III SAB/Łd 27/25

Dnia 3 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Brzezinach w przedmiocie działań proceduralnych Sądu Rejonowego w Brzezinach postanawia: odrzucić skargę III SAB/Łd 27/25 Uzasadnienie A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego W Brzezinach. W treści skargi skarżący zarzucił Prezesowi Sądu bezczynność i naruszenia proceduralne o charakterze administracyjnym, polegające na: - bezzasadnym wezwaniu do usunięcia braków formalnych, mimo prawidłowo złożonego wniosku; - błędnym doręczeniu pisma na nieaktualny adres, mimo wyraźnego wskazania aktualnego; - ignorowaniu obowiązujących przepisów dotyczących podpisu zaufanego i własnoręcznego; - naruszeniu jego konstytucyjnych praw jako strony postępowania, w tym prawa do rzetelnego procesu. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności i niezgodnego z prawem działania organu, zobowiązanie Sądu Rejonowego w Brzezinach do podjęcia odpowiednich działań naprawczych oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że 2 lipca 2025 r. złożył do Sądu Rejonowego w Brzezinach wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sprawie o sygn. akt [...]. Wniosek został podpisany podpisem zaufanym (ePUAP), przestany przez platformę e-Doręczenia, opatrzony został dodatkowo własnoręcznym podpisem na drugiej stronie pliku PDF oraz zawierał dowód uiszczenia opłaty w wysokości 100 zł. Pomimo spełnienia wszystkich wymogów formalnych, pismem z 15 lipca 2025 r., Sąd wezwał skarżacego do "złożenia podpisu własnoręcznego", całkowicie ignorując zarówno przepisy art. 781 § 1 Kodeksu cywilnego, jak i art. 1311 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego.Co więcej, wezwanie to zostało wysłane na adres nieaktualny (ul. [...]) i tylko przypadek sprawił, że będąc na poczcie po odbiór innego pisma, skarżący dowiedział się, że jest do niego pismo na inny adres, podczas gdy we wniosku jednoznacznie wskazał aktualny adres do korespondencji: ul. [...], [...] S.. Ponadto pismem z 5 lipca 2024 poinformował sąd o zmianie adresu. Narusza to art. 131 § 1 k.p.c. oraz art. 9 § 1 i art. 11 k.p.a. W ocenie skarżącego działania te mają charakter celowego utrudniania realizacji jego praw procesowych, zwłaszcza, że wcześniej zgłaszał nieprawidłowości i nadużycia ze strony kuratora sądowego, który powinien sprawować nadzór nad prawidłowym sprawowaniem opieki przez K. P. nad dziećmi, które wtedy zamieszkiwały z nią. Szczególnie od tego momentu – 3 lipca 2024 – skarżący zaobserwował wzrost działań formalnych wobec niego, które naruszają zasadę równości stron i prawa do sprawiedliwego procesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności bada, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Kognicję sądów administracyjnych określa art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., stanowiąc w § 1, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z 24 stycznia 2012 r., I OZ 544/11; z 17 lipca 2015 r., I OSK 1718/15). Nie każde zatem działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. W świetle postanowień art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1–3 zaskarżenie decyzji oraz postanowień. Nie ma przy tym wątpliwości, że aby uznać określone akty lub czynności za te, o których mowa w powyższych regulacjach, powinny one ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków, określonych przepisami prawa administracyjnego. Muszą one wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na jego sytuację prawną przez to, że wywołują określony skutek, jaki przepis prawa powszechnie obowiązującego wiąże z danym aktem lub czynnością (por. postanowienie NSA z 8 września 2017 r., I FSK 314/17). Z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przede wszystkim jednak wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość jest prowadzenie przez organ postępowania, którego dotyczy zarzucana bezczynność lub przewlekłość. Brzmienie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłość może nastąpić tylko w przypadku istnienia "postępowania w sprawie". Jest to bezczynność i przewlekłość, która narusza interes prawny jednostki. Interes prawny odnosi się do ściśle określonej działalności administracji publicznej, a pomiędzy sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną musi istnieć pewny związek. Nie wystarczą w tej mierze powiązania potencjalne lub hipotetyczne. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność prezesa sądu powszechnego. Jak wynika z akt sprawy, zarzucana przez skarżącego bezczynność odnosi się działań proceduralnych Sądu Rejonowego w Brzezinach, w sprawie toczącej się przed tym Sądem, w której skarżący jest stroną. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by przed Sądem Rejonowym w Brzezinach toczyło się jakiekolwiek postępowanie z udziałem skarżącego, które mogłoby podlegać kontroli sądu administracyjnego. Przepisy prawa nie przyznają sądom administracyjnym jakichkolwiek uprawnień w zakresie kontrolowania prawidłowości postępowań w sprawach toczących się przed sądami powszechnymi, należących do właściwości tych sądów w sprawach cywilnych i karnych. Jeżeli w sprawie toczącej się w takim postępowaniu doszło do przewlekłości, bądź bezczynności, wówczas strona może wywieść skargę na podstawie przepisów ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r. poz. 1725 ze zm.). Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawa ta reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. W żadnym z wymienionych wyżej przypadków właściwy do rozpoznania skargi nie będzie sąd administracyjny. Z tych względów, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga, z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu. ds