III SO/Łd 2/18

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie, która ma się toczyć ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy a.l. III SO/Łd 2/18 Uzasadnienie A. S. (dalej wnioskodawczyni) złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W przedmiotowej sprawie nie wpłynęła jeszcze skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednakże, że wnioskodawca zamierza wnieść skargę na decyzję Wojewody [...] z [...](znak [...]) w przedmiocie wymeldowania. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca nie podała żadnych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, w związku z czym referendarz wezwał skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), do nadesłania w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W związku z tym zażądano: wskazania, czy skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, czy też we wspólnym gospodarstwie z nią pozostają inne osoby. Jeżeli we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają inne osoby, przekazanie informacji o stanie majątkowym, dochodach, oszczędnościach tych członków gospodarstwa domowego, wyjaśnienia, czy skarżąca jest właścicielką domu, mieszkania, czy innej nieruchomości – jeżeli tak wskazania ich powierzchni oraz szacunkowej wartości; jeżeli nie wykazania czyją własności jest lokal, który zajmuje obecnie na jakich zasadach w nim zamieszkuje; wyjaśnienia, czy skarżąca posiada zgromadzone oszczędności lub papiery wartościowe, czy też przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł, jeżeli tak to wskazania ich kwoty lub wskazania jakie są to przedmioty i określenie ich wartości; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącą rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich trzech miesięcy; wskazania osiąganych dochodów, w przypadku zatrudniania na umowę o pracę zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wypłacanego wynagrodzenia, określenia wydatków w gospodarstwie skarżącej ze wskazaniem źródła ich pokrycia. Wezwanie to zostało skarżącej doręczone 18 kwietnia 2018 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji. W treści wezwania skarżąca została pouczona, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 r., GZ 71/04; z 21 grudnia 2010 r., I OZ 967/10; z 22 grudnia 2008 r., II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przekazała wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazała także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem referendarza. W szczególności nie wyjaśniła, czy posiada zgromadzone oszczędności lub papiery wartościowe, czy też przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł, nie przedstawiła także żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych. Istotne były też informacje o osiąganych dochodach, w przypadku zatrudnienia na umowę o pracę zaświadczenie od pracodawcy o wysokości wypłacanego wynagrodzenia, określenie wydatków w gospodarstwie wnioskodawczyni ze wskazaniem źródła ich pokrycia. Wszystkie te informacje, w szczególności dotyczące posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych mają istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych wnioskodawczyni, a tym samym jej możliwości płatniczych. Niezbędne one były z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez wnioskodawczynię na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem wnioskodawczyni odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Zatem w praktyce odmówiła przekazania stosownych informacji i dokumentów. Nie może być tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Wnioskodawczyni nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.