III SA/Łd 848/14

WyrokWSA w Łodzi2014-11-27

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Cisowska – Sakrajda, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest wiążące dla organu administracji publicznej i sądu administracyjnego w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami?
Ratio decidendi
Ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stanowi dokument urzędowy, który jest wiążący dla organu administracji publicznej i sądu administracyjnego. Organy te nie są uprawnione do kontrolowania merytorycznej poprawności takiego orzeczenia, gdyż ocena stanu zdrowia kierowcy należy do lekarzy posiadających specjalistyczną wiedzę medyczną i odbywa się w odrębnej procedurze. Strona skarżąca, która nie skorzystała z możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego, nie może skutecznie kwestionować jego treści w postępowaniu administracyjnym lub sądowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia D.O. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Starosta cofnął uprawnienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionował prawidłowość orzeczenia lekarskiego i brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 roku sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]., znak [...] o cofnięciu D.O. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, w zakresie prawa jazdy kategorii B. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Starosta [...] decyzją z dnia [...] cofnął D.O. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, w zakresie prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, wskazał, że przyczyną cofnięcia uprawnień było stwierdzenie orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] wydanym przez lekarza uprawnionego do badań kierowców Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E. Termin ponownego badania wyznaczono na wrzesień 2014r. Od powyższej decyzji D.O. złożył odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem słusznego interesu obywatela, w szczególności poprzez zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, 2) art. 7 w zw. z art. 84 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców na okoliczność ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że istnieją przeciwwskazania do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych, 3) art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania natury neurologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych, 4) wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] sporządzone na podstawie nieistniejącego przepisu prawa - art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co skutkowało wydaniem orzeczenia lekarskiego bez podstawy prawnej. Jednocześnie na podstawie art. 136 K.p.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców celem ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że istnieją przeciwwskazania do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazując na naruszenie wyżej podanych przepisów prawa procesowego skarżący zakwestionował oparcie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego wyłącznie na orzeczeniu lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. przy braku jakiejkolwiek dokumentacji medycznej potwierdzającej przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Zdaniem strony skarżącej lekarz orzecznik wydał orzeczenie lekarskie bez wskazania przyczyn, bowiem nie wynika z niego jakiego typu przeciwwskazania zdrowotne stwierdzono, czy są one trwałe, czy też mają charakter przemijający. Zdaniem skarżącego organ administracji publicznej winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia, czy zaświadczenie lekarskie stanowiące podstawę wydania decyzji zostało wydane zgodnie ze stanem zdrowia skarżącego. W tym celu organ administracji publicznej powinien przeprowadzić m.in. dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że istnieją przeciwwskazania do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych. Zdaniem skarżącego brak tych ustaleń ze strony administracji publicznej powoduje, że nie sposób uznać, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] wynika, że lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. stwierdził u D.O. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T i B+E. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Kolegium wskazało, że ani organ pierwszej instancji właściwy w sprawach wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami, ani też organ odwoławczy, nie jest uprawniony do kontrolowania merytorycznej poprawności orzeczeń lekarskich. Załączone do akt sprawy orzeczenie lekarskie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 133), obowiązującego w czasie orzekania przez organ pierwszej instancji na mocy art. 137 ustawy o kierujących pojazdami, we właściwym trybie i przez uprawnione podmioty. W myśl bowiem § 9 przytoczonego wyżej rozporządzenia badania lekarskie przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 i 4 tegoż rozporządzenia uprawniony lekarz, na podstawie badań lekarskich, wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zaś wzór orzeczenia lekarskiego określa załącznik nr 5 do powołanego wyżej rozporządzenia. Organ zaznaczył, że przepisy określające szczegółowe warunki i tryb wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz odwoływania się od orzeczeń lekarskich, zostały wydane w oparciu o ustawową delegację zawartą w art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 1137 ze zm.). Przedstawiona powyżej procedura została określona w sposób precyzyjny przez wskazane przepisy, zaś ostateczność orzeczenia uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego oznacza, że nie są dopuszczalne żadne środki odwoławcze od tego orzeczenia w normalnym toku postępowania. Podstawę do weryfikacji tego typu orzeczeń lekarskich stanowiły wyłącznie przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku, przyznające w § 12 uprawnienie do odwołania się do właściwego podmiotu odwoławczego. O możliwości odwołania się od orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. D.O. został pouczony, lecz z niej nie skorzystał. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stało się ostateczne i zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. obowiązkiem organów administracji publicznej było uwzględnienie ostatecznego orzeczenia lekarskiego jako dokumentu urzędowego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i oparcie na nim rozstrzygnięcia. Uwzględnienie argumentów powołanych w odwołaniu zmierzałoby do kwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących stanu zdrowia D.O., wynikających z ostatecznego orzeczenia lekarskiego stanowiącego dokument urzędowy uzyskany w odrębnym postępowaniu. Strona miała możliwość zapoznania się z dokumentacją medyczną i ewentualnego jej zakwestionowania w postępowaniu odwoławczym przewidzianym w § 12 cyt. powyżej rozporządzenia. Podstawę rozstrzygnięć w tym zakresie stanowi ostateczne orzeczenia lekarza z zakresu medycyny pracy uprawnionego do badań kierowców, bez otrzymywania przez organy administracji publicznej dokumentacji medycznej, która objęta jest tajemnica lekarską. Orzeczenie lekarskie byłoby natomiast wydane bez podstawy prawnej wówczas, gdyby w ogóle nie istniał przepis prawa przewidujący możliwość przeprowadzenia takich badań. Powołanie w podstawie prawnej orzeczenia przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami (która obecnie reguluje tok postępowania w tym zakresie) można więc co najwyżej traktować jako uchybienie pozostające bez wpływu na wynik sprawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez cofnięcie uprawienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B w sytuacji, gdy decyzja organu administracyjnego narusza zasadę ochrony praw nabytych zawierającą się w zasadzie demokratycznego państwa prawnego; 2. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez przyjęcie, że powołanie w podstawie prawnej orzeczenia przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami można co najwyżej traktować jako uchybienie pozostające bez wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach określonych przez prawo, zaś stosowanie retroakcji jest zakazane; 3. art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez przyjęcie, że "przepisy rangi rozporządzenia przewidujące szczególny tryb przeprowadzania badań lekarskich kierowców wyłączają tryb powołania biegłego na podstawie art. 84 K.p.a. w sytuacji, gdy rozporządzenie jest aktem prawnym leżącym w hierarchii źródeł prawa powszechnie obowiązującego niżej, aniżeli ustawa, zaś zgodnie z zasadą lex superior deroagt legi inferori norma prawna o wyższej mocy prawnej uchyla normę prawną o niższej mocy prawnej; 4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, z pominięciem słusznego interesu obywatela, w szczególności poprzez zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy; 5. art. 7 w zw. z art. 84 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców na okoliczność ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że istnieją przeciwwskazania do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych; 6. art. 76 in fine K.p.a. poprzez: a) uznanie orzeczenia lekarskiego nr [...] za dokument urzędowy w sytuacji, gdy dokument ten nie jest dokumentem urzędowym i nie stanowi dowodu tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone wobec wad umniejszających jego wartość dowodową, zwłaszcza niesporządzenia go w przepisanej formie oraz sporządzenia go bez podstawy prawnej, tj. na podstawie nieistniejącego przepisu prawa, tj. art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy - Prawo o ruchu drogowym; b) uznanie, że obowiązkiem organu administracji publicznej było uwzględnienie ostatecznego orzeczenia lekarskiego jako dokumentu urzędowego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i oparcie na nim rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy po myśli § 3 powołanego przepisu możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych; 7. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania natury neurologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych; 8. wydanie z rażącym naruszeniem prawa, albowiem zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] wydaną w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] sporządzone bez podstawy prawnej, tj. na podstawie nieistniejącego przepisu prawa - art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych na podstawie nieistniejącego przepisu prawa ewentualnie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców jako niezbędnego w celu ustalenia, czy stan jego zdrowia uprawnia do stwierdzenia, że istnieją przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga D.O. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)-dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej (postanowienia lub innego aktu z zakresu administracji publicznej) wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii B. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.). Zgodnie z treścią cyt. przepisu, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ocena stanu zdrowia kierowcy nie należy jednak do organów administracji. Nie mają one bowiem koniecznej w tym zakresie wiedzy medycznej, aby móc oceniać wyniki badań i rozstrzygać, czy potwierdzają one określone schorzenia, które uzasadniają stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o związaniu organu administracji treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami Zauważyć należy, że orzeczenie lekarskie jest wydawane przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Ponadto, procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami), co wynika jednoznacznie z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 133). Podane powyżej okoliczności, a w szczególności specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia kierowcy w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa – uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Orzeczenie takie korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności - także przez sąd administracyjny. W efekcie zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny związane są ostatecznym orzeczeniem lekarskim i nie mogą pominąć, czy poddawać ocenie jego treści decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień. Powyższe stanowisko sądu jest zgodne z dotychczasową linią orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011r., sygn. akt I OSK 1859/10, z 27 lipca 2011r., sygn. akt I OSK 1298/10, z 8 lutego 2011r., sygn. akt I OSK 547/10, z 3 lipca 2009r., sygn. akt I OSK 973/08, z 22 czerwca 2009r., sygn. akt I OSK 840/08, z 11 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 251/06 – dostępne na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie organu wyłącznie treścią takiego orzeczenia, którym w sprawie niniejszej było ostateczne orzeczenie jednostki medycznej I stopnia z dnia [...] powoduje, że poza kompetencjami organu było przeprowadzenie kontroli tego orzeczenia, również w zakresie prawidłowości przeprowadzenia specjalistycznej procedury medycznej, prowadzącej do wydania przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Zarzuty w tym przedmiocie nie są zasadne. Sposób przeprowadzania badań lekarskich, a także warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich zostały określone w cytowanym powyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2014r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W wymienionym rozporządzeniu uregulowany został tryb postępowania, który przewiduje prawo do odwołania od orzeczenia lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania badanego, a jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, to "podmiotami odwoławczymi" są wymienione w § 12 ośrodki medycyny pracy. Regulacja przewidziana w wymienionym rozporządzeniu, a dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. OSK 1273/04, publ. Lex nr 189224). W takiej sytuacji, skoro w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to starosta zobligowany był postąpić zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że nie uzyskał on jakichkolwiek informacji co do rodzaju istniejących u niego schorzeń mających stanowić przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez niego pojazdami silnikowymi, wskazać należy, że stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. uprawniony lekarz stwierdza u osoby badanej istnienie określonych schorzeń lub ich brak. Natomiast wzór orzeczenia lekarskiego określony w załączniku nr 5 do powyższego rozporządzenia nie przewiduje uzasadnienia medycznego orzeczenia. Wynika to między innymi z ochrony prywatności osoby badanej. Oceny zgodności sposobu przeprowadzenia badań wskazanych w omawianym rozporządzeniu dokonuje natomiast ośrodek medyczny, który w wyniku odwołania kierowcy przeprowadza ponowne jego badanie. Stosownie bowiem do treści § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia, osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, o którym mowa w § 11, wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania badanego. Jeżeli natomiast pierwsze orzeczenie lekarskie wydał uprawniony lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy to podmioty odwoławcze wskazuje § 12 ust. 3 rozporządzenia. Orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne (§ 13 ust. 2 rozporządzenia). Ostateczność zaś orzeczenia uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego, świadczy o tym, że nie są dopuszczalne żadne środki odwoławcze od tego orzeczenia w normalnym toku postępowania. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wyczerpał opisanej powyżej procedury. Orzeczenie wydane przez lekarza uprawnionego WOMP w Ł. z dnia [...] wydane na podstawie badania lekarskiego stało się ostateczne, a jego treść jest zgodna z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia. Ostateczne orzeczenie lekarskie, wydane w trybie cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie podlega weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią ostatecznego orzeczenia. Ponadto wskazać należy, że orzeczenie lekarskie o stwierdzeniu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi nie należy do kategorii aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i w konsekwencji nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 25 maja 2011 r., I OSK 837/11, LEX nr 795298). Orzeczenie takie nie stanowi ani o prawach ani obowiązkach skarżącego wynikających z przepisów prawa. Dopiero bowiem decyzja wydana na podstawie takiego orzeczenia przez organ administracji publicznej ma charakter władczy i rozstrzygający. Orzeczenia tego rodzaju stanowią jedynie stwierdzenie stanu zdrowia określonej osoby. Weryfikacja takiego orzeczenia może nastąpić wyłącznie na drodze badań lekarskich, których wyniki doprowadzą do zweryfikowania wcześniejszych orzeczeń. Późniejsze orzeczenie lekarskie, weryfikujące wcześniejszą diagnozę, winno zaś być przez organ uwzględnione. Warunkiem jednak jest, aby takie orzeczenie spełniało warunki rozporządzenia i było wydane przez podmiot w nim wskazany. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 76 § 3 K.p.a., dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest orzeczenie lekarskie. Przepisy postępowania administracyjnego nie wprowadzają w tym zakresie żadnych ograniczeń. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił jednak dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą orzeczenia lekarskiego WOMP w Ł. z dnia [...] Domagał się on natomiast przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców na okoliczność stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych. Zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W rozpatrywanej sprawie okoliczność, którą skarżący chciał pośrednio lub bezpośrednio wykazać za pomocą zgłoszonego wniosku dowodowego, tj. brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nie mogła zostać udowodniona za pomocą dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy i badań kierowców, a więc nie miała znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia. Przesądza o tym norma prawa materialnego, tj. treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, która jako jedyny dowód stanowiący podstawę do wydania decyzji uznaje dokument urzędowy jakim jest ostateczne orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza uprawnionego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji poprzedzona została prawidłowymi ustaleniami poczynionymi na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym, a ich ocena nie narusza art. 80 K.p.a. Tym samym organy administracyjne orzekające w rozpoznawanej sprawie, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Tak samo nie można podzielić oceny skarżącego co do tego, że organ administracji naruszył art. 76 i art. 84 K.p.a. Ponadto wbrew wywodom skargi, organy oparły swoje stanowisko w sprawie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Powołane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r., co prawda zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym, jednakże akt ten zachował moc obowiązującą do dnia 19 lipca 2014r., tj. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014r., poz. 949), na podstawie art. 137 w zw. z art. 139 ustawy o kierujących pojazdami. Miał zatem niewątpliwie zastosowanie do badań lekarskich, którym został poddany skarżący, tj. w marcu 2014r. Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art.2 Konstytucji gdyż naruszono zasadę ochrony praw nabytych. Okoliczność, że osoba nabyła uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi nie oznacza, że prawo to przysługuje dożywotnio. Przepisy ustawy z 5 stycznia 2011r. określają w jakich sytuacjach następuje cofnięcie takiego uprawnienia a jedynym z takich przypadków jest wydanie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny. Reasumując, należy stwierdzić, że ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest podstawą do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu diagnostyczno - orzeczniczym lecz nie skorzystał z możliwości złożenia odwołania od wydanego orzeczenia. W tej sytuacji ocenie sądu, organy prawidłowo zastosowały art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a.), a ustalenia na których oparły swoje rozstrzygnięcie nie budzą wątpliwości. Sąd nie stwierdził także takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło by mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sąd oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy na okoliczność ustalenia czy u skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sądy administracyjne co do zasady nie prowadzą postępowania dowodowego. Jedynie w drodze wyjątku dopuszczalny jest dowód uzupełniający z dokumentu o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. Wynika to wprost z treści art.106 § 3 p.p.s.a. W związku z czym sąd oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej. U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło