III SO/Łd 1/23

Dnia 10 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. o wymierzenie Prokuraturze Rejonowej Łódź-Widzew grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność w sprawie zawiadomienia z dnia 3 stycznia 2023 roku postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić na rzecz A. M. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku, zaksięgowaną 4 kwietnia 2023 roku pod pozycją 1298. eg 31 marca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek A. M. o wymierzenie Prokuraturze Rejonowej Łódź-Widzew grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że 4 lutego 2023 r. wniósł do Prokuratury Okręgowej w Łodzi ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie 28 lutego 2023 r. skargę na bezczynność Prokuratury Rejonowej Łódź-Widzew w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego wraz z załączonym wnioskiem o ponowne przesłuchanie świadków. 5 stycznia 2023 r. skarżący otrzymał pismo z Prokuratury Okręgowej w Łodzi o skierowaniu sprawy do Prokuratury Rejonowej Łódź-Widzew. Organ nie wydał w tej sprawie żadnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i nie przekazał skargi wraz z aktami sprawy, pomimo upływu terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula. Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. (sygn. II GPS 3/09, LEX nr 530144), w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wynika z niej, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 grudnia 2010 r., I OZ 953/10, Lex nr 742207). Oznacza to że w przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z 3 października 2012 r., I OZ 739/12; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Prokuraturze Rejonowej Łódź-Widzew z uwagi na nieprzekazanie do sądu skargi na bezczynność Prokuratury Rejonowej Łódź-Widzew w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego wraz z załączonym wnioskiem o ponowne przesłuchanie świadków do Prokuratury Okręgowej w Łodzi. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że bezczynność prokuratora w przedmiocie podjęcia czynności w związku z ewentualnym podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W świetle przepisów ustawy z 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1247 ze zm.) prokuratura jest organem ochrony prawnej, a nie organem administracji publicznej i jej działalność nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być bowiem rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 24 kwietnia 2014 r., I OZ 325/14, LEX nr 1574733; postanowienie NSA z 6 kwietnia 2016 r., II OZ 333/16, LEX nr 2081430; postanowienie NSA z 3 października 2012 r., I OZ 739/12, LEX nr 1269685, postanowienia NSA z 24 kwietnia 2014 r., I OZ 325/14, LEX nr 1574733; postanowienie NSA z 1 października 2021 r., III OZ 658/21, opubl. CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od wniosku Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. eg