I SA/Lu 541/13
WyrokWSA w Lublinie2013-11-13
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. dla współużytkowników wieczystych została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ustalenie odrębnych zobowiązań podatkowych dla każdego ze współużytkowników zamiast solidarnego opodatkowania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, ponieważ organ pierwszej instancji naruszył art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustalając odrębne zobowiązania podatkowe dla każdego ze współużytkowników wieczystych nieruchomości, zamiast orzec o solidarnej odpowiedzialności podatkowej. SKO, utrzymując w mocy tę decyzję, również naruszyło prawo. Obowiązek podatkowy od nieruchomości stanowiącej współwłasność lub współużytkowanie wieczyste ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. dla M.K. Skarżący nabył współużytkowanie wieczyste nieruchomości wraz z G.W. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie podatkowe odrębnie dla każdego ze współużytkowników, nie orzekając o solidarnej odpowiedzialności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kwestionując m.in. opodatkowanie gruntów jako nieużytków i stan techniczny budowli. SKO uznało zarzuty za bezzasadne, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję SKO, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od SKO na rzecz M.K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Referent Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), po rozpatrzeniu odwołania M. K. (skarżący), utrzymało w mocy decyzję B. M. R. F. z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że w dniu 31 sierpnia 2011 r. (akt notarialny rep. A nr [...]) M. K. i G. W. stali się współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowych, zabudowanych, położonych na terenie miasta R. F., obręb 6, stanowiących działki nr [...] i [...]. Przeniesienie udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków i budowli nastąpiło od spółki z o.o. E. H. T. E., której skarżący był wspólnikiem.
Skarżący nie złożył w sposób prawem przewidziany informacji dotyczącej nabytych nieruchomości.
Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. Następnie powołał biegłych na okoliczność wyceny budowli oraz stanu technicznego budynków i budowli. Przeprowadził oględziny nieruchomości w dniu 14 marca 2012 r. Zbadał treść ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie tych dowodów organ pierwszej instancji ustalił, że na gruntach o powierzchni 2,7556 ha, oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem "Bi", znajdują się budynki o ogólnej powierzchni 3418,47 m². Wartość budowli, ustalona na podstawie opinii biegłego, wynosi 19.000 zł. Organ przyjął, po uwzględnieniu w części złożonych przez skarżącego uwag, że na działalność gospodarczą zajęte są 2000 m² gruntów oraz 1139,02 m² budynków, a wartość budowli stanowi 19.000 zł.
Zdaniem skarżącego, pozostałe grunty powinny być uznane za nieużytki i nie powinny podlegać opodatkowaniu.
W kontekście powyższego organ pierwszej instancji wyjaśnił, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a według nich skarżący jest współużytkownikiem wieczystym gruntów, sklasyfikowanych jako "Bi" o łącznej powierzchni 2,7556 ha. Grunt oznaczony w ewidencji gruntów symbolem "Bi" to inne tereny zabudowane i nie jest to nieużytek. W związku z tym, że skarżący nie zgłosił uwag i zastrzeżeń do powierzchni ogólnej budynków, przyjęto do opodatkowania powierzchnię ogólną budynków 3418,47 m², w tym 1139,02 m² zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej i ustalił procentowo wartość budowli. W rezultacie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące wrzesień - grudzień 2011 r. organ pierwszej instancji ustalił na kwotę 14.107 zł, stosując stawki podatkowe według uchwały R. M. R. F. z dnia [...], nr [...].
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.- dalej: "upol") oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "op"). W ocenie skarżącego, organ pominął, że grunty oznaczone w ewidencji symbolem "Bi" uległy degradacji przez poprzednich użytkowników i wymagają dużych nakładów celem ich rewitalizacji. Tym samym opodatkowanie tego terenu zgodnie z oznaczeniem w ewidencji gruntów nie odpowiada stanowi faktycznemu. Zarzucił, że organ podatkowy prowadził postępowanie z naruszeniem podstawowych zasad procedury podatkowej.
SKO, po rozpatrzeniu sprawy w drugiej instancji, oceniło, że zarzuty odwołania są bezpodstawne. W pierwszej kolejności przypomniało, że sprawa wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. dla skarżącego była już przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe, a pierwotna decyzja organu pierwszej instancji została przez SKO uchylona z uwagi na konieczność poczynienia ustaleń na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego lub inny podmiot na nieruchomościach objętych opodatkowaniem.
SKO, odwołując się do regulacji art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) upol, a także art. 2 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm. – dalej: "sdg" ) uzasadniało, że nie ma sporu co do tego, iż działki nr [...] i [...] znajdują się we współużytkowaniu wieczystym M. K. i G. W., a na tych nieruchomościach prowadzona jest działalność gospodarcza, co potwierdzają przedłożone na etapie postępowania odwoławczego kserokopie umów użyczenia tych nieruchomości spółce E. H. W ocenie SKO, organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał opodatkowania na podstawie danych wynikających z korekty informacji odnośnie powierzchni gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. SKO zaaprobowało także ustalenie organu pierwszej instancji odnośnie wartość budowli. Zdaniem SKO, organ pierwszej instancji również prawidłowo przyjął do opodatkowania pozostałą powierzchnię gruntów i budynków, na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, przy zastosowaniu stawek dla gruntów i budynków pozostałych. Jednocześnie SKO wyjaśniło, że podstawą wymiaru podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które są dla organu podatkowego wiążące. Natomiast stanowisko podatnika, że grunty pozostałe to nieużytki nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skoro skarżący uważa, że dane w ewidencji gruntów są niezgodne ze stanem rzeczywistym, to najpierw powinien doprowadzić do zmiany treści tej ewidencji. Na obecnym etapie, przed organem podatkowym nie może domagać się opodatkowania w sposób nieodpowiadający treści ewidencji gruntów i budynków. Dlatego, zdaniem SKO, zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym oznaczenie gruntu w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bi"- inne tereny zabudowane, wyklucza przyjęcie, dla celów opodatkowania rozważanym podatkiem, że ten grunt jest nieużytkiem. SKO podkreślało, że przy opodatkowaniu tego gruntu nie ma znaczenia, że grunt jest zdegradowany z uwagi na jego wykorzystywanie przez poprzedniego właściciela jako teren przemysłowy. Nie może też mieć znaczenia fakt, że teren ten wymaga nakładów na przeprowadzenie jego rewitalizacji z uwagi na zdewastowanie.
M.K. złożył skargę na decyzję SKO, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie art. 122 i art. 187 § 3 op oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 upol poprzez nieuznanie, że będące przedmiotem opodatkowania grunty, budynki i budowle nie są i nie mogą być wykorzystane do działalności gospodarczej ze względów technicznych, o czym organ wiedział w oparciu o znajdujące się w jego posiadaniu dokumenty.
Zdaniem skarżącego, związanie organu podatkowego treścią art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie ma charakteru bezwzględnego. Jakkolwiek wymiar podatku od nieruchomości opiera się zasadniczo na treści dokumentów urzędowych, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, to jednak i w tym podatku nie można odchodzić od zasady, zgodnie z którą opodatkowaniu podlegają rzeczywiste zdarzenia, stany rzeczy. W pierwszym rzędzie liczy się bowiem stan rzeczywisty, a nie stan uwidoczniony w dokumentach urzędowych.
Skarżący, powołując się na orzecznictwo, zwracał uwagę, że sądy w orzeczeniach akcentują zasadę, wynikającą z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, w myśl której wszystkie grunty, budynki i budowle, będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z wyjątkiem wyłączonych ze względów technicznych. Przy czym wyłączenie to musi mieć charakter trwały (przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności). W kontekście tej zasady, w ocenie skarżącego, istotne jest, że jego poprzednik prawny, tj. B.-E. sp. z o.o., zwracał się z wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntu w związku z koniecznością rekultywacji, sprawa została umorzona. Okolicznością bezsporną jest, że będące przedmiotem postępowania grunty i budynki są obiektami uprzednio zagospodarowanymi przez C. R., a utrata wartości użytkowej gruntów nastąpiła na skutek jej działalności jeszcze przed dniem nabycia działki przez spółkę B.-E. Tak więc organ pierwszej instancji miał świadomość jaki jest stan techniczny przedmiotów opodatkowania.
SKO, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej opisane.
Sąd przy dokonywaniu kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 w powiązaniu z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako ppsa). Należy więc zauważyć, poza granicami skargi, że, jak wynika z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń SKO, na podstawie umowy, zawartej aktem notarialnym z dnia [...], M. K. i G. W. stali się współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych, położonych na terenie miasta R. F., obręb 6, działki nr [...] i [...].
