III SA/Łd 850/25

WyrokWSA w Łodzi2026-02-24

Skład orzekający: Robert Adamczewski, Teresa Rutkowska, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić aktualizacji informacji o użytkach gruntowych w ewidencji gruntów i budynków, jeśli przedstawiony operat techniczny jest niespójny z aktualnym stanem prawnym i faktycznym nieruchomości, w szczególności z pozwoleniem na budowę?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma obowiązek utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, odzwierciedlając aktualny stan prawny i faktyczny nieruchomości. Aktualizacja ewidencji nie może kształtować nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzać stan zaistniały wcześniej. W przypadku niespójności danych wynikających z operatu technicznego z danymi ewidencyjnymi lub stanem faktycznym, organ może odmówić aktualizacji, jeśli nie zostanie wykazany błąd w danych ewidencyjnych lub nie zaistniała istotna zmiana uzasadniająca zmianę użytku gruntowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. i I. D. domagali się zmiany użytku gruntowego na działce nr [...] z terenów mieszkaniowych B na częściowo tereny mieszkaniowe B oraz częściowo grunty orne klasy szóstej RVI i grunty rolne klasy piątej RV, zgodnie z operatem technicznym. Organy administracji, po wielokrotnych postępowaniach, odmówiły aktualizacji, wskazując na niespójność operatu z pozwoleniem na budowę i faktycznym stanem działki, która została objęta inwestycją budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2026 roku sprawy ze skargi J. D. i I. D. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 11 września 2025 roku nr GiK-II.7221.86.2024.ML w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z 11 września 2025 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z 24 lipca 2025 r., którą odmówiono aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących użytków gruntowych dla działki nr [...] położonej w obrębie S., Gmina Z. polegającej na zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1500 ha na użytki gruntowe: tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,0900 ha oraz grunty orne klasy szóstej RVI o powierzchni 0,0400 ha i grunty rolne klasy piątej RV o powierzchni 0,0200 ha. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: 18 lipca 2024 r. J. D. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) złożył wniosek, w którym wniósł o zmianę użytków gruntowych dla działki o nr [...] położonej w obrębie S., Gmina Z., z terenów mieszkaniowych B na tereny mieszkaniowe B oraz grunty orne RV i RVI. Decyzją Starosty Zgierskiego z 21 października 2024 r. orzeczono o odmowie wprowadzenia zmiany użytków i klas gruntowych dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] położonej w obrębie S. gmina Z., polegającej na zmianie stanu dotychczasowego tj. terenów mieszkaniowych na tereny mieszkaniowe oraz grunty orne. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Po jego rozpoznaniu, decyzją z 17 grudnia 2024 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty Zgierskiego z 21 października 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawą uchylenia było naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto podstawa prawna decyzji starosty sugerowała, że decyzja powinna orzekać o ustaleniu bądź odmowie ustalenia klasyfikacji. Tymczasem orzeczenie było o odmowie wprowadzenia zmiany użytków i klas glebowych polegającej na zmianie stanu dotychczasowego, czyli kwestii zmiany użytków gruntowych rozstrzyganej w postępowaniu o zmianę danych objętych ewidencją gruntów. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania starosta wydał decyzję z 13 lutego 2025 r. (w decyzji omyłka pisarska 13.02.2005 r.) w sprawie ustalenia użytków gruntowych dla działki nr [...] położonej w obrębie S. Gmina Z., jako B - tereny mieszkaniowe, od której skarżący złożył odwołanie. Po rozpoznaniu tego odwołania, decyzją z 14 kwietnia 2025 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również: "ŁWINGiK") uchylił decyzję Starosty Zgierskiego z 13 lutego 2025 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem ŁWINGiK starosta nie podał prawidłowej podstawy prawnej wszczęcia postępowania, a w konsekwencji również wydanej przez siebie decyzji. W wyniku przeprowadzonego postępowania starosta wydał decyzję o ustaleniu użytków gruntowych i ustalił użytki gruntowe już wcześniej ujawnione w ewidencji gruntów. Ponadto, zdaniem organu II instancji, starosta orzekł w innej sprawie, niż dotyczył wniosek strony. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania starosta, zawiadomieniem z dnia 25 czerwca 2025 r., poinformował stronę, zgodnie z art. 79a k.p.a., że w postępowaniu dowodowym zostały przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty niepozwalające na uwzględnienie wniosku. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca 8 lipca 2025 r. uzupełnił swój wniosek i doprecyzował, że zmiana na grunty orne i mieszkaniowe powinna uwzględnić operat nr 2 (tj. operat z 27 maja 2024 r.) oraz załączył zaświadczenie nr 35/PS/2025 z 18 marca 2025 r. wydane przez Inspekcję Weterynaryjną - Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z., z którego wynika, że posiadana przez stronę pasieka została wpisana do Rejestru Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z.. Operat nr 2, o którym mowa w uzupełnionym wniosku, jak wynika z załączonej kopii mapy, to operat przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 maja 2024 r. pod nr P.1020.2024.2670. Decyzją z 24 lipca 2025 r. Starosta Zgierski orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących użytków gruntowych dla działki nr [...] położonej w obrębie S., Gmina Z. polegającej na zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1500 ha na użytki gruntowe: tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,0900 ha oraz grunty orne klasy szóstej RVI o powierzchni 0,0400 ha i grunty rolne klasy piątej RV o powierzchni 0,0200 ha. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Powołaną na wstępie decyzją z 11 września 2025 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję Starosty Zgierskiego z 24 lipca 2025 r. o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących użytków gruntowych dla działki nr [...] położonej w obrębie S., Gmina Z. polegającej na zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1500 ha na użytki gruntowe: tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,0900 ha oraz grunty orne klasy szóstej RVI o powierzchni 0,0400 ha i grunty rolne klasy piątej RV o powierzchni 0,0200 ha. Organ II instancji, powołując treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) wskazał, że przedmiotem postępowania jest rozpatrzenie wniosku strony z 18 lipca 2025 r. o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących zmiany użytków gruntowych dla działki [...] położonej w obrębie S., Gmina Z. z terenów mieszkaniowych na tereny mieszkaniowe i grunty orne RVI i RV zgodnie z operatem technicznym przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 27 maja 2024 r. P.1020.2024.2670. Organ odwoławczy zauważył jednak, że jak wynika z wykazu zmian danych ewidencyjnych będącego częścią wskazanego powyżej operatu technicznego zmiana miałaby polegać na zmianie dotychczasowych użytków ornych RVI i RV na nowe użytki RVI, RV i B – tereny mieszkaniowe. Różnica pomiędzy żądaniem strony wynikającym z wniosku z 18 lipca 2024 r. i operatu, który zdaniem strony miałby być podstawą tej zmiany, wynika z istnienia dwóch operatów technicznych. Organ II instancji wyjaśnił bowiem, że 3 stycznia 2024 r. do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego został przyjęty operat techniczny P.1020.2024.60, będący geodezyjną inwentaryzacją obiektów budowlanych. Jednak z niedających się ustalić przyczyn, wynikająca z tego operatu zmiana danych ewidencyjnych została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków dopiero 3 lipca 2024 r. Organ stwierdził przy tym, że można przypuszczać, iż przyczyną było przewlekłe działanie Starosty Zgierskiego. Zmiana ta polegała na ujawnieniu użytku B – tereny mieszkaniowe w miejsce dotychczasowych gruntów ornych RVI i RV. W aktach sprawy znajduje się również decyzja nr 1403/2021 z 3 września 2021 r. zmieniająca decyzję Starosty Zgierskiego nr 82/2021 z 20 stycznia 2021 r. obejmująca budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, instalacją kanalizacji sanitarnej, zewnętrznej instalacji wody i energii elektrycznej oraz projekt zagospodarowania terenu do realizacji na działce [...], obręb S., Gmina Z.. Ze wskazanego projektu wynika, że zamierzeniem budowlanym objęta jest cała działka nr [...]. Zasięg terenów mieszkaniowych B określony przez geodetę i wynikający z operatu nr P.1020.2024.60 odpowiada konturowi terenów mieszkaniowych określonych pozwoleniem na budowę. Z załącznika do pozwolenia na budowę, o którym mowa powyżej, wynika nadto, że zamierzeniem budowlanym, o które wnioskował inwestor objęta jest cała działka ewidencyjna nr [...], która odpowiada działce budowlanej. Dalej, organ II instancji, odwołując się do definicji użytku zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.) wskazał, że kontur terenów mieszkaniowych nie może wykraczać poza granice działki budowlanej, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, określone w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, stanowiącym załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę albo zgłoszenia budowy. Jak wynika z powyższego, zmiana 58/2024 w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zgodnie z definicją terenów mieszkaniowych i użytek B został ujawniony wówczas na całej działce [...] zgodnie z konturem terenów mieszkaniowych określonym w projekcie zagospodarowania działki/terenu stanowiącym załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. Ten sam geodeta, którego operat P.1020.2024.60 z 3 stycznia 2024 r. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ale dopiero 3 lipca 2024 r. został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, wykonał pomiędzy tymi datami drugi operat techniczny, tj. operat o nr P.1020.2024.2670, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 maja 2024 r. Dane do drugiego operatu technicznego geodeta pobrał przed datą 3 lipca 2024 r., a więc wtedy, kiedy w ewidencji gruntów i budynków ujawnione były nadal tylko grunty orne na działce [...]. Przed przekazaniem wyników swojej pracy do państwowego zasobu geodeta nie zapoznał się z aktualnym stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków, gdyż już wtedy ujawniony był na całej działce użytek B. Organ II instancji zaznaczył również, iż także Starosta Zgierski, poddając operat weryfikacji przed przyjęciem do zasobu, nie wykrył tego błędu i operat oznaczony nr P.1020.2024.2670 został przyjęty do zasobu 27 maja 2024 r. Nadto, z wykazu zmian danych ewidencyjnych w operacie nr P.1020.2024.2670 wynika, że zmiana ta miała polegać na zmianie użytku RVI i RV na użytki RVI, RV i B. Zmiana taka nie może być jednak ujawniona w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wskazanego operatu technicznego nr P.1020.2024.2670, ponieważ dane z niego wynikające są niespójne z danymi ewidencji gruntów. Dotyczy to niezgodności stanu dotychczasowego, wynikającego z operatu i stanu dotychczasowego ujawnionego w ewidencji gruntów. Stan w ewidencji przed zmianą to bowiem użytek B – tereny mieszkaniowe, a dane przed zmianą wynikające z operatu to grunty orne RVI i RV. Nadto, organ II instancji podkreślił, że 11 października 2024 r. przedstawiciele Starostwa Zgierskiego dokonali wizji terenowej na działce oznaczonej nr [...], podczas której sporządzono protokół i stwierdzono, iż na częściowo ogrodzonej działce znajduje się dom jednorodzinny. W centralnej części działki znajdują się drzewa iglaste, zaś we wschodniej nasadzono kilka krzewów i drzewek owocowych. Przedmiotowa działka uzbrojona jest w sieć kanalizacyjną, elektroenergetyczną oraz wodociągową. Taki stan na gruncie nie daje podstawy do zmiany użytku B – tereny mieszkaniowe, jak dotąd ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków dla całej działki [...], na grunty orne, chociażby tylko na części wskazanej działki. Organ odwoławczy przywołując definicję użytku R, wskazaną w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz biorąc pod uwagę dokumenty będące częścią pozwolenia na budowę i operat będący geodezyjną inwentaryzacją obiektów budowlanych (o nr P.1020.2024.60), a także opis nieruchomości zawarty w protokole z wizji w terenie, stwierdził, że nie ma podstaw do ujawnienia na części działki [...] gruntów ornych. Także zaświadczenie nr 35/PS/2025 z 18 marca 2025 r. wydane przez Inspekcję Weterynaryjną - Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. o wpisaniu pasieki (3 pnie) do rejestru jest niewystarczającym dowodem na zmianę użytku B - tereny mieszkaniowe na grunty orne. W toku prowadzonego postępowania nie wpłynęła do organów również inna dokumentacja, która mogłaby stanowić podstawę do dokonania żądanej zmiany. Reasumując, zdaniem organu odwoławczego, w świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz przytoczonych powyżej przepisów brak jest podstaw do zmiany użytku gruntowego B — tereny mieszkaniowe na części działki [...] w obrębie S., Gmina Z. na użytek grunty orne. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej: 1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnie, tj. art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż nie zachodzą przesłanki do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących użytków gruntowych dla działki nr [...] położonej w obrębie S., Gmina Z. polegającej na zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe - B o powierzchni 0,1500 ha na użytki gruntowe: tereny mieszkaniowe - B o powierzchni 0,0900 ha oraz grunty orne klasy szóstej RVI o powierzchni 0,0400 ha i grunty rolne klasy piątej RV o powierzchni 0,0200 ha, podczas gdy operat nr 2 (z dnia 27 maja 2024 r.), który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 maja 2024 r. pod nr P.1020.2024.2670 stanowić może, zgodnie z intencją geodety, jak i strony skarżącej, podstawę do zmiany użytku gruntowego B — tereny mieszkaniowe na części działki [...] w obrębie S. gmina Z. na użytek grunty orne; 2. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. : a) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na bezzasadnym uznaniu, iż stan na gruncie skarżących nie daje podstawy do zmiany użytku B - tereny mieszkaniowe, jak dotąd ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków dla całej działki [...], na grunty orne chociażby tylko na części przedmiotowej działki, mimo braku podstaw ku takiemu ustaleniu, jak i nie wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi: - operat nr 2 (z dnia 27 maja 2024 r.), który przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 maja 2024 r. pod nr P.1020.2024.2670, który w ocenie organu nie może stanowić podstaw do zmiany użytku gruntowego B — tereny mieszkaniowe na części działki [...] w obrębie S., Gmina Z. na użytek grunty orne, - zaświadczenie nr 35/PS/2025 z dnia 18 marca 2025 r. wydane przez Inspekcję Weterynaryjną - Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. o wpisaniu pasieki (3 pnie) do rejestru, które w ocenie organu jest niewystarczającym dowodem na zmianę użytku B tereny mieszkaniowe na grunty orne, podczas gdy organ nie wskazał szczegółowo dlaczego w jego ocenie jest to dowód niewystarczający, a ponadto przy braku przeprowadzenia aktualnej wizji lokalnej nieruchomości, b) ewentualnie, naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 86 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, m.in. poprzez - braku przeprowadzenia aktualnej wizji lokalnej nieruchomości wskazując na istnienie tamże pasiek wynikających z zaświadczenia nr 35/PS/2025 z dnia 18 marca 2025 r. wydanego przez Inspekcję Weterynaryjną - Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. o wpisaniu pasieki (3 pnie) do rejestru, - ustalenie wyłącznie na podstawie protokołu dokonanej przez przedstawicieli starostwa wizji terenowej na działce nr [...] w dniu 11 października 2024 r., iż nie ma podstaw do zmiany użytku B - tereny mieszkaniowe, jak dotąd ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków dla całej działki [...], na grunty orne chociażby tylko na części wskazanej powyżej działki, tj. zgodnie z intencją strony skarżącej, - ustalenie, że wnioskowana zmiana nie może być ujawniona w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu drugiego technicznego nr P.1020.2024.2670, ponieważ dane z niego wynikające są niespójne z danymi ewidencji gruntów przy z jednoczesnym ustaleniu, iż zmiana danych ewidencyjnych wynikająca z pierwszego operatu technicznego nr P.1020.2024.60 z dnia 3 stycznia 2024 r. została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków dopiero 3 lipca 2024 r., czego przyczyną było przewlekłe działanie Starosty Zgierskiego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I, jak i II instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyższych kryteriów, nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) – dalej: "p.g.k." - oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219) – dalej: "rozporządzenie". Zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 p.g.k., w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). W myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania, i w zależności od jej podstawy, następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa; dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4; materiałów zasobu; wykrycia błędnych informacji. Obowiązek dokonywania ciągłej aktualizacji danych ewidencyjnych oznacza zatem wprowadzanie udokumentowanych zmian do ewidencji. Według art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k., w pozostałych przypadkach (poza czynnością materialno-techniczną) aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian unormowane zostały przepisami rozporządzenia. Zgodnie z § 29a ust. 1 i 2 rozporządzenia, aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Z kolei przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 p.g.k. (§ 29a ust. 2 rozporządzenia) W świetle zacytowanych powyżej przepisów prawa, zgodzić się należy z organem, że podstawowym obowiązkiem organu ewidencyjnego jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Jej zadaniem jest więc odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 698/07, Lex/el nr 351329; czy wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 marca 1999 r., sygn. akt II SA 17/99, Lex/el nr 46214). Techniczny charakter ewidencji powoduje zatem, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym, przewidzianym przez prawo trybie, powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 450/09, Lex/el nr 582923). Ponadto wskazać należy, że błędnym jest oczekiwanie, iż w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o ustalenie granic nieruchomości, czy też powierzchni działek lub rodzaju użytków gruntowych, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 565/15, Lex/el nr 1936277). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, Lex/el nr 505313). W realiach niniejszej sprawy skarżący zakwestionował prawidłowość wykazania w ewidencji gruntów i budynków użytku gruntowego "B - tereny mieszkaniowe o powierzchni 0,1500 ha", wykazanego na działce [...], wnosząc o aktualizację danych tejże ewidencji, poprzez przywrócenie na działce nr [...] następującego użytku: tereny mieszkaniowe – B o powierzchni 0,0900 ha oraz grunty orne klasy RV o powierzchni 0,0200 i RVI o powierzchni 0,0400 ha, zgodnie z operatem technicznym przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego 27 maja 2024 r. P.1020.2024.2670. W toku postępowania organy prawidłowo jednak ustaliły, że działka nr [...] znajduje się na obszarze, dla którego została wydana 20 stycznia 2021 r. decyzja o pozwoleniu na budowę, zmieniona następnie decyzją z 3 września 2021 r. Organy trafnie przyjęły również, że rozpoczęcie realizacji inwestycji budowlanej, stanowi faktyczne wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej, który to stan trwa do chwili obecnej. Organy prawidłowo uznały też, że grunt działki nr [...], został w całości objęty inwestycją budowlaną jako teren towarzyszący zabudowie mieszkaniowej, co potwierdzają zarówno projekt zagospodarowania terenu, jak i przeprowadzone oględziny w terenie, z których wynika, że inwestycja ta obejmuje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, instalacją kanalizacji sanitarnej, zewnętrznej instalacji wody i energii elektrycznej. W centralnej części działki znajdują się drzewa. We wschodniej części działki nasadzone są krzewy i drzewo owocowe. Ponadto wskazano, że planowane są ule oraz szklarnia. Z dokumentów tych wyraźnie wynika także – co należy podkreślić, że zamierzeniem budowlanym objęta jest cała działka. Zasięg terenów mieszkaniowych B określony przez geodetę i wynikający z operatu nr P.1020.2024.60 odpowiada konturowi terenów mieszkaniowych określonymi według pozwolenia na budowę. Organy słusznie nie uznały za wiarygodny dowód z przedłożonego przez skarżącego operatu geodezyjnego nr P.1020.2024.2670, przyjętego 27 maja 2024 do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ponieważ jego analiza wykazała, że zawarte w nim dane nie mają odzwierciedlenia w stanie faktycznym istniejącym obecnie na gruncie działki nr [...], oraz odnoszą się do stanu faktycznego historycznego, sprzed zamierzenia budowlanego. Opracowanie to nie przedstawia bowiem aktualnego stanu faktycznego działki nr [...]. Organ prawidłowo wyjaśnił przy tym, że zmiana 58/2024 w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zgodnie z definicją terenów mieszkaniowych i użytek B został ujawniony wówczas na całej działce [...] zgodnie z konturem terenów mieszkaniowych określonym w projekcie zagospodarowania działki/terenu, stanowiącym załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. Jak wynika z akt sprawy ten sam geodeta, którego operat oznaczony nr P.1020.2024.60 w dniu 3 stycznia 2024 r. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ale dopiero 3 lipca 2024 r. został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, wykonał pomiędzy tymi datami drugi operat techniczny, tj. operat oznaczony nr P.1020.2024.2670 przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 maja 2024 r. i dane do drugiego operatu technicznego geodeta pobrał przed datą 3 lipca 2024 r. Przed przekazaniem wyników swojej pracy do państwowego zasobu geodeta nie zapoznał się zatem z aktualnym stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków, gdyż już wtedy ujawniony był na całej działce użytek B (tereny mieszkaniowe). Organ II instancji zasadnie wyjaśnił także, że również starosta - poddając operat weryfikacji przed przyjęciem do zasobu - nie wykrył tego błędu i operat oznaczony nr P.1020.2024.2670 został przyjęty do zasobu 27 maja 2024 r. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych w operacie o nr P.1020.2024.2670 wynika, że zmiana ta miała polegać na zmianie użytku RVI i RV na użytki RVI, RV i B. Zmiana taka – jak słusznie jednak stwierdził organ II instancji - nie może być ujawniona w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego P.1020.2024.2670, ponieważ dane z niego wynikające są niespójne z danymi ewidencji gruntów. Dotyczy to niezgodności stanu dotychczasowego wynikającego z operatu i stanu dotychczasowego ujawnionego w ewidencji gruntów. Wskazać przy tym należy, iż mimo tego, że ujawnienie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiązało się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, to okoliczność ta nie może jednak stanowić podstawy do kwestionowania danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Organ prawidłowo wyjaśnił, że samo przyjęcie operatu geodezyjnego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie stanowi wystarczającej podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Aby to było możliwe konieczna jest bowiem zgodność proponowanych zmian z aktualnym stanem prawnym i faktycznym. Wskazać przy tym należy, że w polskim prawie geodezyjnym i kartograficznym obowiązuje zasada ciągłości i spójności danych. Zatem postulowana przez stronę zmiana nie może być ujawniona w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego nr P.1020.2024.2670, albowiem dane z niego wynikające są niespójne z danymi ewidencji gruntów. Zatem jego uwzględnienie naruszałoby spójność bazy danych ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie nie wykazano także błędu w danych ewidencyjnych, a nadto – co należy podkreślić - przeprowadzona wizja lokalna potwierdziła brak prowadzenia działalności rolniczej na działce strony skarżącej o nr [...]. Organ słusznie uznał przy tym, że oceny tej nie zmienia załączone przez stronę zaświadczenie nr 35/PS/2025 z 18 marca 2025 r. wydane przez Inspekcję Weterynaryjną – Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. o wpisaniu pasieki (3 pnie) do rejestru. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że zaświadczenie to nie jest wystarczającym dowodem na zmianę użytku B – tereny mieszkaniowe na grunty orne. W związku z powyższym, słusznie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania, a tym samym do zmiany użytku gruntowego działki nr [...], co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Starosty Zgierskiego. Powyższy pogląd sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje i przyjmuje za własny. Zdaniem sądu, organy obu instancji dokonały uprawionego (a więc swobodnego, a nie dowolnego), ustalenia stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Organy nie wykreowały przy tym stanu nieruchomości na nowo, pamiętać bowiem należy, że postępowanie aktualizacyjne ma na celu jedynie potwierdzenie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości zaistniałego wcześniej. Działka nr [...], od momentu realizacji zamierzenia inwestycyjnego stanowi użytek gruntowy "B" – tereny mieszkaniowe, co w tej sytuacji, gdy nie zaistniała żadna istotna zmiana w tym aspekcie – nie uległ bowiem zmianie (przekształceniu) użytek gruntowy na tym terenie (co potwierdziły chociażby oględziny działki strony skarżącej), uznać należy za prawidłowe. Nie sposób też przyznać racji stronie skarżącej, która powołując się jedynie na opracowanie nr P.1020.2024.2670 oraz zaświadczenie lekarza weterynarii dotyczące pasieki, domagała się wnioskowanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Wykonawca opracowania zmienił użytki gruntowe na działce nr [...] (opracowanie nr P.1020.2024.2670) ignorując zupełnie aktualny stan nieruchomości, tak jakby nigdy nie doszło do realizacji inwestycji budowlanej i nadal były tam użytki rolne. Tymczasem aktualny stan faktyczny działki nr [...] przedstawia się zgoła odmiennie, czego skarżący zdaje się nie dostrzegać. W ocenie sądu, nie potwierdziły się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organy właściwej oceny materiału dowodowego sprawy. W myśl przywoływanych już powyżej przepisów p.g.k. postępowanie aktualizacyjne, co do zasady, służy utrzymaniu aktualności ewidencji, a podmiot domagający się dokonania w niej zmian musi być do tego uprawniony, a nadto jest on zobowiązany przedstawić w sposób niebudzący wątpliwości dokumenty świadczące o konieczności dokonania aktualizacji. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. W ocenie sądu, skarżący nie sprostał temu wymogowi, co zostało wykazane powyżej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. a.kr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło