III SAB/Łd 19/16

Dnia 2 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2016 roku sprawy ze skargi Z. P. na bezczynność Starosty [...] w sprawie wydania kopii mapy podziału postanawia: odrzucić skargę. W dniu 23 marca 2016r. I. R. G.-G. i J. Ś. złożyły do Starostwa Powiatowego w Z. zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków. Do zgłoszenia strony załączyły postanowienie Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Cywilny z dnia 16 listopada 2015r., sygn. akt [...] w przedmiocie przysądzenia własności oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 marca 2016r., sygn. akt [...] o oddaleniu zażalenia Z. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 listopada 2015r., sygn. akt [...]. Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 listopada 2015r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Cywilny przysądził własność nieruchomości położonej w B. –K., gmina A., stanowiącej działki nr 412/9 i 412/10 o łącznym obszarze 0,1014 ha na rzecz: M. G. i I. G.-G. małżonków na prawach wspólności ustawowej w udziale 1/5 części, P. G. w udziale 1/5 części, M. i J. małż. P. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej w udziale 1/5 części, J. Ś. w udziale 1/5 części oraz T. B. w udziale 1/5 części. Ponadto przysądził własność nieruchomości położonej w B. –K., gmina A., stanowiącej działki nr 412/2, 412/3, 412/4, 412/5, 412/6, 412/7 i 412/8 o łącznym obszarze 0,0351 ha na rzecz I. G.-G. Zawiadomienie o dokonanych zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków zostało doręczone Z. P. w dniu 4 kwietnia 2016r. W dniu 5 kwietnia 2016r. Z. P. złożył do Starostwa Powiatowego w Z. wniosek o "wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów ze względu na ważny interes strony". Wniósł o sporządzenie uwierzytelnionej kopii mapy podziału wraz z uwierzytelnioną decyzją dotyczącą mapy podziałowej oraz uwierzytelnionymi kopiami operatu (dokumentacji geodezyjnej), z uwagi na fakt, że doręczony mu wykaz zmian jest nierzetelny i niedokładny, a poprzez to nie jest wiarygodny dla strony. W dniu 22 kwietnia 2016r. Z. P. złożył do Starostwa Powiatowego w Z. wniosek o usunięcie naruszenia prawa w związku ze złożonym w dniu 5 kwietnia wnioskiem o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów ze względu na otrzymane zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 26 kwietnia 2016r. Starosta Z. działając w oparciu o treść art. 64 § 2 K.p.a. wezwał Z. P. do uszczegółowienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zakresu dokumentów, których dotyczy żądanie poprzez wskazanie operatu z którego mają zostać wydane uwierzytelnione kopie mapy podziału wraz z decyzją dotyczącą mapy podziałowej. Odnosząc się natomiast do treści pisma z dnia 22 kwietnia 2016r. poinformował, że dokument znajdujący się w Wydziale Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w Z., na podstawie którego została wprowadzona zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...], zostanie wydany po uiszczeniu opłaty zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 maja 2016r. W dniu 29 kwietnia 2016r. Z. P. na podstawie art. 37 K.p.a. złożył zażalenie na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie złożonego w dniu 5 kwietnia 2016r. wniosku skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. W dniu 6 maja 2016r. Z. P. złożył do Starostwa Powiatowego w Z. ponowny wniosek o usunięcie naruszenia prawa, żądając natychmiastowego udostępnienia dokumentów, o których mowa we wniosku z dnia 5 kwietnia 2016r. Podał, że po odbiór objętych wnioskiem dokumentów zgłosi się osobiście w siedzibie urzędu w dniu 9 maja 2016r. W dniu 9 maja 2016r. Z. P. złożył pismo, w którym stwierdził, że udostępnione dokumenty, tj. postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 listopada 2015r., sygn. akt [...] w przedmiocie przysądzenia własności, na podstawie którego została wprowadzona zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] nie stanowi dokumentów geodezyjnych, o które wnioskował. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 kwietnia 2016r. Z. P. w piśmie z dnia 19 maja 2016r. wyjaśnił, że zmiany w zawiadomieniu z dnia 24 marca 2016r. nie odzwierciedlają danych co do powierzchni w m2, jak w dokumentach pierwotnych, tj. decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 1983r. Wobec powyższego zmiany dokonano w sposób nieprawidłowy, tj. bez podstawy prawnej, o wskazanie której skarżący wnosił we wniosku z dnia 5 kwietnia 2016r. W dniu 25 kwietnia 2016r. skarżący wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 kwietnia 2016r. W dniu 25 kwietnia 2016r. skarga została zarejestrowana w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2016r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazał skargę do organu administracji celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami sprawy, stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- dalej –p.p.s.a. O przekazaniu skargi skarżący został powiadomiony. W dniu 27 kwietnia 2016r. (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) przesyłka zawierająca skargę została nadana przez sąd do Starosty [...]. W dniu 9 maja 2016r. skarżący złożył do akt sprawy pismo procesowe, do którego w załączeniu przedstawił zażalenie skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 kwietnia 2016r. opatrzone datą "29 kwietnia 2016r." W odpowiedzi na skargę z dnia 23 maja 2016r. Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podnieść należy, że merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)-dalej p.p.s.a. wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.). W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 K.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a. Powołany przepis skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. Ze względu na charakter środka prawnego przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być załatwione niezwłocznie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można zatem wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Złożenie więc zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie warunkiem koniecznym dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Starosty [...] było zatem uprzednie, tj. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożenie na piśmie zażalenia do organu administracji wyższego stopnia. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika natomiast, że skarżący przed złożeniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Starosty [...] nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Z zestawienia przedstawionych powyżej dat, tj. daty wniesienia skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, tj. "25 kwietnia 2016r." oraz daty złożenia zażalenia na bezczynność Starosty [...], tj. "29 kwietnia 2016r." bezspornie wynika, że zażalenie zostało złożone po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Starosty [...], co oznacza, że skarżący nie wyczerpał przysługujących środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Okoliczność powyższą dodatkowo potwierdził sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 9 maja 2016r. wskazując, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył w Biurze Podawczym w dniu 25 kwietnia 2016r. W załączeniu przedstawił zażalenie skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 kwietnia 2016r. opatrzone datą "29 kwietnia 2016r.", które wpłynęło do organu w tym samym dniu, tj. "29 kwietnia 2016r." Odnosząc się do trybu wniesienia skargi należy wskazać, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten winien przekazać ją właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2010 roku, sygn. akt II FSK 1453/10, postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 roku, sygn. akt I FSK 631/08, postanowienie NSA z dnia 16 września 2008 roku, sygn. akt II OSK 1489/07, postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2008 roku, sygn. akt I FSK 995/08 oraz postanowienie WSA w Poznaniu z 19 lutego 2008 r., IV SA/Po 46/08, LEX nr 381707). Podobne stanowisko prezentowane jest także w doktrynie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer Warszawa 2009, str. 178 oraz T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 284). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżący wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zamiast do Starosty [...] w dniu 25 kwietnia 2016r. Przesyłka skierowana do właściwego organu administracji zawierająca egzemplarz skargi oraz informację dla skarżącego o przekazaniu skargi do organu administracji zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu 27 kwietnia 2016r. (kserokopia książki nadawczej opatrzona datownikiem właściwego urzędu pocztowego). W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, jak to uczynił skarżący, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania lub przekazania skargi przez sąd lub pracownika sądu pod adresem właściwego organu administracji publicznej. Jak wynika z powyższych ustaleń skarga została nadana przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej w dniu 27 kwietnia 2016r. W związku z powyższym należało uznać, że skarga została skutecznie wniesiona w dniu 27 kwietnia 2016r., czyli przed wniesieniem środka zaskarżenia przysługującego skarżącemu w postępowaniu administracyjnym. Nie można bowiem uznać, że wniesienie przez skarżącego zażalenia na bezczynność Starosty [...] do organu administracji publicznej wyższego stopnia, po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi spełniła warunek konieczny do skutecznego jej wniesienia. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i obliguje sąd do odrzucenia skargi. Fakt odrzucenia skargi nie zamyka jednak skarżącemu drogi do ponownego wystąpienia ze skargą na bezczynność organu administracji publicznej po wyczerpaniu trybu określonego w art. 37 § 1 K.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 i w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a, odrzucił skargę. ds