I SA/Lu 202/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2005 r. oraz za poszczególne miesiące 2006 r., 2007 r. i 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca na urzędowym formularzu druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, które obciążone jest hipoteką na kwotę [...] milionów złotych. Strona skarżąca oświadczyła, że otrzymywane przez nią wynagrodzenie wystarcza jedynie na skromne utrzymanie a prócz tego zobowiązany jest płacić alimenty w kwocie [...] złotych miesięcznie. Kwota alimentów określona została gdy strona skarżąca prowadziła jeszcze działalność gospodarcza. Obecnie strona skarżąca zamierza wystąpić o obniżenie tej kwoty. Strona skarżąca oświadczyła, że z uwagi na wysokość wynagrodzenia i wysokość zasądzonych alimentów w ponoszeniu kosztów utrzymania stronę skarżącą wspomaga rodzina i znajomi. Pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. strona skarżąca została wezwana do nadesłania aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy określającego wielkość posiadanych przez stronę skarżącą gruntów rolnych w ha fizycznych i przeliczeniowych, bądź jego kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem; decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności bezpośrednich na 2011 r., bądź ich kserokopii poświadczonych za zgodność z oryginałem (w przypadku nie ubiegania się o takie płatności złożenie stosownego oświadczenia); oświadczenia wykazującego posiadany majątek nieruchomy (dom, budynki gospodarcze) i ruchomy (samochody, maszyny, urządzenia) związane z prowadzeniem działalności rolniczej; zaświadczenia zakładu pracy o wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich trzech miesięcy podanego w kwocie brutto i netto; odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe (w tym za 2011 r.); wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; wykazu majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na datę jej zamknięcia z szacunkową wyceną jego składników oraz podaniem informacji o miejscu, gdzie znajdują się te składniki oraz dokumentów potwierdzających zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej; oświadczenia wskazującego rodzaj i wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne – energię, gaz, wodę, opał, wywóz nieczystości, telefon, ubezpieczenie i wskazującego terminy ich ponoszenia, jeśli posiada to nadesłanie dokumentów potwierdzających te wydatki, bądź ich kserokopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem; oświadczenia wykazującego, czy pod wskazanym we wniosku adresem: L., ul. [...] strona skarżąca posiada mieszkanie, jeśli tak to należy wskazać jego powierzchnię w m2 oraz oświadczenia wykazującego rodzaj pomocy uzyskiwanej od rodziny i znajomych (pomoc rzeczowa, finansowa) i jej wielkość. Wykonując wezwanie strona skarżąca nadesłała pismo z dnia 28 maja 2012 r. zawierające oświadczenie, w którym stwierdza, że nie występowała do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa o przyznanie płatności bezpośrednich. Piśmie tym strona skarżąca oświadczyła również, że nie posiada zeznań podatkowych za okres ostatnich dwóch lat, gdyż w tym okresie przebywała w areszcie śledczym i nie uzyskiwała dochodów, nie posiada rachunku bankowego, jej stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą około [...] złotych a składają się na nie wydatki na energie elektryczną – około [...] złotych, czynsz – [...] złotych i koszty wyżywienia wynoszące około [...] złotych, nie jest właścicielem mieszkania wskazanego w wezwaniu, wynajmuje je w zamian za jego utrzymanie w dobrym stanie oraz, iż pomoc otrzymywana od rodziny polega na zapewnieniu podstawowych potrzeb życiowych to jest na dostarczaniu jedzenia, środków czystości i ubrań. Strona skarżąca oświadczyła również, że nie posiada rzeczy ruchomych. Do pisma dołączono niedoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie zaświadczenia z zakładu pracy, wskazującego wysokość zarobków w kwocie brutto i netto z ostatniego miesiąca, wypisu z rejestru gruntów oraz bilansu na dzień 30 czerwca 2008 r. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi zaś, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wykonanie wezwania wystosowanego w trybie art. 255 p.p.s.a. skutkować będzie bowiem nie wykazaniem zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie oświadczenie strony skarżącej zawarte na druku PPF jest niewystarczające dla określenia jej sytuacji majątkowej i wysokości dochodów. Z oświadczenia tego nie wynika czy i jakie dochody przynosi strona skarżącej gospodarstwo rolne, jakie są jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego, gdzie zamieszkuje i jakie są koszty utrzymania mieszkania, w jakiej wysokości otrzymuje wsparcie od znajomych i rodziny, czy otrzymywała płatności bezpośrednie do gospodarstwa rolnego, czy i jakie składniki majątkowe posiada w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, co wchodziło w skład majątku związanego z prowadzoną działalności gospodarczą, co się stało ze składnikami tego majątku po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Dążąc do ustalenia tych okoliczności wezwano stronę skarżącą do nadesłania wskazanych w wezwaniu oświadczeń i dokumentów źródłowych. Strona skarżąca nie wykonała jednak w całości skierowanego do niej wezwania. Nie można bowiem przyjąć, że wezwanie to zostało wykonane, gdy zamiast żądanych od niej oryginałów dokumentów bądź ich poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii nadesłała ona kserokopie niedoświadczone za zgodność z oryginałem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego przyjmuje się bowiem, że niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia nie stanowi dokumentu i tym samym pozbawiona jest moc dowodowej (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2003 r., sygn. akt III SA 110/03 – Lex nr 148853, wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1255/07 – Lex nr 498383, wyrok SN z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt IV CKN 59/00 – Lex nr 533122, wyrok SN z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II CSK 401/06 – Lex nr 453727 czy wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II CSK 459/08 – Lex nr 607254). Nie może ona zatem być traktowana jako dowód służący ustaleniu sytuacji majątkowej. Ponadto nadesłane niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów nie odpowiadają dokumentom, których nadesłania zażądano od strony skarżącej. Stronę skarżąca w wezwaniu zobowiązano do nadesłania zaświadczenia z zakładu pracy wskazującego wysokość jej zarobków w kwotach brutto i netto za ostatnie trzy miesiące zaś strona skarżąca nadesłała kserokopię zaświadczenia wskazującego na wysokość zarobków za ostatni miesiąc. Wezwano ją również do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego areał gospodarstwa rolnego w hektarach fizycznych i przeliczeniowych zaś strona skarżąca nadesłała niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wypisu z rejestru gruntów, w którym stwierdzona jest jedynie powierzchnia działki w hektarach i powierzchnia użytkowa w hektarach. Otrzymując wezwanie wystosowane w trybie art. 255 p.p.s.a. strona skarżąca zobowiązana jest do nadesłania wskazanych w nim dokumentów bądź ich poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii a nie dokumentów, które ona uzna za odpowiadające treścią dokumentom zażądanych od niej. To nie strona zobowiązana do nadesłania dokumentów źródłowych decyduje o tym, jakie dokumenty prześle. Niedostarczenie przez stronę skarżącą żądanych od niej dokumentów powoduje, że jej oświadczenie o stanie majątkowych pozostaje niekompletne a tym samym niewystarczające do oceny zasadności złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, postanowienie NSA z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 234/10 – Lex nr 663363 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). To zaś przesądza o braku możliwości jego uwzględnienia w całości bądź w części. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.