I OZ 325/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. Sp.z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Rz 21/13 odrzucające wniosek o ukaranie grzywną w sprawie z wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sadzie Rejonowym w P. w przedmiocie wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek S. Sp.z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżący" lub "Spółka") o ukaranie grzywną na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") U. B. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. (dalej jako "Komornik") za nie przekazanie do Sądu w ustawowym terminie skargi Spółki na bezczynność tegoż Komornika w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zainicjowanej jej wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia, Sąd wskazał, że Spółka wystąpiła do Komornika z żądaniem udostępnienia informacji określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a), b) i c) oraz w art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. d) ustawy z 8 października 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm. dalej: "Udip") przez "Podmiotową Stronę Biuletynu Informacji Publicznej". Zdaniem Komornika, skarga ta powinna ulec odrzuceniu, ponieważ wnioskodawca nie domagał się załatwienia wniosku i przekazania określonych informacji publicznych, lecz ich udostępnienia w określony sposób, z wykorzystaniem określonych rozwiązań technicznych, które uprzednio musiałyby zostać stworzone. Skarga Spółki na bezczynność Komornika wpłynęła do jego kancelarii w dniu [...] października 2013 r. natomiast odpis wniosku o ukaranie w dniu [...] listopada 2013 r. Skargę przekazano do Sądu po otrzymaniu odpisu wniosku o ukaranie grzywną w dniu [...] listopada 2013 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Komornik wniósł o jego oddalenie. Komornik zaznaczył, że przy ocenie zasadności uwzględnienia żądania skarżącego Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny niedopełnienia obowiązku i okres opóźnienia oraz funkcje opisanego instrumentu prawnego. Komornik zaznaczył, że wniosek taki wprawdzie inicjuje odrębne postępowanie, jednak ma ono wtórny charakter wobec postępowania wszczętego wniesioną uprzednio skargą, ponieważ służy celom tamtego właśnie postępowania. Rozpatrzenie wniosku nie może zatem abstrahować od oceny przedmiotu skargi. Niedopuszczalność skargi jego zdaniem powodowała, że ustają cele wymierzenia grzywny. Podkreślono, że skargę przekazano do Sądu niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. po rozpoznaniu przedmiotowej skargi na bezczynność Komornika w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 126/13 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 orzekł o odrzuceniu skargi. W postanowieniu tym Sąd wskazał, że żądanie utworzenia Biuletynu oraz zamieszczenia w nim określonej informacji, czego w istocie domagała się strona skarżąca, nie stanowiło aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a przez to niedopuszczalna była skarga na bezczynność Komornika, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., polegająca na nieumieszczeniu w Biuletynie określonych informacji. Strona skarżąca nie domagała się natomiast udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu przepisów Udip w trybie określonym w art. 10 tej ustawy. W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, odrzucając przedmiotowy wniosek o ukaranie Komornika grzywną zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazał, że przekazanie skargi przez Komornika w terminie określonym stosownie do art. 21 pkt 1 Udip (15 dni od dnia jej wniesienia) powinno nastąpić niezależnie od tego, czy skargę uznaje za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie sąd. Sąd I instancji podniósł, że rozpatrzenie wniosku o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., toteż w jego wyniku wniosek taki może ulec odrzuceniu, jeżeli spełnione zostaną przesłanki z art. 58 § 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, że pomimo niezaprzeczalnego faktu przekazania skargi przez Komornika po terminie oraz odrębności postępowania w sprawie wymierzenia grzywny, nie można dokonać merytorycznej oceny złożonego wniosku. Zauważył, że wniosek może być rozpoznany przez Sąd jedynie wtedy, gdy skarga dotyczy spraw przekazanych do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z: 30.11.2012 r. sygn. I OZ 887/12; z 3.10.2012 r. sygn. I OZ 739/12; z 29.12.2010 r. sygn. I OZ 953/10, publ. j/w). Mając powyższe na uwadze oraz fakt wydania przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi w sprawie, z którą wiąże się niniejszy wniosek o ukaranie, Sąd stwierdził, że jeżeli przedmiot skargi dotyczy sprawy, która podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, to za takowy uznać należy również wniosek o wymierzenie grzywny. Zażalenie na postanowienie z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II SO/Rz 21/13 wniosła Spółka, twierdząc, że żądała udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 Udip poprzez podmiotową stronę Biuletynu Informacji Publicznej. Spółka wskazała, że wnioskowała o udostępnienie konkretnej informacji publicznej, przy czym prosiła o zastosowanie trybu elektronicznego w formie BIP. Podkreśliła, że w najgorszym razie, organ mógł poinformować ją o udostępnieniu informacji na wniosek stosownie do art. 10 ust 1 Udip. Zaznaczyła, że Sąd błędnie odczytał jej intencje, uznając, że nie wnioskowała ona o konkretną informację. Niedopuszczalne jest uznanie jej żądania za niebyłe. Dodatkowo przywołała postanowienie WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 77/13, którym wymierzono komornikowi grzywnę za nieprzekazanie skargi w terminie. Przy piśmie z dnia 10 lutego 2014 r. Spółka nadesłała odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 61/14 oddalające zażalenie Komornika na postanowienie w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 77/13. O oddalenie zażalenia wniósł pełnomocnik Komornika. Zaznaczył, że zarzuty zażalenia nie są trafne, dotyczą bowiem postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność w sprawie o sygn. II SAB/Rz 126/13, a nie postanowienia o odrzuceniu wniosku o ukaranie grzywną z tego samego dnia 14 stycznia 2014 r. Podkreślił, że weryfikacja odrzuconej skargi nie jest możliwa w postępowaniu zażaleniowym przed NSA, które dotyczy odrzucenia wniosku o ukaranie grzywną. Natomiast skarga kasacyjna w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 126/13 nie została wniesiona. Pełnomocnik Komornika przychylił się do argumentacji Sądu I instancji, powołując postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r. I OZ 953/10, z którego wynika, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Natomiast stosownie do art. 55 § 1 wskazanej ustawy, w razie nieprzekaznia przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny. Jeżeli przedmiotem skargi jest udostępnienie informacji publicznej, to zastosowanie ma art. 21 pkt 1 Udip, który nakazuje przekazać akta i odpowiedź na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis ten jest przepisem szczególnym wobec art. 54 § 2 p.p.s.a., co oznacza, że po upływie 15 a nie 30 dni znajdą zastosowanie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związane z konsekwencjami nieprzekazania skargi w terminie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowoadministracyjne. Zakres przedmiotowy kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3-5 p.p.s.a., wśród których w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zostały wymienione skargi na decyzje administracyjne. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP, kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz - w ograniczonym zakresie, na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W rozpoznawanej sprawie podstawą złożenia wniosku o wymierzenie grzywny było nieprzekazanie przez Komornika w określonym do tego terminie skargi z dnia [...] października 2013 r. dotyczącej wniosku Spółki z dnia [...] września 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Uczyniono to dopiero po złożeniu wniosku o ukaranie grzywną z dnia [...] października 2013 r. tj. w dniu [...] listopada 2013 r. Fakt ten nie jest kwestionowany przez strony sporu. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma to, że Sąd I instancji, analizując przedmiot skargi na bezczynność Komornika w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a), b) i c) Udip oraz w art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. d) Udip przez "Podmiotową Stronę Biuletynu Informacji Publicznej" doszedł do wniosku, że przedmiot skargi nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej rozstrzyganych w formie określonej przepisami art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że żądanie utworzenia Biuletynu oraz zamieszczenia w nim określonej informacji, czego w istocie domagała się strona skarżąca, nie stanowiło aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a przez to niedopuszczalna była skarga na bezczynność Komornika, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., polegająca na nieumieszczeniu w Biuletynie określonych informacji. Strona skarżąca nie domagała się natomiast udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu przepisów Udip w trybie określonym w art. 10 tej ustawy. W związku z tym Sąd I instancji postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. po rozpoznaniu przedmiotowej skargi na bezczynność Komornika w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 126/13 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 orzekł o odrzuceniu skargi. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji odrzucił wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, bowiem stwierdzenie, że wniosek strony o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie nieobjętej właściwością sądu administracyjnego, powinno stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania wnioskowanej sankcji na gruncie art. 55 §1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2011, str. 207 -208). Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być bowiem rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów zażalenia NSA stwierdza, podzielając stanowisko wyrażone w odpowiedzi Komornika na zażalenie, że nie odnoszą się one do skarżonego postanowienia o odrzuceniu wniosku o wymierzenie grzywny a do postanowienia o odrzuceniu skargi. Brak jest podstaw, by zarzuty te rozpatrywać w niniejszym postępowaniu. Na marginesie można zauważyć, że zarzuty te mogłyby być podstawą skargi kasacyjnej ale takiej nie wywiedziono. Z uwagi na powyższy brak adekwatnych do skarżonego postanowienia zarzutów, zażalenie należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.