III SA/Łd 941/14

Dnia 27 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N.-Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. N.-Z. na decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno-Socjalnej Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] bez numeru w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z Funduszu Pomocy Materialnej dla Doktorantów [...] w roku akademickim 2012/2013 p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu 29 września 2014r. K. N.-Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno-Socjalnej Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z Funduszu Pomocy Materialnej dla Doktorantów [...] w roku akademickim 2012/2013 oraz jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca wskazała, że od kilku miesięcy przebywa w Wietnamie, a korespondencję podczas jej nieobecności w kraju, w tym również zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję odbierała jej matka – A.Z.. Zaskarżoną decyzję matka przekazała jej dopiero po powrocie do kraju, w dniu 23 września 2014r. informując, że nie ma już możliwości wniesienia odwołania, albowiem upłynął już wskazany w pouczeniu termin. Zdaniem skarżącej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie, albowiem w dniu doręczenia zaskarżonej decyzji matka – A.Z. nie była już umocowana do odbioru korespondencji – pełnomocnictwo zostało wypowiedziane w czerwcu 2014r., a ponadto została przez organ administracji wprowadzona w błąd poprzez błędne pouczenie o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Podała, że zamiast pouczenia o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dniu od dnia doręczenia decyzji administracyjnej, pouczono ją o możliwości wniesienia w terminie 14 dni odwołania do Uczelnianej Komisji Stypendialno –Socjalnej [...] W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie wskazując, że błędne pouczenie strony o środkach zaskarżenia nie może powodować dla niej negatywnych konsekwencji ale nie może też dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2015r. sędzia sprawozdawca wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi istnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu tj. wskazania w jakim okresie (okresach) przebywała za granicą oraz czy, w jakiej dacie odwołała pełnomocnictwo notarialne (Rep.A 4758/1) udzielone A.Z. i w jaki sposób i w jakiej dacie poinformowała organ administracji oraz właściwy urząd pocztowy o odwołaniu powyższego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca wskazała, że od dnia 6 czerwca 2014r. A.Z. nie była już jej pełnomocnikiem uprawnionym do obioru korespondencji. Skarżąca podała, że o odwołaniu pełnomocnictwa nie informowała oficjalnie urzędów i organów administracji mając nadzieje, że po odwołaniu pełnomocnictwa matka przestanie odbierać kierowaną do niej korespondencję. Wskazała, że do połowy września 2014r. z drobnymi przerwami przebywała w Wietnamie. W dniu 26 maja 2014r. zawarła w Wietnamie związek małżeński, który po powrocie do kraju w dniu 20 października 2014r. zarejestrowała w Urzędzie Stanu Cywilnego w Ł.. Podała, że nie dysponuje pełną dokumentacją rejestrującą jej wyjazdy z granicę, albowiem część biletów uległa zniszczeniu. Podkreśliła ponownie, że została przez organ administracji wprowadzona w błąd poprzez błędne pouczenie o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. W załączeniu przedstawiła odwołanie pełnomocnictwa z dnia 6 czerwca 2014r., oświadczenie A.Z. o odwołaniu pełnomocnictwa, odpisy aktu małżeństwa i kopie biletów lotniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Zezwala natomiast na przyjęcie za wiarygodne istnienie faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony. W orzecznictwie sądowym do okoliczności, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu konsekwentnie zalicza się m.in. mylne pouczenie terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt I OSK 271/05 niepublik. oraz B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2013r., s. 305). Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie oraz takie, które świadczą o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań w celu zapobieżenia uchybieniu terminu. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych, jakie wystąpiły w niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi był wyjazd (wyjazdy) skarżącej za granicę i błędne pouczenie o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia zawarte w zaskarżonej do sądu decyzji organu II instancji. Natomiast niedochowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z winy A.Z. (matki skarżącej), która pomimo wypowiedzianego uprzednio pełnomocnictwa do doręczeń (tj. w dniu 6 czerwca 2014r.) odebrała w dniu 31 lipca 2014r. przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję i przekazała ją dopiero do powrocie skarżącej z Wietnamu, tj. w dniu 23 września 2014r. Skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia skarżąca złożyła w dniu 29 września 2014r. (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej – k nr 5 akt sądowych). W ocenie sądu, przedstawione okoliczności stanowią wystraczającą podstawę do przywrócenia terminu i wskazują na brak winy strony w nieodchowaniu terminu do wniesienia skargi. Samo stwierdzenie, że w odpowiednim terminie osoba, która pomimo wypowiedzianego pełnomocnictwa do doręczeń dokonała odbioru korespondencji i nie przekazała jej do rąk adresata, stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu i wskazuje na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Ponadto bezspornym jest, że pouczenie, jakie zawarte zostało w zaskarżonej decyzji było mylące (błędne) i okoliczność ta pozwala na przyjęcie, że strona w tym przypadku również z tej przyczyny nie może ponosić winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, bowiem fakt mylnego pouczenia strony o trybie i terminie wniesienia odwołania wprawdzie nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka ale może stanowić podstawę do przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt I OSK 271/05 oraz postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2014r., sygn. akt I OZ 228/14, dostępne na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi i uwiarygodniła, że dochowała należytej staranności w zakresie od niej wymaganym. Zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem o uchybieniu terminu do złożenia skargi dowiedziała się w dniu 23 września 2014r., natomiast skargę wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożyła w dniu 29 września 2014r. Tym samym skarżąca wypełniła więc pozostałe przesłanki z art. 87 p.p.s.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. U.K.