I SA/Lu 57/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-03-02
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty na twierdzeniach o niemożności prowadzenia działalności gospodarczej i konieczności zwolnienia pracowników, może zostać uwzględniony bez przedstawienia przez stronę konkretnych dowodów na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Twierdzenia o niemożności prowadzenia działalności gospodarczej i zagrożeniu bytu prawnego przedsiębiorcy nie zostały poparte konkretnymi dowodami finansowymi ani analizą sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, co uniemożliwiło sądowi ocenę ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. Jednocześnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie i wszczęcie egzekucji uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej, co doprowadzi do ustania jej bytu prawnego jako przedsiębiorcy i zwolnienia pracowników. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2008 r. skarżąca (podatniczka) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. W jego uzasadnieniu podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji i wszczęcie egzekucji spowodowuje niemożność prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, a w konsekwencji ustanie jej bytu prawnego jako przedsiębiorcy. Podatniczka podnosiła, że zatrudnia pracowników, których będzie musiała zwolnić. Odwołała się do orzeczenia NSA z dnia 16 października 2014 r. w sprawie sygn. akt I GSK 1744/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże – jak wynika z § 3 tego artykułu - na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem niemającym zastosowania w przedmiotowej sprawie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie.
Kryterium ocenne zawarte w cytowanym przepisie nie zostało wprawdzie zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże przyjmuje się, że o trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo i dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (zob. np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2432/14, SIP LEX nr 1618470).
Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie. Twierdzenia strony powinny zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 652/08,. SIP LEX nr 477258). Nie wystarcza zatem jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, SIP LEX nr 965117). Innymi słowy, wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, SIP Lex nr 468877.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że skarżąca na potrzeby wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oprócz ogólnikowego tylko uzasadnienia nie przedstawiła bliżej swojej sytuacji materialno – finansowej. Twierdząc, że wykonanie zaskarżonej decyzji i wszczęcie egzekucji będzie powodowało niemożność prowadzenia dzielności gospodarczej nie przedstawiła nawet próby własnej analizy sytuacji ekonomicznej prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, nie wykazując żadnych konkretnych okoliczności odnoszących się do jej sytuacji, które pozwalałyby na weryfikację twierdzenia, że wykonanie decyzji prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać należy, że - po pierwsze, co do zasady każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, SIP LEX nr 742913). Tym samym nawet wysoka kwota nałożonego zobowiązania podatkowego, nie może uzasadniać, w świetle właściwej wykładni przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, udzielenia tej ochrony tymczasowej.
Po drugie, jak podkreśla się w orzecznictwie, nawet możliwość dokonania w przyszłości egzekucji nie uzasadnia jeszcze uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. np. postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FZ 85/16 i z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl, czy postanowienie NSA z dnia z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2138/14, SIP LEX nr 1628796). W sytuacji zaś, gdy mamy do czynienia z obowiązkiem o charakterze pieniężnym ten skutek jest co do zasady odwracalny.
Ponadto skarżąca pomija, że owszem w powołanym przez nią orzeczeniu NSA uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej przez niego sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji zagroziłoby istnieniu prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa, gdyż konieczność natychmiastowej spłaty zobowiązania prowadziłaby do konieczności wyzbycia się składników majątkowych niezbędnych do prowadzenia działalności, co w konsekwencji oznaczałoby niemożność jej kontynuacji i likwidację, ale jednocześnie podkreślił, że skarżąca szczegółowo przedstawiła dane jej dotyczące oraz podjęła spłatę zaległości w ratach i wystąpiła do organu o rozłożenie zobowiązania na raty.
Tymczasem, w okolicznościach analizowanej sprawy, skarżąca, o czym już była mowa, z obowiązku uprawdopodobnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji się nie wywiązała.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło