I SA/Lu 321/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 15 marca 2024 r., nr 0601-IOA[1].4105.1.2023.59 w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia 2015 r. do maja 2016 r. postanawia: - odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji, dalej: "spółka", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", z dnia 15 marca 2024 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia 2015 r. do maja 2016 r. Skarga została podpisana przez radcę prawnego M. B. – tymczasowego pełnomocnika szczególnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 maja 2024 r. reprezentujący spółkę pełnomocnik tymczasowy został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: a) wykazanie, że radca prawny M. B. jest uprawniony do działania w imieniu spółki, b) złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis KRS) – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie stanowiącym odpowiedź strony skarżącej na wezwanie Sądu radca prawny podpisany pod skargą złożył do Sądu wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. o ustanowienie tymczasowego pełnomocnika szczególnego dla spółki, pismo Okręgowej Izby Radców prawnych z 28 grudnia 2023 r. w sprawie wyznaczenia go tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym dla spółki oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS. W kolejnym piśmie datowanym na 26 czerwca 2024 r. tymczasowy pełnomocnik informował o zupełnym braku kontaktu ze stroną skarżącą, oraz że skargę złożył z daleko posuniętej ostrożności. Wyraził też świadomość niemożności działania przed sądem w imieniu skarżącej, jako tymczasowy pełnomocnik wyznaczony na mocy art. 138m § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do uzupełnienia jej braków obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., do jej odrzucenia. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Ponadto zgodnie z art. 28 P.p.s.a. w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie, stroną skarżącą jest osoba prawna - spółka z o.o. - dokonuje ona czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu. Stosownie do dyspozycji art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych na wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, złożony w trybie art. 138m oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej "O.p.", o wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do reprezentowania spółki do czasu ustanowienia kuratora przez sąd. Podkreślenia wymaga, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania pozostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik. Tym samym pełnomocnictwo przedstawione przez osobę podpisana pod skargą nie rozciąga się na postępowanie sądowoadministracyjne, które reguluje procedura odrębna w stosunku do postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jak zaś stanowi art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z powołanych przepisów P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania przed sądem administracyjnym każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych, niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 1226/06). Tymczasowy pełnomocnik szczególny nie ma zatem uprawnienia do reprezentowania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 1215/20). Zgodnie bowiem z treścią art. 138m § 1 O.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 (art. 138m § 2 O.p.). Z kolei, w myśl art. 138n § 1 O.p. o wyznaczenie radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub Krajowa Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że – zgodnie z art. 138e § 1 O.p. – pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przepisy te wskazują więc jednoznacznie, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 942/17; postanowienia NSA: z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I FPP 2/19 oraz z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I FZ 188/20). Art. 138m O.p. nie odnosi się natomiast do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W konsekwencji należało przyjąć, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiadał umocowania do złożenia w imieniu skarżącej spółki skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie legitymował się on skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Inne pełnomocnictwo przedstawione nie zostało, przy czym, jak wskazywał sam pełnomocnik w piśmie do Sądu, skargę złożył z ostrożności. Ponieważ do przedmiotowej skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu spółki przed sądem administracyjnym, a wezwany do usunięcia tego braku formalnego skargi radca prawny, w wyznaczonym terminie nie przedstawił skutecznie udzielonego pełnomocnictwa przyjąć należało, że skarga została wniesiona przez nieposiadającego umocowania do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a jej braki formalne nie zostały usunięte. Wobec powyższego zastosowanie w sprawie znalazł art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.