III SO/Łd 3/11

Dnia 3 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 roku wniosku R. S. w przedmiocie wymierzenia Radzie Miejskiej w Ł. grzywny za niedotrzymanie terminu w przekazaniu skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy p o s t a n a w i a : wymierzyć Radzie Miejskiej w Ł. grzywnę w kwocie 200,00 (dwieście) złotych. W dniu 18 maja 2011 roku R. S. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie uznania za bezzasadną skargi R. S. na działanie Prezydenta Miasta Ł. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2011 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi działając w oparciu o treść art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – [zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.] przekazał skargę organowi administracji – Radzie Miejskiej w Ł. w celu udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami sprawy, informując jednocześnie o przekazaniu skargi R. S. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony Radzie Miejskiej w Ł. w dniu 24 maja 2011 roku. W dniu 13 lipca 2011 roku R. S. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Radzie Miejskiej w Ł. grzywny, wskazując, iż do dnia wystąpienia z niniejszym wnioskiem skarga wraz z aktami sprawy nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 28 lipca 2011 roku (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) Rada Miejska w Ł. przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę R. S. wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 24 czerwca 2011 roku i aktami sprawy. W odpowiedzi na wniosek Rada Miejska w Ł. wskazała, że po wpłynięciu skargi do organu była zobowiązana do podjęcia uchwały na mocy której upoważniła Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. do ustanowienia pełnomocnika procesowego. Procedowanie we wskazanej powyżej uchwale uzależnione było od harmonogramu prac Rady Miejskiej w Ł. Po podjęciu stosownej uchwały i udzieleniu pełnomocnictwa została sporządzona odpowiedź na skargę, która wraz z przedmiotową skargą została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przyjęte w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozwiązania wskazują, iż postępowanie sądowoadministracyjne uruchamia wniesienie skargi na akt lub czynność (bezczynność) organu administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej wywołana wniesieniem skargi jest unormowana przepisem art. 1 p.p.s.a. Z woli ustawodawcy skargę do właściwego sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, organ zaś, za którego pośrednictwem skargę wniesiono, ma obowiązek przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a.). Organ, który skargę otrzymał, może ją uwzględnić w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy przed sądem administracyjnym (art. 54 § 3 p.p.s.a). Nie zwalnia to jednak organu z obowiązku określonego w art. 54 § 2, to jest przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Podkreślić należy, że 30 - dniowy termin na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ma istotne znaczenie, bowiem ustawodawca zakreślił w sposób wyraźny ramy czasowe dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a., jednocześnie kreując w ten sposób odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi musi dochować 30 - dniowego terminu, w przeciwnym razie narusza art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę natomiast wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. (art. 154 § 6 p.p.s.a). Wskazać należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny, wszczęte na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a jest odrębnym postępowaniem sądowym wszczynanym na wniosek skarżącego w wypadku niezastosowania się przez organ administracji publicznej do obowiązku przekazania skargi sądowi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny jest natomiast niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. W uchwale siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 stwierdzono, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem 30 – dniowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nawet po złożeniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy, gdy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, przepis art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. dotyczący umorzenia postępowania nie ma zastosowania, bowiem postępowanie ma swój przedmiot, gdyż wniosek nie został cofnięty, ani z innych przyczyn nie stał się bezprzedmiotowy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż również bez znaczenia jest termin posiedzenia sądu, na którym zostanie rozpoznany wniosek o wymierzenie grzywny. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 192/10 wskazał, że ustawa nie wskazuje na jakikolwiek związek między złożeniem wniosku, wykonaniem obowiązku, a terminem posiedzenia sądu. Sąd jest zobowiązany rozpatrzyć merytorycznie wniosek, który spełnia wymogi formalne, bez względu na to, czy organ swój obowiązek do daty posiedzenia sądu spełnił, czy też nie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w dniu 18 maja 2011 roku R. S. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie uznania za bezzasadną jego skargi na działanie Prezydenta Miasta Ł.. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2011 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi działając w oparciu o treść art. 54 § p.p.s.a. przekazał skargę organowi administracji – Radzie Miejskiej w Ł. w celu udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami sprawy. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony Radzie Miejskiej w Ł. w dniu 24 maja 2011 roku. Oznacza to zatem, że dzień 24 czerwca 2011 roku był ostatnim dniem terminu przekazania do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie została jednak przekazana do sądu w tym terminie. Dopiero w dniu 28 lipca 2011 roku (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) Rada Miejska w Ł. przekazała skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a więc z przekroczeniem ustawowego terminu o 33 dni. Wskazać należy, że regulacja zawarta w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a określa jedyny środek służący stronie w razie przewlekłości działania organu, za pośrednictwem którego została wniesiona skarga. Wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale powinno również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki, jakim jest prawo do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sformułowania zawarte w treści art. 55 § 1 p.p.s.a. prowadzą bowiem do wniosku, że wyłączną materialnoprawną przesłanką do wydania orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie. Natomiast to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi do sądu może mieć jedynie wpływ na wysokość grzywny. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 maja 2011r. w spr. I OZ 344/11 (Lex nr 794904), z 30 listopada 2010r. w spr. I OZ 895/10 (Lex nr 653783) i z 4 listopada 2010r. w spr. I OZ 836/10 (Lex nr 742090). Przy wymiarze grzywny należy uwzględnić przyczyny nie wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art.54 § 2 p.p.s.a jak również wielkość opóźnienia w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W rozpoznawanej sprawie Rada Miejska w Ł. przekazała do sądu skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę 34-go dnia po upływie wyznaczonego terminu. Okres opóźnienia jest więc stosunkowo duży. Jako przyczynę uchybienia terminu podano fakt, iż Rada Miejska musiała podjąć uchwałę upoważniającą Przewodniczącego Rady do ustanowienia pełnomocnika procesowego a uzależnione to było harmonogramem prac Rady. W przekonaniu sądu nie jest to okoliczność usprawiedliwiająca uchybienie terminu, o którym mowa w art.54 § 2 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, iż uchwała upoważniająca Przewodniczącego Rady Miejskiej do ustanowienia pełnomocnika procesowego została podjęta w dniu 22 czerwca 2011r. czyli 28-go dnia od otrzymania skargi. Już w dniu 22 czerwca Przewodniczący Rady mógł ustanowić pełnomocnika. Nie wiadomo jednak którego dnia takie pełnomocnictwo zostało udzielone gdyż nie zawiera ono daty (k.30) zaś Rada Miejska nie potrafiła wyjaśnić kiedy radca prawny A. G. została ustanowiona pełnomocnikiem (k.23). Mimo, że uchwała upoważniająca Przewodniczącego Rady została podjęta 28-go dnia od otrzymania skargi to odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy zostały przekazane do sądu dopiero 64-go dnia. Rada Miejska nie wyjaśniła zatem w sposób logiczny i przekonujący dlaczego uchybiła terminowi, o którym mowa w art.54 § 2 p.p.s.a. Mając to na uwadze sąd uznał, iż grzywna w wysokości 200 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia przez organ obowiązku wymienionego w art.54 § 2 p.p.s.a i wielkości opóźnienia w wykonaniu tego obowiązku. W związku z czym, na podstawie art.55 § 1 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. a.ł.