III SA/Łd 844/11

WyrokWSA w Łodzi2011-11-04

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie o wymeldowanie, pomijając wnioski dowodowe strony i nie wyjaśniając wystarczająco okoliczności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję o wymeldowaniu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie. Organy pominęły istotne wnioski dowodowe strony, naruszając tym samym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 7, 77, 78, 80 k.p.a.) oraz obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadnienie decyzji nie odzwierciedlało wyników oceny dowodów i nie zawierało niezbędnych ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło kontrolę legalności rozstrzygnięcia. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie J. P. i jej syna P. P. z lokalu mieszkalnego złożony został przez nowego nabywcę lokalu. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że osoby te opuściły lokal dobrowolnie i przeniosły centrum życiowe do innego miejsca. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzeprowadzenie istotnych dowodów, oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 roku sprawy ze skargi J. P. i P. P. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], Nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W dniu 29 listopada 2010 roku R. D. wystąpił do Burmistrza K. z wnioskiem o wymeldowanie J. P. i jej syna – P. P. z pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. A. w K. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowy lokal mieszkalny nabył w drodze licytacji w dniu 12 maja 2010 roku, a okoliczność tą potwierdza decyzja Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "B" w K. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 28 lipca 2010 roku, sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...], nr [...] Burmistrz K. na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993. ze zm.) orzekł o wymeldowaniu J. P. i jej syna – P. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. A. w K. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. P. i jej syn nie przebywają w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Opuścili lokal mieszkalny dobrowolnie, obecnie koncertując swoje centrum życiowe w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. D. w E. Okoliczność opuszczenia miejsca stałego zameldowania potwierdziły w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego zarówno zeznania świadków, jak i kontrole meldunkowe przeprowadzone w miejscu dotychczasowego zameldowania, jak i w nowym miejscu pobytu. Od powyższej decyzji pełnomocnik J. P. złożył odwołanie, w którym podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art.7, art. 78 i art. 123 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także pominięcie żądania przeprowadzenia dowodu zawartego w treści pisma z dnia 4 marca 2011 roku na okoliczności istotne w sprawie, tj. ustalenia czy J. P. zamieszkuje w K., a w szczególności niewydania postanowienia w zakresie żądania strony przeprowadzenia dowodów. Naruszenie art. 80 i art. 107 poprzez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach, które nie zostały udowodnione i brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ administracji uznał za udowodnione, a którym odmówił mocy dowodowej. Błędne ustalenie faktyczne polegające na przyjęciu, iż J. P. opuściła lokal mieszczący się w K. przy ul. A. dobrowolnie i na stałe. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...], [...] W. Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego ustalono, że należało podzielić stanowisko organu I instancji, ponieważ stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnił dyspozycję art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Materialnoprawną podstawę prawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepisy tej ustawy mają przede wszystkim charakter porządkowy. Głównym ich celem jest, aby rejestracja osoby w danym miejscu była zgodna ze stanem faktycznym. Realizacji tego celu służy uprawnienie organów administracji do wydawania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego spełniona jest wówczas, jeżeli opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Ustalenie zatem, czy opuszczenie miejsca pobytu stałego było dobrowolne i wynikało z woli osoby, co do której toczy się postępowanie o wymeldowanie jest niezbędnym warunkiem do wydania decyzji o wymeldowaniu. Z kolei miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję, itp.). Analizując w kontekście powyższych przepisów zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i uznał, że w chwili obecnej nie ma żadnych podstaw by przyjąć, że lokal nr [...] położony w K. przy ul. A. stanowi centrum życiowe J. P. i jej syna P. P. Jak wynika z akt sprawy skarżąca z lokalu mieszkalnego nie korzysta w sposób ciągły od 2006 roku.. Miejscem, do którego przeniosła swe centrum życiowe jest lokal nr [...] przy ul. D. w E., gdzie zamieszkuje wspólnie z konkubentem – L. Z. i ich synem. Powyższe okoliczności, zdaniem organu wynikają jednoznacznie zarówno z dokumentacji Zarządu Nieruchomości Miejskich w E., jak i dokumentacji sporządzonej osobiście przez L. Z. podczas ubiegania się o przydział ww. lokalu. Z dokumentacji wynika jednoznacznie, że J. P. każdorazowo (od 2006 r. do chwili obecnej) wskazywana była przez L. Z. jako osoba uprawniona do wspólnego z nim zamieszkiwania. Wspólne zamieszkiwanie ww. osób w lokalu nr [...] przy ul. D. w E. potwierdził również Komendant Powiatowy Policji w E., który na prośbę organu odwoławczego przeprowadził w tym zakresie czynności sprawdzające. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom J. P. składanym przez nią w toku postępowania wyjaśniającego, iż lokal nr [...] przy ul. A. w K. przez cały czas stanowi jej centrum życiowe, a fakt, że w lokalu pozostały pewne rzeczy J. P., nie może mieć pozytywnego wpływu na wynik sprawy, bowiem jak wcześniej wskazano, miejscem pobytu stałego jest miejsce, w którym dana osoba koncentruje swe sprawy życiowe, a nie miejsce przechowywania rzeczy. Na wynik sprawy nie może mieć wpływu także to, że J. P. sporadyczne pojawia w tym lokalu. Utrzymywanie w ewidencji ludności zapisu, że miejscem pobytu stałego J. P. jest lokal nr [...] przy ul. A. w K., w którym od kilku lat nie przebywa, a także w świetle postanowienia Sądu Rejonowego w C z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt [...] nie ma prawa przebywać, byłoby utrzymywaniem ewidentnej fikcji meldunkowej, niezgodnej z przepisami prawa. Organy administracji publicznej nie mogą utrzymywać fikcji meldunkowej, która w omawianej sprawie niewątpliwie ma miejsce. Zdaniem organu odwoławczego J. P. powinna dopełnić obowiązku meldunkowego w miejscu swojego faktycznego pobytu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej podtrzymując w całości zarzuty postawione w odwołaniu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż prowadząc postępowanie wyjaśniające organ administracji całkowicie pominął zgłoszone przez stronę wnioski dowodowe – tj. zwrócenie się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "F" w K. o udzielenie żądanych informacji. Pozytywne ustalenia dokonane w następstwie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów potwierdziłyby, że skarżąca koncentruje centrum swojej aktywności życiowej w K. Przeprowadzenie dowodów zgodnie z tezą dowodową zawartą w piśmie w sposób jednoznaczny przyczyniłby się do ustalenia czy J. P. faktycznie miała zamiar opuszczenia lokalu w K. W ocenie pełnomocnika skarżącej organy meldunkowe błędnie przyjęły, że J. P. opuściła lokal w K. dobrowolnie i na stałe. Przeczą temu zeznania skarżącej, która w spornym lokalu posiada swoje rzeczy i ma zamiar do niego wrócić. Również zeznania świadków, sąsiadów spornego lokalu skarżącej, potwierdzają, że skarżąca nie zerwała związków z dotychczasowym lokalem, skoro jest w nim widywana. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej podniósł, że organy meldunkowe pominęły stan zdrowia J. P., która jest osobą niedosłyszącą. Ta okoliczność znana była organowi I instancji z urzędu jednak została całkowicie pominięta, a miała istotny wpływ na zachowanie strony w toczącym się postępowaniu. J. P. często była w lokalu, ale nie słyszała osób, które chciały wejść do lokalu. Stąd też mimo obecności w lokalu, powstawało wrażenie, ze J. P. tam nie przebywa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu jest zatem ograniczona do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdził, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez dokładnej oceny zebranego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego w kontekście przepisów prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993. ze zm.). Na wstępie podkreślić należy, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie – "uprawnienie" do lokalu. "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu". Godzi się przy tym wyjaśnić, że sprawy meldunkowe (zameldowanie, wymeldowanie), należące do kategorii zagadnień prawa administracyjnego, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza zatem w sferę stosunków cywilnoprawnych (np. własnościowych, najmu etc.), ani nie wpływa na stosunki prawne z zakresu prawa rodzinnego, choć pewne okoliczności faktyczne i prawne ukształtowane w wyniku tych postępowań mogą mieć znaczenie w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w ramach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na ich tle bowiem dochodzić może do różnych zdarzeń, które muszą być brane pod uwagę przez organ administracyjny prowadzący postępowanie, w kontekście badania, czy doszło do spełnienia przesłanek przewidzianych w cytowanej normie prawnej, znajdującej zastosowanie w sprawie. W świetle przepisu art. 15 ust. 2, jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (tak m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.). W myśl postanowień art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przesłanki te (dobrowolność i trwałość opuszczenia, zamiar zamieszkania w innym miejscu i tam skoncentrowanie swych spraw) winny być stwierdzone na podstawie obiektywnie istniejących okoliczności faktycznych, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. W ocenie Sądu organy wadliwie zinterpretowały postanowienia art. 15 ust. 2 ustawy w kontekście stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem osądu. Stan prawny oraz ugruntowane stanowisko judykatury w szczególny sposób zobowiązuje organy administracji publicznej do precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaś sąd administracyjny do kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. Wydanie przez organ orzeczenia o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego winno być poprzedzone postępowaniem dowodowym, którego rezultaty nie pozostawiałyby jakiejkolwiek wątpliwości, co do istnienia, wymienionej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, przesłanki wymeldowania. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji postawił zarzuty, które powtórzył w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nieprzeprowadzenia dowodów, które strona uznawała za istotne w sprawie oraz nieustosunkowania się przez organy do zgłaszanych dowodów. W piśmie z dnia 4 marca 2011 roku w toku postępowania przed organem pierwszej instancji pełnomocnik skarżącej wnioskował bowiem o 1/ zwrócenie się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o udzielenie informacji czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej udzielanej przez ośrodek, jak często odwiedza ośrodek, na jaki adres pocztowy są przesyłane decyzje wydawane przez ośrodek oraz o 2/ zwrócenie się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "F" w K., o udzielenie informacji czy skarżąca wraz z synem są zarejestrowani w wymienionym NZOZ-ie, jako świadczeniobiorcy usług medycznych, czy wymienione osoby korzystają ze świadczeń medycznych udzielanych przez w/w NZOZ, jak często odwiedzają ośrodek i czy ubiegają się o skierowania do lekarzy specjalistów. Powyższe informacje w ocenie pełnomocnika skarżącej były konieczne w toku prowadzonego postępowania celem ustalenia czy J. P. zamieszkuje w K. przy ul. A. Zdaniem Sądu był to wniosek, którego teza dowodowa wskazywała na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. Zgodnie z naczelną zasadą wynikającą z art. 7 kpa organ administracji publicznej winien dążyć do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77 i 80 kpa obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna , wszechstronna ocena. Z kolei treść art. 10 § 1 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a więc także w toku prowadzonego postępowania dowodowego oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Ta gwarancja czynnego udziału w toku postępowania dowodowego wynika wprost z art. 79 kpa, który stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu m.in. ze świadków, by mogła z kolei skorzystać z prawa udziału w przeprowadzaniu dowodu, zadawania pytań świadkom i składania wyjaśnień. Aktywny udział strony w postępowaniu dowodowym zapewnia też uprawnienie wynikające z art. 78 k.p.a., a mianowicie możliwość zgłaszania przez stronę żądania przeprowadzenia dowodu. Uprawnieniu temu towarzyszy obowiązek po stronie organu rozpatrzenia zasadności żądania, a w konsekwencji wypowiedzenia się co do jego uwzględnienia czy odmowy uwzględnienia. Kolejnym niezwykle istotnym uprawnieniem strony stanowiącym gwarancję czynnego udziału w postępowaniu i prawa do obrony stanowi uprawnienie do wypowiedzenia się strony co do przeprowadzonych dowodów i zgromadzonych materiałów. Stosownie do treści art. 81 k.p.a. zapewnienie stronie możności wypowiedzenia się co do wszelkich przeprowadzonych dowodów warunkuje dopiero uznanie danej okoliczności za udowodnioną. Postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej narusza zasady gwarantujące czynny udział strony w postępowaniu wynikające z art. 78,79 i 81 k.p.a. Nieustosunkowanie się do żądania dowodowego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 78 k.p. musi być równoznaczne z bezpodstawną odmową uwzględnienia żądania i naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej należy bowiem rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. - z żądaniem przeprowadzenia dowodu strona może wystąpić zawsze. Skuteczność prawna tegoż żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Organ nie może przy tym pominąć dowodów wskazanych przez stronę, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, co wynika z art. 78 kpa. Ponadto stosownie do art. 77 § 1 kpa, stanowiącego rozwinięcie zasady prawdy obiektywnej, organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego wymaga zaś przeprowadzenia oceny wartości dowodowej każdego dowodu, jak również wskazania, na podstawie jakich dowodów organ poczynił ustalenia faktyczne oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poczynione ustalenia oraz przeprowadzona ocena materiału dowodowego winna przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa). Organy obu instancji pominęły wnioskowane przez skarżącą dowody na okoliczność, czy J. P. i jej syn faktycznie zamieszkują w miejscu stałego pobytu. W uzasadnieniu decyzji organów nie ma żadnego odniesienia się do tych dowodów. Zgodnie z art. 75 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ewentualne odstąpienie od ich przeprowadzenia wymagało wyczerpującego uzasadnienia ze wskazaniem podstaw uznania zbędności czy nieprzydatności tych dowodów w sprawie, czemu nie czyni zadość zarówno uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji organu odwoławczego, pomimo że pełnomocnik skarżącej zgłaszał wnioski dowodowe na etapie postępowania przed organem I instancji i zarzuty ich nieprzeprowadzenia na etapie postępowania odwoławczego. Efektem rozstrzygnięcia sprawy przez organ jest decyzja administracyjna. Powinna ona zawierać elementy o jakich mowa w art. 107 § 1 Kpa, a więc m.in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei stosownie do przepisu art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji ( faktyczne i prawne ) jest jej integralną częścią składową. W uzasadnieniu decyzji organ powinien więc dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. Zastrzeżenia budzi także, jako co najmniej niepełna ocena dowodów, przyjęcie dowodu z notatki policyjnej Komendanta Powiatowego Policji w E., ograniczającej się do stwierdzenia, iż J. P. wraz synem zamieszkuje w E. przy ulicy D. "od dwóch lat". Należy przy tym zwrócić uwagę, iż wobec tego, iż okoliczności te pozostają w pewnej sprzeczności z twierdzeniami skarżącej, powyższe dowody wymagały dodatkowego wyjaśnienia. Należy bowiem podkreślić, iż z treści powyższej notatki nie wynika, kiedy zostały dokonane czynności kontrolne Policji oraz kto (imię, nazwisko, stosunek do stron postępowania) udzielał informacji odnośnie zamieszkiwania skarżącej z synem w E., co podważa wartość tej notatki jako dowodu w sprawie, a zarazem uniemożliwia ewentualne przesłuchanie osób udzielających informacji w charakterze świadków w postępowaniu administracyjnym, a tym samym również powoduje konieczność stosownego uzupełnienia tych dowodów. Dodatkowo w aktach sprawy nie ma w ogóle dowodów potwierdzających fakt przeprowadzania kontroli meldunkowej w miejscu stałego zameldowania skarżącej w K., przy ul. A. Jedyną potwierdzoną okolicznością jest fakt niemożliwości przeprowadzenia oględzin w dniach wyznaczonych na ich przeprowadzenia z uwagi na nieobecność skarżącej. Organ I instancji wywiódł z tego wniosek, że skarżąca nie była zainteresowana pozytywnym wynikiem kontroli, co przy posiadaniu kluczy do danego mieszkania i korzystaniu ze swobodnego do niego dostępu powoduje domniemanie, iż skarżąca pozoruje zamieszkiwanie w tym lokalu przez pojawianie się w nim na 2-3 godziny raz na jakiś czas, a takiego zachowania nie można traktować jako formy zamieszkiwania. Brak jest natomiast dowodów, że w innych dniach, o różnych porach organ przeprowadzał kontrolę meldunkową. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie dowodowe, z przyczyn wskazanych wyżej, zostało przeprowadzone w sposób wadliwy i wymaga jego uzupełnienia zgodnie z regułami dowodowymi określonymi w art. 75 i nast. kpa. Tym samym organy obu instancji nie wyjaśniły należycie okoliczności związanych z opuszczeniem przez skarżącą dotychczasowego miejsca stałego pobytu, istotnych z punktu widzenia przesłanek wymeldowania wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Materiał dowodowy sprawy jest niewystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, a uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla w sposób dostateczny wyników przeprowadzonej oceny dowodów, jak również nie zawiera niezbędnych ustaleń faktycznych, co również uniemożliwia pełną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, iż w sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji art. 7, 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i musiało skutkować wyeliminowaniem wadliwych decyzji z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji przeprowadzi postępowanie stosownie do powyższych wskazań wynikających w szczególności z art. 7, 77 §1, 78 i 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w powiązaniu z normą prawa materialnego zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zgodnie z dokonaną jej wykładnią. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powyższej ustawy. j.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło