I SA/Lu 357/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem zawartym w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydaną w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika należności pieniężnych z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. wraz odsetkami za zwłokę, skarżąca Spółka zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek argumentowała, że zabezpieczenie na majątku abstrakcyjnie wyliczonej zaległości w kwocie ponad 1.000.000 zł znacznie utrudni, a wręcz uniemożliwi prowadzenie działalność gospodarczej. W jej ocenie, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej firmy i uniemożliwi pokrywanie bieżących niezbędnych wydatków związanych z jej funkcjonowaniem. W konsekwencji zaś może doprowadzić do likwidacji Spółki. Skarżąca podała, że obecnie został zajęty rachunek bankowy Spółki i organ egzekucyjny przystąpił do zajmowania ruchomości. Do skargi Spółka dołączyła m.in. kserokopię zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i kserokopie fotografii ruchomości skarżącej zajętych przez organ egzekucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dokonując wykładni wskazanego wyżej przepisu należy wyjaśnić, że przewiduje on restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi bowiem do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, SIP Lex nr 1145639). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, SIP LEX nr 965117). Innymi słowy wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. SIP Lex nr 468877. Te rzeczowe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podlega ocenie przez sąd administracyjny, który powinien stwierdzić, czy rzeczywiście wykonanie decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione w rozpoznawanym wniosku, mimo jego uzasadnienia, nie dają podstawy do uwzględnienia wniosku. Skarżąca Spółka wywodzi, że dokonane zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego, czy też z ruchomości spowoduje w konsekwencji najogólniej mówiąc likwidację prowadzonej działalności hotelarskiej. Skarżąca pomija jednak, że prowadzenie postępowanie zabezpieczającego ze swej istoty dotyczy obowiązku jeszcze niewykonalnego, a więc, co do którego nie jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji. Czynność zabezpieczenia należności pieniężnej nie jest czynnością egzekucyjną, mówiąc inaczej, nie jest działaniem zmierzającym do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zajęciem zabezpieczającym w rozumieniu art. 1a pkt 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 – dalej u.p.e.a.) jest czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawa do rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku. Podnieść również należy, że co do zasady każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, SIP Lex nr 742913). Tym bardziej zatem, w ocenie Sądu, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków sytuacja, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a więc z etapem wcześniejszym postępowania zmierzającego do wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe - zabezpieczeniem wykonania zobowiązania czyli, kiedy obowiązek nie może być jeszcze wyegzekwowany. Także to, że należność określona w decyzji o zabezpieczeniu jest wysoka, nie świadczy jeszcze, w ocenie Sądu, o zajściu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. Ponadto instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji (z którą jeszcze w tej sprawie nie mamy do czynienia), lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. np. postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FZ 85/16 i z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl, czy postanowienie NSA z dnia z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2138/14, SIP Lex nr 1628796). W sytuacji zaś, gdy mamy do czynienia z obowiązkiem o charakterze pieniężnym ten skutek jest odwracalny. Oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd brał pod uwagę także i to, że podstawowym skutkiem i niewątpliwie uciążliwym dla strony, w przypadku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest niemożność rozporządzania nimi bez zgody wierzyciela, a w przypadku zajęcia ruchomości niemożność ich zbywania. Utrudnia to prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże jej nie wyklucza. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że utraciła ona możliwość pokrywania bieżących i niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością, gdyż jak wprost wynika z regulacji art. 166a § 2 u.p.e.a. – w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Skarżąca ma także nadal możliwość wykorzystywania zajętych ruchomości dla swoich potrzeb i czerpania z niej pożytków (art. 164 § 4 w związku z art. 100 i art. 101 u.p.e.a.). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. nie uwzględnił wniosku skarżącej i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.