III SA/Łd 976/16
WyrokWSA w Łodzi2017-01-20
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy jest zasadne, jeśli suma punktów karnych przekroczyła 24, mimo że kierowca odbył szkolenie redukujące punkty przed rozpoczęciem postępowania administracyjnego, a ponadto posiada prawo jazdy wydane przez inne państwo członkowskie UE?Ratio decidendi
Skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest zasadne, gdy kierowca przekroczy 24 punkty karne, nawet jeśli odbył szkolenie redukujące punkty, jeśli suma punktów przekroczyła ten limit przed rozpoczęciem szkolenia. Posiadanie prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie UE przez obywatela polskiego nie wyłącza stosowania polskich przepisów w zakresie kontroli kwalifikacji, jeśli naruszenia miały miejsce na terytorium Polski.Stan faktyczny
L.W. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami kategorii AB z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym pozostawienie pisma pełnomocnika bez rozpoznania z powodu braku opłaty skarbowej za pełnomocnictwo, a także naruszenie przepisów materialnych dotyczących możliwości redukcji punktów po odbyciu szkolenia oraz stosowania przepisów unijnych w kontekście posiadania prawa jazdy wydanego w Niemczech. Organy administracji utrzymywały w mocy decyzję o skierowaniu na egzamin, wskazując na przekroczenie limitu punktów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi L.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o skierowaniu L.W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii AB.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wnioskiem z dnia 10 listopada 2015r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zwrócił się do organu I instancji o skierowanie L.W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowi w związku z otrzymaniem łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Pismem z dnia 20 listopada 2015r. Prezydent Miasta Ł. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, skierowania na badania psychologiczne i zatrzymania prawa jazdy.
W dniu 29 marca 2016r. do organu wpłynęło pismo przygotowawcze pełnomocnika skarżącego z dnia 21 marca 2016r. wraz z odpisem pełnomocnictwa udzielonego przez stronę. Do przedmiotowego pisma nie został jednak załączony dowód uiszczenia opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa.
Pismem z dnia 30 marca 2016r. organ wezwał pełnomocnika strony do usunięcia braku formalnego w postaci przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, informując jednocześnie iż nieusunięcie braku formalnego w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. Powyższe pismo zostało doręczone w dniu 5 kwietnia 2016r.
Pismem z dnia 4 maja 2016r. organ ponownie wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego w postaci przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Pismo zostało doręczone w dniu 11 maja 2016r.
Wobec nieusunięcia braku formalnego, pismem z dnia [...] organ pozostawił pismo z dnia 21 marca 2016r. bez rozpoznania, informując jednocześnie, że korespondencja kierowana do strony zostanie pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. skierował L.W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii AB w formie egzaminu państwowego składającego się z części teoretycznej i praktycznej przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie, w którym zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj:
1. art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie działania pełnomocnika skarżącego w niniejszym postępowaniu co mogło mieć istotny wpływ na treść decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie.
2. art. 64 § 2 K.p.a. poprzez pozostawienie pisma bez rozpoznania pomimo zdaniem organu administracyjnego braku dokonania opłaty skarbowej, w przypadku gdy obowiązujące przepisy nie uzależniają skuteczności udzielonego pełnomocnictwa od uiszczenia wymaganej opłaty skarbowej.
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że organy ruchu drogowego stwierdziły, że skarżący w okresie od dnia 5 kwietnia 2011r. do dnia 30 marca 2012r. wielokrotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał 25 punktów karnych. Powyższą okoliczność potwierdza pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 10 listopada 2015r., w którym wskazano zarówno daty, w jakich strona naruszyła przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednia liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488).
Organy administracji nie są organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, albowiem ewidencję taką, zgodnie z § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia prowadzi co do zasady Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Organ zaś orzekając w przedmiotowej sprawie związany był domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., co do uzyskania przez stronę ponad 24 liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie:
- art. 7 K.p.a. poprzez przekroczenie zasad prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, a także art. 77 § 1 k.p.a poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalającego miejsce zamieszkania skarżącego w Niemczech zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz art. 12 Dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18), skutkujące bezskutecznym skierowaniem skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami,
- art. 105 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, albowiem z uwagi na rozstrzygnięcie organu administracji, ustalające miejsce zamieszkania skarżącego w Niemczech zgodnie z art. 11 ust 2 oraz 12 Dyrektywy nr 2006/126/WE decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest bezskuteczna, gdyż jej skutki nie mogą w niniejszym stanie faktycznym sprawy polegać na obowiązku zatrzymania dokumentu prawa jazdy oraz cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami przez właściwy organ,
- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy implementowana niniejszą ustawą Dyrektywa nr 2006/126/WE wyłącza możliwość zastosowania niniejszego przepisu, ze względu na skutek jakim jest obowiązek zatrzymania dokumentu prawa jazdy oraz cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami przez właściwy organ, co na gruncie prawa ustanowionego ww. dyrektywą w stanie faktycznym sprawy jest niemożliwe,
- art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię, albowiem strona w dniu 16 maja 2012r. po wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na egzamin sprawdzający posiadane przez niego kwalifikacje, a jednocześnie przed wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym odbyła szkolenie na mocy którego o 6 winny zostać zmniejszone punkty uzyskane za naruszenie przepisów ruchu drogowego,
- § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez jego niewłaściwe
- art. 10 w zw. z art. 15 K.p.a. w zw. z art. 176 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie działania pełnomocnika skarżącego w niniejszym postępowaniu, co mogło uniemożliwiło podjęcie inicjatywy dowodowej w sprawie, a w konsekwencji, nawet przy przyjęciu, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym strona miała możliwość zapoznania się z aktami postępowania to powyższe stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności;
- art. 64 § 2 K.p.a. poprzez pozostawienie pisma bez rozpoznania pomimo zdaniem organu administracyjnego braku dokonania opłaty skarbowej w przypadku gdy obowiązujące przepisy nie uzależniają skuteczności udzielonego pełnomocnictwa od uiszczenia wymaganej opłaty skarbowej
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie wskazując dodatkowo, że w dniu 6 listopada 2014r. L.W. dokonał wymiany polskiego prawa jazdy na niemiecki dokument, co wynika z poświadczonego tłumaczenia z centralnego rejestru Kierowców Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Niemczech. Fakt posiadania niemieckiego dokumentu prawa jazdy nie wyłącza jednak prawnej możliwości zatrzymania prawa jazdy przez organy polskiej administracji w sytuacji, gdy zdarzenia miały miejsce na terytorium Polski w czasie posiadania polskiego prawa jazdy i zamieszkiwania w Polsce. Powyższa okoliczność nie może bowiem umożliwiać obywatelowi uniknięcie odpowiedzialności za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jaką ponoszą inni obywatele - kierowcy przebywający w kraju. W ocenie organu zaskarżona decyzja nie pozostaje również w sprzeczności z powołaną Dyrektywą zawiera różne przepisy dotyczące wymiany, cofnięcia, wydawania wtórników oraz uznawania praw jazdy. Przedmiotem niniejszego postępowania było natomiast zatrzymanie prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, który stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Wskazać należy, że odwołanie się w tym przepisie do art. 130 ust. 1 ma tylko takie znaczenie, że 24 punkty, stanowiące dopuszczalną granicę, to tylko te, które wynikają z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, a które zostały przypisane za określone naruszenie przepisów w skali od 0 do 10 punktów. Tylko zatem punkty z ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 stanowią podstawę wydania przez starostę decyzji określonej w art. 114 ust. 1 lit. b.
Starosta, jako organ I instancji, jest więc uprawniony i zobligowany zarazem do wydania - na podstawie wskazanego przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym - decyzji w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. A zatem w postępowaniu, które prowadzi starosta na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy jest on w istocie związany liczbą punktów wpisaną do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a możliwością prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego jest żądanie od komendanta wojewódzkiego Policji przedstawienia ewidencji dotyczącej kierowcy, którego wniosek tego komendanta skierowany do starosty dotyczy. Natomiast starosta postępowania co do prawidłowości przypisania punktów karnych prowadzić nie może, bowiem te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu dotyczącym kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem.
W tym postępowaniu starosta bada tylko czy wniosek komendanta dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, a co wynika z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję. Ustaleń w zakresie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji).
W tym miejscu należy podnieść, że zarówno decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw jak i decyzja wydawana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym mają charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, wywołuje dla niego dwojakiego rodzaju skutek: po pierwsze zatrzymanie prawa jazdy; po drugie skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Jak wynika z przeprowadzonego przez organy administracji postępowania, skarżący przekroczył w okresie krótszym od jednego roku tj. od dnia 5 kwietnia 2011r. do dnia 30 marca 2012r. limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 25 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku o sprawdzenie kwalifikacji wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 10 listopada 2015r. sporządzonego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
W myśl § 4 ust. 1 i ust. 2 cyt. rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone m.in. prawomocnym wyrokiem sądu. Przed wydaniem tego rozstrzygnięcia do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Po stwierdzeniu naruszenia prawomocnym wyrokiem sądu wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). Z kolei w myśl § 6 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty.
Skoro, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, liczba punktów nałożonych na skarżącego w okresie krótszym niż rok przekroczyła liczbę 24, to powyższa okoliczność obligowała organ do wydania zaskarżonej decyzji.
Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów.
Zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Z powyższego unormowania niezbicie wynika, że przekroczenie liczby 24 punktów uniemożliwia ich usunięcie. Konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego i przekroczenia limitu 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 powołanej ustawy jest m.in. obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. Literalne brzmienie tego przepisu dowodzi, że przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie kwalifikacji. Organ ten nie jest jednak uprawniony do weryfikowania przypisanej kierowcy liczby punktów. Już z powyższego wynika, że wykluczone jest zmniejszenie liczby punktów poprzez odbycie szkolenia po przekroczeniu takiej ich liczby, jaka wiąże się ze wspomnianymi następstwami (tak wyroki NSA: z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 495/12, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 i z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2038/11, niepublikowany).
Kierowca wpisany do ewidencji może zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przepis art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym zawiera upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Jednocześnie zauważyć należy, że w tym przepisie zostały określone kryteria, jakimi ma kierować się organ wykonawczy przy wydawaniu rozporządzenia. Są nimi dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Na podstawie upoważnienia ustawowego zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488), które weszło w życie w dniu 9 czerwca 2012 r. W jego § 6 ust. 1 pkt 4 stwierdzono, że organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6 tego rozporządzenia, kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą. Jednak w § 8 ust. 6 rozporządzenia prawodawca stwierdził, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 punkty. Przepis zaś art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy wprowadza obowiązek poddania sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność wydania odpowiedniego skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem w celu sprawdzeniu jej kwalifikacji.
Z uprawnienia określonego w powołanym przepisie rozporządzenia mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali mniej niż 24 punkty. W przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów.
Postulowane w skardze odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, zgodnie z którą kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24 punktów, niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy.
Zatem skoro w dniu odbycia szkolenia suma punktów otrzymanych przez skarżącego za naruszenia przepisów ruchu drogowego przekroczyła 24, to odbyte w dniu 16 maja 2012r., jak twierdzi strona szkolenie nie mogło wywołać skutku, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Omawiany § 8 ust. 6 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Należy również zauważyć, że okoliczność odbycia w dniu 16 maja 2012r. szkolenia została podniesiona przez pełnomocnika skarżącego dopiero na etapie skierowanej do sądu skargi i nie została w żaden sposób udokumentowana.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze nie doszło do naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 2 oraz art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy.
W myśl art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE, przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, według którego, choć regulacja przewidująca sankcję za przekroczenie ustalonego ustawą limitu punków za wykroczenia drogowe, polegającą na skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie jest środkiem stricte prawnokarnym, to przynależy do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym), poddanym nadzorowi policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznają konkretne kompetencje przysługujące policji. To bowiem organy policji dokonują kontroli i ewidencji tych wykroczeń i takie też rozumienie zasady terytorialności mieści się w zakresie dyspozycji powołanego przepisu art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006r. Ponadto, podkreślenia wymaga, że wprawdzie dyrektywy wiążą państwo członkowskie, do którego są skierowane, to pozostawiają jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków wskazanych w dyrektywie celów. Oznacza to, że wskazana dyrektywa, wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności, pozostawia krajom członkowskim swobodę w doborze regulacji karnych i administracyjno-karnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt I OSK 2342/14).
Skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przewiduje art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W przepisie tym jest mowa o uprawnieniach do kierowania pojazdem. Z przepisu tego nie wynika, by zakresem swym miał on obejmować jedynie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 627 ze zm.), dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b wskazano także drugi warunek skierowania, tj. przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Wydane na podstawie art. 130 ust. 4 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. wyłącza z procedury wpisywania do ewidencji tylko kierowców niebędących obywatelami polskimi (§ 2 ust. 2).
W konsekwencji przyjąć trzeba, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b Prawa o ruchu drogowym znajduje zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeśli kierowcy ci są obywatelami polskimi.
Skoro zatem skarżący jest obywatelem polskim, przekroczył 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1, a dokumentem stwierdzającym posiadanie przezeń uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym jest krajowe prawo jazdy, które w dniu 6 listopada 2014r. zostało wymienione w Niemczech, to podlega on regulacji z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym.
Miejsce zamieszkania skarżącego nie było więc okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego normującego skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Fakt, że pismo pełnomocnika pozostawiono bez rozpatrzenia nie miał wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło