III SA/Łd 842/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-23
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, wniesiona na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wyboru środka egzekucyjnego lub braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego sytuację finansową zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną, wniesiona na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma charakter subsydiarny i służy wyłącznie do kontroli prawidłowości formalnoprawnej dokonanych czynności egzekucyjnych, a nie do badania zasadności wszczęcia egzekucji, wyboru środka egzekucyjnego czy braku postępowania wyjaśniającego. Kwestie te powinny być przedmiotem innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty na prowadzenie egzekucji (art. 33 u.p.e.a.). Skoro zarzuty podniesione przez stronę skarżącą dotyczyły właśnie tych kwestii, które wykraczają poza zakres kognicji skargi na czynność egzekucyjną, sąd oddalił skargę.Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi spółki na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących dopuszczalności egzekucji, braku ustalenia sytuacji finansowej, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz prowadzenia egzekucji w sytuacji braku rozstrzygnięcia wniosku o rozłożenie na raty i wstrzymanie wykonania decyzji. Spółka podnosiła również, że organ nie uznał, iż zarzuty dotyczą prawidłowości czynności egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółki cywilnej [...] M. i J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej oddala skargę.
III SA/Łd 842/18
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. prowadził postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujące zaległości A s. c. Stacja Paliw Płynnych M. i J. W. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012r.
Na podstawie ww. tytułów wykonawczych, w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego skierował do B S.A. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.
Pismem z dnia 13 listopada 2017r. pełnomocnik spółki złożył skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B S.A. Zaskarżonej czynności egzekucyjnej pełnomocnik zarzucił naruszenie:
* art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest celowa i dopuszczalna,
* art. 36 ww. ustawy, poprzez brak przeprowadzenia postępowania celem ustalenia sytuacji finansowej spółki,
* art. 80 ww. ustawy, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż zachodzą przesłanki prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w sytuacji braku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o rozłożenia na raty zaległości podatkowe i wstrzymania wykonania decyzji,
- art. 7 § 2 ww. ustawy, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W treści złożonej skargi pełnomocnik Spółki zauważył, że spółka ubiega się o rozłożenie na raty zaległości podatkowej za okres od stycznia do listopada 2012 r w kwocie 420. 637 zł i wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji. Powołując się na treść art. 36 § 1 ww. ustawy, pełnomocnik stwierdził że, organ egzekucyjny powinien zwrócić się do strony o udzielenie pisemnych informacji dotyczących egzekucji. Ponadto spółka nie uchyla się od wykonania obowiązku, ani nie podejmuje działań zmierzających do udaremnienia egzekucji, jednakże z uwagi za zastój w obrocie gospodarczym i porę roku nie dysponuje środkami finansowymi na opłacenie posiadanych zaległości podatkowych. Zdaniem pełnomocnika spółki "w okolicznościach braku rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie skargi, wniosku o odroczenie rozłożenie na raty i wstrzymania wykonania decyzji, niezasadnym i niecelowym jest dokonywanie kolejnych czynności egzekucyjnych powodujących dodatkowo obciążenie Zobowiązanej kosztami z nich wynikłymi". Ponadto, w jego ocenie, brak jest zasadności i wymagalności prowadzenia egzekucji i dlatego organ egzekucyjny wszczynając egzekucję, naruszył art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na zakończenie, powołując się na treść art. 7 § 2 tej ustawy stwierdził, że organ egzekucyjny powinien posługiwać się środkiem, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jest dla zobowiązanego najmniej dotkliwy, czyli jest najłagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Spółka bowiem nie ma zamiaru uniemożliwić egzekucji, a zwolnienie rachunku bankowego umożliwiłoby pozyskanie nowych kontrahentów i środków na zapłatę zaległości podatkowych.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. oddalił jako nieuzasadnioną skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zajętego zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...].
Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 12 lutego 2018r., który pismem z dnia 19 lutego 2018r. wniósł na nie zażalenie, podnosząc argumentację analogiczną do zawartej w skardze z dnia 13 listopada 2017r. Dodatkowo zauważył, że organ naruszył przepis art. 54 ww. ustawy poprzez uznanie, iż skarga na czynność egzekucyjną nie dotyczy zgodności z prawem i prawidłowości dokonanej przez organ egzekucyjny czynności. Przytoczone argumenty są, w jego ocenie, okolicznościami, które wskazują, że zajęcie rachunku bankowego było nieprawidłowe z uwagi na wystarczające zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa. Organ nie powinien dokonywać zajęcia rachunku bankowego. Wskazane w skardze strony okoliczności były argumentami przemawiającymi za niezasadnością zajęcia rachunku bankowego i nie są przesłankami, które można podnieść poprzez wniesienie innego środka zaskarżenia.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] Nr [...].
Pismem z dnia 23 sierpnia 2018r. pełnomocnik spółki złożył za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzucił naruszenie:
-art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest celowa i dopuszczalna,
-art. 36 i art. 7 § 2 ww. ustawy, poprzez brak przeprowadzenia postępowania celem ustalenia sytuacji finansowej spółki i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, co powoduje całkowity zastój wprowadzonej działalności gospodarczej,
-art. 80 ww. ustawy, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż zachodzą przesłanki prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w sytuacji braku rozpoznania skargi na decyzję ostateczną,
-art. 54 ww. ustawy poprzez nieuznanie, iż zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą prawidłowości czynności egzekucyjnych.
Powołując się na treść art. 36 § 1 ww. ustawy, pełnomocnik stwierdził, że organ egzekucyjny powinien zwrócić się do strony o udzielenie pisemnych informacji dotyczących egzekucji. Ponadto pełnomocnik Spółki zauważył, że postępowanie w sprawie dotyczącej określenia Spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2012 r. nie zostało zakończone, ponieważ spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję ostateczną. Zauważył również, że spółka nie uchyla się od wykonania obowiązku, ani nie podejmuje działań zmierzających do udaremnienia egzekucji, jednakże z uwagi na zastój w obrocie gospodarczym i porę roku nie dysponuje środkami finansowymi na opłacenie posiadanych zaległości podatkowych. Zdaniem pełnomocnika spółki "w okolicznościach braku rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie skargi, niezasadnym i niecelowym jest dokonywanie kolejnych czynności egzekucyjnych powodujących dodatkowo obciążenie zobowiązanej kosztami z nich wynikłymi". W ocenie pełnomocnika Spółki, organ egzekucyjny zgodnie z przepisem art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinien badać z urzędu dopuszczalność egzekucji. W przypadku powstania wątpliwości, powinien weryfikować, który ze środków egzekucyjnych będzie najmniejszym obciążeniem zobowiązanego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 1998r. sygn. akt IV SA 2081/97, pełnomocnik spółki wskazał, że podjęcie i prowadzenie egzekucji nie powinno zmierzać do likwidacji działalności przedsiębiorcy, a egzekucja powinna być prowadzona w taki sposób aby uwzględniać słuszny interes obydwu stron - wierzycielowi zapewnić wykonanie obowiązku a zobowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Ponadto powołując się na treść art. 7 § 2 ww. ustawy pełnomocnik strony stwierdził, że organ egzekucyjny powinien posługiwać się środkiem, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jest dla zobowiązanego najmniej dotkliwy, czyli jest najłagodniejszym środkiem egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017r., poz. 1201), zwanej dalej: u.p.e.a., w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie M. W.i J. W., wspólnicy spółki cywilnej A Stacja Paliw Płynnych M. i J. W. W. uczynili prawidłowość postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] o oddaleniu jako nieuzasadnionej skargi spółki na dokonaną czynność egzekucyjną - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.)- dalej: u.p.e.a.
Na wstępie niniejszych rozważań przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1221) podatnikiem podatku VAT nie są wspólnicy spółki cywilnej, lecz sama spółka, która na gruncie powołanej ustawy jest traktowana jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. Tym samym uznać należy, iż jako adresata zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji, prawidłowo oznaczono A s.c. Stacja Paliw Płynnych M. i J. W. W., a nadto w/w spółce przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13).
Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - w ramach prowadzonego wobec skarżącej spółki postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuły wykonawcze [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obejmujące należności zobowiązanej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. jako właściwy miejscowo organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 10 października 2017 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki prowadzonego przez B S.A. w W. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanej spółce w dniu 30 października 2017 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności - w dniu 10 października 2017 r. (zgodnie z załączonym do akt sprawy potwierdzeniem odbioru przesyłki przesłanej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego).
Kwestionując zarówno wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak i prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej, pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia 13 listopada 2017 r., wniósł skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną, zarzucając naruszenie ar. 29 §1, art. 36, art. 80 i art. 7§ 2 u.p.e.a. W ocenie strony skarżącej w przedmiotowej sprawie brak było możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego bowiem organ egzekucyjny, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 36 u.p.e.a. nie poprzedził podejmowanych przez siebie czynności ustaleniami, co do aktualnej sytuacji majątkowej i faktycznej spółki. Powyższe zaniechanie skutkowało także naruszeniem art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego dla skarżącej środka egzekucyjnego. Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę, iż zobowiązana wystąpiła z wnioskiem o rozłożenia raty spłaty należności z tytułu VAT za rok 2012, objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Powyższa okoliczność, stosownie do treści art. 45 § 1 u.p.e.a. winna skutkować odstąpieniem od czynności egzekucyjnych.
Powyżej przedstawiona argumentacja spółki nie stanowi jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, kwestii formalnoprawnych, odnoszących do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, które to kwestie mogą być przedmiotem oceny w ramach określonej w art. 54 u.p.e.a. instytucji skargi na czynności egzekucyjne.
Z uwagi na niewskazanie w przedmiotowej skardze argumentacji odnoszącej się do zasadności zastosowania przez organ kwestionowanej czynności egzekucyjnej, Sąd dokonał oceny prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia wedle wzorca normatywnego określonego w art. 80 u.p.e.a., tj. przepisu stanowiącego podstawę dokonania przedmiotowego zajęcia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 §2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (ar. 80 § 3 u.p.e.a.).
Oceniając sporną między stronami w sprawie czynność organu egzekucyjnego wedle wskazanych w tych przepisach kryteriów stwierdzić trzeba, że czynność ta spełnia te wymagania. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł., działając jako właściwy rzeczowo i miejscowo organ egzekucyjny, podjął czynności egzekucyjne polegające na zastosowaniu środka egzekucyjnego, przewidzianego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a, tj. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki prowadzonego przez B S.A. w W., dochowując jednocześnie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 80 u.p.e.a. Zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem stosowanym w egzekucji należności pieniężnych. Wystawione zawiadomienie o dokonanym zajęciu odpowiadało zaś obowiązującemu w dacie dokonania zajęcia, wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1339).
Mając powyższe na uwadze uznać należało, że Dyrektor Administracji Skarbowej w Ł. - rozpatrując skargę spółki cywilnej A, wniesioną na podstawie art. 54 §1 u.p.e.a. - zasadnie orzekł o jej oddaleniu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w I, jak i w II instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, co do naruszenia art. 7 § 2, art. 29 §1, art. 36 oraz 80 u.p.e.a., za zasadne Sąd uznał stanowisko organu egzekucyjnego, iż kwestie te pozostają poza zakresem kontroli obejmującej zasadność skargi na czynności egzekucyjne, wnoszonej na podstawie art. 54 u.p.e.a., a tym samym nie mogą być podnoszone w ramach tej instytucji prawa. Przedstawiona przez spółkę argumentacja odnosi się w zasadzie do kwestii zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., które, co wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego są przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego z udziałem skarżącej spółki.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
a.l
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło