III SAB/Łd 19/25

Dnia 13 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie wniosku o rejestrację pojazdu 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Łodzi do rozpoznania wniosku M. S. z dnia 18 grudnia 2023 roku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydenta Miasta Łodzi dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta Łodzi na rzecz M. S. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie przerejestrowania pojazdu marki Land Rover RR Velar o nr rejestracyjnym [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 6 października 2020 r. pełnomocnik E. S.A. Oddział w Ł. złożył wniosek o zarejestrowanie ww. pojazdu. Następnie 7 października 2020 r. pojazd został czasowo zarejestrowany za nr rej. [...]. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 7 października 2020 r. zarejestrował czasowo ww. pojazd marki Land Rover RR Velar na rzecz E. S.A., wydając pozwolenie czasowe, tablice rejestracyjne oraz zamawiając spersonalizowany dowód rejestracyjny, który wyprodukowany w dniu 14 października 2020 r. nie został przez E. S.A. odebrany. W aktach sprawy znajduje się kserokopia drugiej strony wniosku o rejestrację pojazdu z dnia 18 grudnia 2023 r., zgodna z wzorem wniosku, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów. Druga strona wniosku zawiera również oświadczenie o zapoznaniu się z klauzulą informacyjną zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych...) i wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych, w tym adres e-mail, numer telefonu i podpis M. S. oraz data: 18 grudnia 2023 r. Powyższa strona wniosku zawiera także adnotację urzędnika: "Brak dowodu rejestracyjnego nieodebranego przez właściciela wskazanego na pozwoleniu czasowym". Pod adnotacją znajduje się pieczątka urzędnika, w części nieczytelna. W piśmie z 12 czerwca 2024 r. M. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta Łodzi o wydanie decyzji oraz wskazanie podstawy prawnej odmowy przerejestrowania ww. pojazdu. Skarżący wyjaśnił, że 18 grudnia 2023 r. złożył wniosek o przerejestrowanie pojazdu i ustnie został poinformowany, że nie jest to możliwe, ponieważ twardy dowód nie został odebrany w terminie. Załączył fakturę z dnia 12 października 2023 r. i pozwolenie czasowe serii PC/AAI nr [...]. W kolejnym piśmie z 12 czerwca 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o udzielenie informacji dotyczącej przebiegu prowadzonego postępowania. Decyzją z 2 lipca 2024 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.634.2024.DG Prezydent Miasta Łodzi odmówił zarejestrowania ww. pojazdu na E. S.A. w Ł.. Organ wyjaśnił, że pełnomocnik E. S.A. złożył wniosek o zarejestrowanie pojazdu 6 października 2020 r., ale nie odebrał dowodu rejestracyjnego w terminie 30 dni. Ponadto, przed zakończeniem postępowania i wydaniem decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, samochód został sprzedany przez wnioskodawcę. W ocenie organu E. S.A. nie jest już właścicielem pojazdu, co oznacza, że nie może być stroną decyzji o jego zarejestrowaniu. Adresatem ww. decyzji był E. S.A. w Ł.. Decyzję doręczono także skarżącemu 8 lipca 2024 r. M. S.. W piśmie z 2 lipca 2024 r. organ dodatkowo poinformował skarżącego o konieczności złożenia wniosku o zarejestrowanie pojazdu zgodnego z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracja pojazdów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1847). Ponadto wskazano na konieczność przedstawienia aktualnego badania technicznego. 11 października 2024 r. skarżący zwrócił się o przesłanie odpisu decyzji z dnia 2 lipca 2024 r. 17 grudnia 2024 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. Skarżący wniósł także wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 lipca 2024 r. wskazując na jej wydanie z rażącym naruszeniem, tj. obarczoną wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z 18 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 2 lipca 2024 r. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 1 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy własną decyzję z 18 lutego 2025 r. uznając, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia jej nieważności. W skardze pełnomocnik M. S. zarzucił naruszenie art. 35 § 1-3 w związku z art. 36 § 1 k.p.a. przez niewydanie decyzji w sprawie rejestracji pojazdu Land Rover RR Velar nr rejestracyjny [...]. Wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie do wydania decyzji, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że 12 czerwca 2024 r. skarżący złożył wniosek o przerejestrowanie pojazdu, który stanowił ponowienie wniosku z 18 grudnia 2023 r. Organ nie wydał decyzji odmownej wskazując jako stronę skarżącego, lecz E. S.A. Pełnomocnik wskazał również, że skarżący złożył wniosek i wszczął postępowanie we własnym imieniu w celu zarejestrowania pojazdu i w tym celu przedstawił wszystkie dokumenty. Ponadto pełnomocnik podniósł, że 18 grudnia 2023 r. wniosek złożył na odpowiednim formularzu, a pismo z 12 czerwca 2024 r. było wynikiem frustracji strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że skarżący nie złożył w organie wniosku o przerejestrowanie pojazdu, zatem w sprawie nie zachodzi bezczynność. Skarżący będąc 18 grudnia 2023 r. w Wydziale Komunikacji otrzymał jedynie ustną informację, że właściciel nie odebrał dowodu rejestracyjnego i strona nie złożyła wniosku o rejestrację pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również, zwłaszcza z perspektywy niniejszej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyroki NSA: z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11, LEX nr 818629; z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17, LEX nr 2547323). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.). Pojęcie "bezczynności organu" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., w którym wskazano, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organu, skarżący wystąpił 18 grudnia 2023 r. z wnioskiem o rejestrację pojazdu marki Land Rover RR Velar o numerze rejestracyjnym [...]. W aktach sprawy znajduje się kserokopia drugiej strony wniosku o rejestrację pojazdu z dnia 18 grudnia 2023 r., zgodna z wzorem wniosku, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów. Druga strona wniosku zawiera również oświadczenie o zapoznaniu się z klauzulą informacyjną zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych...) i wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych, w tym adres e-mail, numer telefonu i podpis M. S. oraz data18 grudnia 2023 r. Istotne znaczenie ma również to, że znajdująca się w aktach kserokopia drugiej strony wniosku zawiera adnotację urzędnika: "Brak dowodu rejestracyjnego nieodebranego przez właściciela wskazanego na pozwoleniu czasowym". Pod adnotacją znajduje się pieczątka urzędnika, w części nieczytelna. Ponadto w ramach tego postępowania, w piśmie z 12 czerwca 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o wydanie decyzji i wskazanie podstawy odmowy rejestracji pojazdu w związku ze złożonym wnioskiem o rejestrację pojazdu w dniu 18 grudnia 2023 r. Zdaniem Sądu, z przedstawionych sądowi akt sprawy bezsprzecznie wynika, że 18 grudnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o rejestrację ww. pojazdu, którego jest właścicielem. Skoro akta administracyjne sprawy zawierają kserokopię drugiej strony wniosku o rejestrację pojazdu wraz z klauzulą RODO, która niewątpliwie jest zgodna ze wzorem wniosku o rejestrację/czasową rejestrację stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1847 ze zm.), to organ albo nie załączył kserokopii pierwszej strony wniosku skarżącego, albo z nieznanych, zawinionych przez organ powodów, nie jest w jej posiadaniu. Sąd nie mógł wobec powyższego podzielić stanowiska organu, że skarżący będąc 18 grudnia 2023 r. w Wydziale Komunikacji otrzymał jedynie ustną informację, że właściciel nie odebrał dowodu rejestracyjnego i strona nie złożyła wniosku o rejestrację pojazdu. Przeczy temu okoliczność złożenia przez skarżącego podpisanej własnoręcznym podpisem drugiej strony wniosku o rejestrację wraz z klauzulą RODO. Przy udzielaniu jedynie ustnej odpowiedzi skarżący nie musiałby składać ww. dokumentu, skoro nie toczyło się żadne postępowanie. Rację ma strona, że kolejne złożone przez skarżącego pismo z 12 czerwca 2024 r. stanowiło przypomnienie organowi o jego obowiązku. Skarżący przedłożył również fakturę VAT i pozwolenie czasowe. Dlatego też Sąd uznał, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który wpłynął do organu 18 grudnia 2023 r. Od daty wpływu wniosku do organu do dnia wniesienia skargi (22 maja 2025 r.) upłynęło ponad półtora roku, w trakcie którego Prezydent Miasta Łodzi nie podejmował sprawnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. Za takie nie można uznać wydania 2 lipca 2024 r. decyzji o odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na rzecz E. S.A. w Ł. (poprzedniego właściciela pojazdu) oraz pisma z 2 lipca 2024 r. skierowanego do strony. Decyzja z 2 lipca 2024 r. nie rozstrzygała złożonego przez stronę wniosku z dnia 18 grudnia 2023 r. W tym miejscu wskazać należy, że organ dysponując wnioskiem o rejestrację, który nie spełnia wymogów formalnych (niepełnym) ma możliwość wezwania strony do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i zastosowania rygoru tam przewidzianego. Stwierdzić zatem należy, że w kontrolowanej sprawie postępowanie prowadzone było dłużej niż to niezbędne do jej załatwienia, a zwłoka w jej rozstrzygnięciu nie wynikała ze stopnia jej skomplikowania. Orzekając w niniejszym przypadku, Sąd miał przy tym na uwadze pogląd wyrażany w orzecznictwie NSA, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że w przypadku zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, to sąd rozpoznający skargę dokonuje oceny aktywności, tudzież bierności organu, która dotyczy całego szeregu elementów, składających się na rozpoznanie danej sprawy. Dopiero porównanie wszystkich przejawów działania organu (tudzież jego bierności) daje możliwość rzetelnej oceny, czy mamy do czynienia z bezczynnym bądź przewlekłym postępowaniem (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 908/18, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym wskazać należy, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu przepisów k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji, a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Natomiast po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu. Warto także dodać, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. Wojewódzki sąd administracyjny jest więc zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (por.: wyrok NSA z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 871/22; postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2317/19 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W badanej sprawie, do dnia wniesienia skargi organ nie był w ogóle aktywny. Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem długość kontrolowanego postępowania, oceniana na dzień wyrokowania, wynosząca ponad 1,5 roku jest okresem znacznym. Opóźnienie w podejmowanych czynnościach nie ma, zdaniem Sądu, racjonalnego uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł, że Prezydent Miasta Łodzi dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku), uwzględniając poniesione przez skarżącego koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). ds