W kontekście tej niespornej okoliczności przypomnieć trzeba treść art. 3 ust. 4 upol, który stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (to zastrzeżenie nie ma w sprawie zastosowania).
Z treści art. 2 ust. 1 upol, który określa przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w powiązaniu z art. 3 ust. 4 upol wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w związku z przedmiotem opodatkowania. Oznacza to, że w przypadku, gdy jeden przedmiot opodatkowania pozostaje we współwłasności kilku podmiotów, to organ podatkowy, ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości, adresuje to zobowiązanie do wszystkich współwłaścicieli na zasadach solidarności. Tym samym każdy ze współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego z nich zwalnia pozostałych (por. art. 91 op w powiązaniu z art. 366 § 1, § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie natomiast organ pierwszej instancji dwoma odrębnymi decyzjami, zaadresowanymi do każdego ze współużytkowników wieczystych, oddzielnie ustalił zobowiązanie podatkowe każdemu z nich, bez orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności. W konsekwencji stało się tak, że od tego samego przedmiotu opodatkowania w istocie dwukrotnie zostało ustalone zobowiązanie podatkowe, bo każdemu ze współużytkowników wieczystych (współwłaścicieli) w pełnej wysokości, nie na zasadach solidarności. Skutek jest taki, że od każdego ze współużytkowników wieczystych (współwłaścicieli) organ mógłby egzekwować kwotę podatku w całości, a więc w istocie dwukrotnie. Takie działanie organu pierwszej instancji stanowiło naruszenie art. 3 ust. 4 upol, mające wpływ na wynik sprawy. SKO tej nieprawidłowości nie dostrzegło i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji działało z naruszeniem nie tylko art. 3 ust. 4 upol, ale też art. 233 § 1 pkt 1 op.
Powyższe naruszenie prawa, w ocenie sądu, uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa. Zobowiązanie w podatku od nieruchomości zostało bowiem ustalone tak, jakby każdy ze współużytkowników wieczystych (współwłaścicieli) był wyłącznym użytkownikiem wieczystym (właścicielem) przedmiotów opodatkowania, co jest sprzeczne z ustaleniami samego SKO.
Przy ponownym rozpoznaniu spawy organ podatkowy zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną wykładnię art. 3 ust. 4 upol i ustalić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem solidarnej odpowiedzialności podatkowej współużytkowników wieczystych (współwłaścicieli) przedmiotów opodatkowania.
Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi, to, w ocenie sądu, są one nieuzasadnione. Organy podatkowe nie naruszyły wymienionych w skardze przepisów postępowania (art. 122 i art. 187 § 3 op ) ani przepisów prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 3 upol).
Zgodnie z ogólnymi zasadami procedury podatkowej, podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem. Organ nie prowadził dowodów zbędnych dla sprawy. Z drugiej strony, organ wykorzystał znane mu źródła dowodowe oraz ocenił dowody oferowane przez skarżącego na okoliczności, które mogły mieć znaczenie dla wyniku sprawy, bo dotyczyły okoliczności istotnych dla sprawy. Dążąc z urzędu do zrealizowana zasady prawdy obiektywnej (art. 122 op), organ wykorzystał dowód z opinii biegłego na okoliczność wartości budowli oraz stanu technicznego budynków i budowli. Należy też stwierdzić, że lektura uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, decyzji zaskarżonej, odniesiona do treści zgromadzonego materiału dowodowego, w pełni uzasadnia wniosek, że postępowanie podatkowe odpowiada wymaganiom, o których mówią art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 op. Dla celów opodatkowania budynków organ przyjął ogólną ich powierzchnię określoną w opinii techniczo-budowlanej (3418,47 m²), której skarżący nie kwestionował. Przyjął też, za twierdzeniami skarżącego, powierzchnię budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (1139,02 m²) oraz powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (2000 m²). Skarżący nie kwestionował też wartości budowli (19.000 zł), a która wynika z opinii biegłego. Także okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej na rozważanych nieruchomościach została prawidłowo ustalona, w oparciu o całokształt zebranych dowodów, w granicach ustawowej swobody. Skarżący w istocie tego ustalenia nie podważał.
Nie ma żadnego uzasadnienia argument skarżącego, że, będące przedmiotem opodatkowania grunty, budynki i budowle, nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Opinia techniczno-budowalna, dotycząca oceny stanu technicznego budynków i budowli położonych na działkach nr [...] i [...], opracowana przez biegłego z zakresu budownictwa E. T., zawiera opis stanu technicznego poszczególnych budynków i budowli z podaniem, które mogą być użytkowane w stanie istniejącym, które wymagają remontu oraz które z nich są w tak złym stanie, że istnieje groźba zawalenia czy remont jest nieopłacalny, kwalifikują się do rozebrania.
Jak to zostało wyjaśnione w wyroku w sprawie sygn. akt II FSK 2188/11, dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczający jest sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Jednocześnie wskazuje się, że nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Istotne jest więc ustalenie znaczenia użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol pojęcia "względy techniczne". Należy zgodzić się ze stwierdzeniem, że w rozpatrywanej ustawie podatkowej brak jest definicji tego pojęcia. Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie przyjęto, że pod tym pojęciem należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy. Powyższe wynika z treści spornego przepisu, w którym postawiono warunek, że przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być wykorzystywany" do prowadzenia działalności gospodarczej. Analizując ten fragment przepisu należy stwierdzić, że faktyczne, okresowe niewykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej okoliczności do uznania, że nie jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych. Te ostatnie nie mogą być bowiem ograniczane wyłącznie do roku podatkowego, za który deklarowany jest podatek od nieruchomości. Dla zaistnienia omawianych względów technicznych konieczne jest, aby dana nieruchomość nie mogła być wykorzystywana w ogóle przez przedsiębiorcę. Względy techniczne w sposób trwały muszą wyłączać możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki w sprawach o sygn. akt: II FSK 747/11, II FSK 1808/12, akt II FSK 1517/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, zgodnie z którą wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej występuje gdy przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Biorąc pod uwagę takie rozumienie pojęcia "względy techniczne", na niemożność wykorzystywania nieruchomości nie mają wpływu takie czynniki, które nie mają charakteru trwałego, gdy przeszkoda może zostać zlikwidowana w każdym momencie poprzez podjęcie działań o charakterze faktycznym, zmierzających do wykonania określonych robót. Należy powtórzyć rozważania zaprezentowane w sprawie sygn. akt II FSK 521/11 (publ. LEX nr 1291570), że "względy techniczne" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również sama redakcja powołanego przepisu, na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją (dosłownie: "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany") wskazuje nie tylko na stan obecny tego przedmiotu, ale także na ulokowane w przyszłości, możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek niż dla związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podobnie cecha ta postrzegana jest w doktrynie, gdzie wskazano, że interpretując pojęcie względów technicznych, należy mieć na uwadze przesłankę trwałości, którą bez trudu można wyczytać z tekstu ustawy, jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu, ale zestawi się ze sobą dwa zwroty : "nie jest" i "nie może być". Odczytując wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach, widać wyraźnie, iż przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację przedmiotu opodatkowania, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Przesłanka trwałości ze swej istoty odnosi się do przyszłości, co jest ewidentne (por. L. Etel w opracowaniu komentatorskim do art.1a ustawy o podatku od nieruchomości, publ. System informacji prawnej LEX).
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko prawne i przyjął je dla celów niniejszej kontroli legalności. W realiach rozpatrywanej sprawy uzasadnia ono stwierdzenie, że koszt koniecznych prac dla przywrócenia budynku czy budowli do stanu, w którym będą mogły być wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem nie jest istotny przy ocenie względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. Natomiast skarżący nie wykazał organowi, by w tych przypadkach, w których biegły stwierdza zły stan techniczny i zwraca uwagę na celowość rozbiórki, nie istniała obiektywna możliwość - właśnie ze względów technicznych nie ekonomicznych - przywrócenia budynku czy budowli do stanu, pozwalającego na ich użytkowanie. Należy podkreślić, istotne dla niniejszej sprawy, rozróżnienie pomiędzy względami technicznymi i o nich mówi art. 1a ust. 1 pkt 3 upol a względami ekonomicznymi, które są bez znaczenia w świetle tego unormowania prawnego. Jak dotąd skarżący nie wykazał, by właściwe organy nadzoru budowlanego podejmowały jakiekolwiek rozstrzygnięcia w kwestiach konieczności rozbiórki, konieczności wyłączenia z użytkowania, właśnie ze względów technicznych, do których odwołuje się skarżący.
Przypominając, że powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej organ przyjął zgodnie z informacją skarżącego, dla porządku jedynie należy zaznaczyć, że za względy techniczne nie może być uznana taka sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy i nie mogą być to także inne przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przez względy techniczne, w odniesieniu do gruntów, rozumieć należy w szczególności specyficzne warunki geologiczne, uniemożliwiające ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej, skażenie chemiczne, radioaktywne lub bakteriologiczne gruntu, które uniemożliwia jego użytkowanie. Skarżący nie wykazał natomiast, by konkretnie w stosunku do gruntu, objętego niniejszym postępowaniem, takie okoliczności zaistniały. Powołał się jedynie na ogólne informacje dotyczące nieruchomości należących uprzednio do C. R.
W dalszej kolejności należy odnieść się do argumentacji skarżącego, dotyczącej gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako inne tereny zabudowane ("Bi"). Zdaniem skarżącego, są one w rzeczywistości nieużytkami, terenami zdewastowanymi, wymagającymi rekultywacji i nie powinny podlegać opodatkowaniu, bo nie mogą zostać wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie zaś SKO, dopóki ewidencja gruntów i budynków nie została odpowiednio zmieniona, to, jako dokument urzędowy, wiąże organ podatkowy i stanowi podstawę wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193 , poz. 1287 ze zm. – dalej jako pgik). Natomiast, jak motywuje SKO, żadne względy techniczne, dotyczące gruntów, nie zostały przez skarżącego wykazane.
Sąd w składzie orzekającym jest zdania, że stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe. W świetle art. 21 ust. 1 pgik oraz art. 122 op organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów i nie są uprawione do weryfikowania klasyfikacji gruntów, jaka wynika z tej ewidencji. Wobec tego, jak najbardziej zasadnie SKO odwołuje się do treści ewidencji gruntów przy ich opodatkowaniu, przyjmując, że grunty niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą podlegają stawce jak dla gruntów pozostałych (zob. też orzeczenia w sprawach sygn. akt: II 2632/10, I SA/Wr 1113/12, publ. LEX). Jednocześnie, w realiach tej sprawy, skarżący nie może zasadnie zarzucać organowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej, skoro nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałyby domniemanie przypisane ewidencji gruntów, a mianowicie jej zgodności ze stanem rzeczywistym. Wobec tego ustalenia organu nie zostały dokonane w warunkach niezgodności z art. 194 § 3 o.p.
Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalone należy uznać stanowisko prawne, zgodnie z którym organy podatkowe – w świetle art. 21 ust. 1 pgik. - nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. m.in. uchwała sygn. akt II FPS 1/09, wyroki sygn. akt: II FSK 1243/08, II FSK 1410/07). Podkreśla się przy tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie treści ewidencji gruntów, bądź też jej zmiana, może nastąpić jedynie w postępowaniu przewidzianym dla prowadzenia ewidencji gruntów, a więc w odrębnym postępowaniu w stosunku do postępowania podatkowego i przed innym organem, właściwym do prowadzenia tej ewidencji. Postępowanie podatkowe nie może zaś zastępować odrębnego postępowania, przewidzianego dla prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok sygn. akt II FSK 1241/10). Rozważając kwestię znaczenia zapisów zawartych w ewidencji gruntów dla opodatkowania tychże gruntów, trzeba też zwrócić uwagę na argumenty prawne, które zostały przyjęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FPS 2/13. W jej uzasadnieniu m.in. podkreślono nadrzędny charakter danych zawartych w ewidencji gruntów dla opodatkowania gruntów i wyjaśniono przy tym, że reguła związania danymi ewidencyjnymi dla kwestii ustalenia istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy ewidencją gruntów mogą zostać sklasyfikowane określone kategorie wymienione w upol (por. pkt 3.5 uzasadnienia wymienionej uchwały). W odniesieniu zaś do spornych gruntów o symbolu ewidencyjnym "Bi" zachodzi pełna korelacja między treścią klasyfikacji a kryteriami określenia przedmiotu opodatkowania. Powyższy wniosek należy wyprowadzić z treści art. 21 ust. 1 pgik oraz art. 1a ust. 3 upol. To ostatnie unormowanie wprost odwołuje się do ewidencji gruntów jako podstawy wyznaczenia przedmiotu opodatkowania, w przypadku gruntu.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela tej treści stanowisko prawne odnośnie znaczenia ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym i należało przyjąć je w okoliczności tej sprawy.
Z tych powodów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Orzeczenie o niewykonalności uzasadnia art. 152 ppsa, a orzeczenie o kosztach postępowania art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło