III SO/Łd 13/17

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie, która ma się toczyć ze skargi T. M. na decyzję Wojewody [...] z [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie a.l. III SO/Łd 13/17 Uzasadnienie T. M. (dalej wnioskodawca) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W przedmiotowej sprawie nie wpłynęła jeszcze skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednakże, że wnioskodawca zamierza złożyć skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 77 m2. Na dochody gospodarstw domowego, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, składają się dochody żony skarżącego z tytułu umowy o pracę oraz prowadzenia prywatnego gabinetu lekarskiego w łącznej kwocie 9.950 zł. Skarżący podał także, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 6.000 złotych oraz jest współwłaścicielem pojazdu marki Hyundai I20 (rok prod. 2010). Wskazał także, że jego żona jest właścicielka mieszkania o powierzchni 56 m2, działki budowlanej o powierzchni 800 m2 oraz pojazdu marki Skoda Octavia (rok prod. 2002). Określając swoje zobowiązania i wydatki stałe wskazał na opłacanie czynszu i mediów - 1.500 zł, telefon – 450 zł, ubezpieczenia w tym OC i NW – 5.000 oraz leczenie – 120 zł). Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest uznanie za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. b) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy wnioskodawca korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć na podstawie art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać przede wszystkim należy, że żona wnioskodawcy, pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osiąga dochody z tytułu umowy o pracę oraz prowadzenia prywatnego gabinetu lekarskiego w łącznej kwocie 9.950 zł. Co natomiast szczególnie istotne, sam skarżący posiada bieżące środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie 6.000 zł. Ponadto jest on współwłaścicielem pojazdu marki Hyundai I20 (rok prod. 2010), a jego żona właścicielką mieszkania o powierzchni 56 m2, działki budowlanej o powierzchni 800 m2 oraz pojazdu marki Skoda Octavia (rok prod. 2002). Wskazane fakty czynią w konsekwencji niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność faktycznego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, w tym w szczególności kosztów zastępstwa prawnego. W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania oszczędności w kwocie 6.000 zł skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OZ 985/07, z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1231/10. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest fakt, iż wnioskodawca ponosi także wydatki związane z utrzymaniem pojazdu mechanicznego oraz wydatkuje miesięcznie – jak sam wskazał – ok. 450 zł na rachunki telefoniczne. Stwierdzić w tym zakresie należy, że osoba która posiada środki na pokrycie zwiększonych wydatków w ramach swojego gospodarstwa domowego (m.in. kosztów paliwa do samochodu, zwiększonych wydatków na rachunki telefoniczne) jest również w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Kwestią wyboru strony pozostaje czy uiści ona koszty sądowe, czy pokryje inne swoje wydatki nie związane z koniecznym utrzymaniem. Powyższe odnieść naturalnie należy do sytuacji wnioskodawcy, który – jak wskazał w oświadczeniu o majątku i dochodach – pozostaje bez bieżących dochodów, a posiada jednie oszczędności. W tym kontekście należy jednak wskazać na treść art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieistnienia wspólności majątkowej, czy nie prowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Obowiązek pomocy dotyczy każdej dziedziny życia i rozciąga się w szczególności na pomoc przy prowadzeniu spraw sądowych. Istotne jest wskazanie, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy także w zakresie prowadzenia postępowania sądowego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 Nr 1, poz. 8). Z powyższych uwag wynika, że przy rozpoznaniu wniosku, należało brać pod uwagę nie tylko dochody skarżącego, lecz również jego żony, która zobowiązana jest przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą wraz ze skarżącym stworzyli zawierając związek małżeński. Z tych wszystkich względów, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie, należy uznać, że brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.