek strony z "[...]". zawierał braki formalne, które nie zostały uzupełnione w wymaganym siedmiodniowym terminie. Uzupełnienie wniosku nastąpiło dopiero w dniu "[...]" czyli po upływie terminu, o którym mowa w art. 18 ust.2 ustawy z 26 stycznia 2007r. w związku z art.23 rozporządzenia nr 1122/2009 i art.8 ust.3 rozporządzenia nr 65/2011. Zdaniem Sądu organy administracji trafnie zatem odmówiły przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło