I SA/Lu 484/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.C.-T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją z 23 lipca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez M. C., dalej: "strona", "skarżąca", wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z akt sprawy wynika, że decyzją z 3 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie, dalej: "ZUS", wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z 21 maja 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na bezprzedmiotowość postępowania z powodu opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. Decyzję doręczono stronie 8 czerwca 2020 r. 27 czerwca 2020 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. ZUS stwierdzając, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 22 czerwca 2020 r., przy czym strona nie składała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku, decyzją z 23 lipca 2020 r. stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzję z 23 lipca 2020 r. strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem z 24 września 2020 r. ZUS poinformował natomiast o zwolnieniu skarżącej z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. w kwocie 1.431,48 zł, przy czym kwotę ustalono na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do 19 września 2020 r. oraz stanu konta na ten dzień. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozważył co następuje. Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie organ skorzystał ze wskazanego uprawnienia i działając w trybie autokontroli zwolnił skarżącą z opłacenia składek za wnioskowany okres. Oznacza to, iż organ uwzględnił skargę w całości, gdyż zaskarżenie decyzji o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zmierzało do wzruszenia decyzji, w której organ uznał za bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku strony, przyjmując, że należność została opłacona, zatem wniosek o jego umorzenie jest bezprzedmiotowy. Zwolnienie strony z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. zgodne jest z żądaniem wniosku, inicjującego postępowanie. W myśl art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozumieniu art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017r., II OSK 2798/15). Wśród "innych przyczyn", o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymienia się skorzystanie przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i jej uchylenie (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., II GSK 376/14; oraz T. Woś, (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2016, Komentarz do art. 161). W świetle powyższego stwierdzić należy, że zwolnienie skarżącej przez ZUS z obowiązku opłacania należności składkowych za żądany okres spowodowało, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie, gdyż przestał istnieć przedmiot tego postępowania. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionej decyzji. W takiej sytuacji wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 1189/08; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I FZ 503/11; postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13). W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.