I SA/Lu 638/22

WyrokWSA w Lublinie2025-05-07

Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz, Marcin Małek, Jakub Polanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zagraniczny fundusz inwestycyjny, działający na podstawie prawa Kajmanów, spełnia warunki do zwolnienia z polskiego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidendy, jeśli jego statut dopuszcza szerszy zakres działalności niż tylko inwestycyjną, a zarządzanie powierzono podmiotowi, który nie działa na podstawie zezwolenia w kraju siedziby funduszu, mimo że zarządzanie portfelem zostało delegowane na podmiot działający na podstawie zezwolenia w innym państwie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) i f) u.p.d.o.p., naruszając tym samym zasadę swobodnego przepływu kapitału i niedyskryminacji. Sąd wskazał, że ocena porównywalności zagranicznych funduszy inwestycyjnych z polskimi powinna opierać się na ich funkcjonalnym celu i sposobie działania, a nie wyłącznie na formalnych wymogach prawnych kraju siedziby funduszu czy zarządcy. W szczególności, sąd uznał, że nawet jeśli statut funduszu dopuszcza szerszy zakres działalności, ale inne dokumenty korporacyjne i faktyczna działalność ograniczają ją do inwestycyjnej, a zarządzanie powierzono podmiotowi zewnętrznemu, który podlega nadzorowi lub działa na podstawie zezwolenia, to warunki zwolnienia mogą być spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku zagranicznego funduszu inwestycyjnego (The S. z Kajmanów) o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r., wynikającej z pobrania podatku od dywidendy. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że fundusz nie spełnia warunków zwolnienia określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) i f) u.p.d.o.p., ponieważ jego statut dopuszczał szerszy zakres działalności niż inwestycyjna, a zarządzanie nie było powierzone podmiotowi działającemu na podstawie zezwolenia w kraju siedziby. Fundusz zaskarżył decyzję, argumentując, że jego faktyczna działalność była wyłącznie inwestycyjna, a zarządzanie zostało powierzone podmiotom spełniającym wymogi UE, co powinno być podstawą do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz T. w C. , K. kwotę 34.091 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. w C. , K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 września 2022 r. nr 0601-IOD-2.4100.16.2022.8 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz T. w C. , K. kwotę 34.091 zł (trzydzieści cztery tysiące dziewięćdziesiąt jeden złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania The S. na Kajmanach (strona, skarżący, Fundusz, podatnik) od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 7 czerwca 2022 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty wraz z oprocentowaniem w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. w wysokości 2.657.318 zł, z tytułu pobrania przez płatnika, tj. Bank [...] S.A. podatku od wypłaconej dywidendy w wysokości większej od należnej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w kwocie 2.657.318 zł wraz z należnym oprocentowaniem, powstałej wskutek niezasadnego pobrania przez płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. w związku z dokonaną na rzecz Funduszu wypłatą w dniu 30 czerwca 2016 r. dywidendy w kwocie 13.985.884 zł z tytułu posiadania akcji N. S.A. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż dochody Funduszu osiągnięte na terytorium Polski podlegają zwolnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.) oraz w związku z art. 63 TFUE, który ustanawia zasadę swobodnego przepływu kapitału. Decyzją z 7 czerwca 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie odmówił stwierdzenia nadpłaty wraz z oprocentowaniem argumentując, że do skorzystania ze zwolnienia niezbędne jest spełnienie wszystkich warunków, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10 a) u.p.d.o.p. Analiza dokumentów przedstawionych przez Fundusz wykazała natomiast, że przedmiotem działalności Funduszu nie było wyłącznie zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa w papiery wartościowe, instrumenty rynku finansowego i inne prawa majątkowe (warunek określony w lit. b) przepisu), a Fundusz nie był zarządzany przez podmiot, który prowadził działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę (warunek określony w lit. f) przepisu). Od decyzji tej Fundusz wniósł odwołanie, zarzucając w szczególności naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit b) u.p.d.o.p. w zw. z art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE, poprzez uznanie, że zwolnienie przysługuje jedynie takim funduszom, w których statucie określono, że ich wyłącznym przedmiotem działalności jest działalność inwestycyjna, jak też uznanie, że Fundusz nie spełnia warunku, iż wyłącznym przedmiotem jego działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych. Skarżący podniósł też zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. w zw. z art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE poprzez uznanie, że zwolnienie przysługuje jedynie funduszom inwestycyjnym, w których kraju rezydencji istnieje formalny wymóg, aby zarządzane były przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia i równocześnie uznanie, że Fundusz nie spełnia warunku zarządzania przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w których podmioty mają siedzibę. W rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wskazał, że dla skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) u.p.d.o.p. koniecznym jest łączne spełnienie wszystkich warunków, które wynikają z tego przepisu. Niespełnienie tych warunków, również w świetle orzecznictwa TSUE, uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia (organ przywołał w tej kwestii wyrok Trybunatu Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10 kwietnia 2014 r, w sprawie C-190/12). Z uwagi na fakt, że wyższe opodatkowanie, polegające na braku zwolnienia zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych z opodatkowania wypłaconej dywidendy, mogło stanowić o naruszeniu zasady swobodnego przepływu kapitału, ustawodawca zdecydował o nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz, 1478) został dodany w art. 6 ust. 1 u.p.d.o.p. punkt 10 a). Przepisy ustawy podatkowej uwzględniają zatem zasadę swobodnego przepływu kapitału. Opisane zmiany miały na celu usunięcie naruszenia nr 2006/4093, polegającego na dyskryminującym traktowaniu w Polsce zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych (por. uzasadnienie do ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). W ocenie organu, nie można uznać, iż warunki ustawy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) stanowią arbitralną dyskryminację, czy też ukryte ograniczenie w swobodnym przepływie kapitału, skoro identyczne warunki muszą spełniać instytucje wspólnego inwestowania (a zatem i fundusze) z siedzibą na terenie UE lub EOG. Spór w sprawie w istocie sprowadza się więc do rozstrzygnięcia, czy Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) u.p.d.o.p., a w szczególności warunki wskazane w lit. b) i f) ww. przepisu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b), warunkiem zwolnienia jest to, by wyłącznym przedmiotem działalności oraz jedynym celem funduszu było inwestowanie środków pieniężnych. Skarżący przedstawił dokument założycielski Funduszu, z którego wynika, iż przedmiot jego działalności jest nieograniczony, a Fundusz ma pełne umocowanie do wykonywania wszelkiej działalności niezabronionej na mocy prawa, zgodnie z art. 7(4) kajmańskiej Ustawy o spółkach. Zdaniem organu, w świetle tych zapisów trudno uznać, iż wyłącznym przedmiotem działalności i jedynym celem działalności Funduszu jest lokowanie środków pieniężnych. Fakt, iż - jak twierdzi skarżący - nie prowadził innej działalności od tej, która wynika z art. 6 ustawy, nie ma znaczenia, ponieważ wskazane kryterium ma charakter prawny, a nie faktyczny. Nie ulega wątpliwości, że zarówno fundusze zarejestrowane w Polsce, jak i fundusze zarejestrowane na terenie UE i EOG, muszą spełniać ten warunek. Przedmiot działalności Funduszu różni się od przedmiotu działalności podatników, których dochody podlegają zwolnieniu i nie jest to kryterium nieistotne, aby uznać zarzuty odwołania za zasadne. Takie rozumienie wskazanego warunku zostało potwierdzone w wyroku NSA z 4 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1715/18, który dotyczył Funduszu. Odnosząc się do warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. organ podkreślił, że również ten przepis formułuje wobec funduszy zagranicznych warunki podobne, jakie są wymagane na podstawie przepisów obowiązujących w Polsce i w UE, czy na terenie EOG. Fundusz nie spełnia warunku bycia zarządzanym przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Nie powierzył całości funkcji zarządzania instytucji zajmującej się zarządzaniem. Dyrektorzy mogli powoływać pełnomocników na warunkach przez nich samych wskazanych. W Prospekcie z 28 kwietnia 2005 r. ustalono, że S. P. , działając przez komplementariusza S. L. - reprezentowana przez dyrektorów, będzie pełnić dla Funduszu funkcję zarządzania inwestycyjnego. Natomiast S. P. , działając przez komplementariusza S. L. , reprezentowana przez dyrektorów, może delegować pewne obowiązki w odniesieniu do Funduszu m. in. powoływać prawników w celu reprezentowania Funduszu. W ocenie organu wymóg, aby Fundusz zarejestrowany na Kajmanach, gdzie na podstawie przepisów tam obowiązujących nie ma obowiązku, aby podmiot zarządzający działał na podstawie zezwolenia (zatem, aby odpowiadało to wymogom funduszy mających siedzibę w Polsce, na terenie UE lub EOG) nie może zostać uznany za dyskryminujący w kontekście swobody przepływu kapitału. Argumentacja odwołania, iż celem wprowadzenia rozwiązań było wyraźne oddzielenie inwestora od zewnętrznego podmiotu zarządzającego funduszem inwestycyjnym, nie może przeważyć nad wymogiem prawnym wynikającym z przepisów prawa, w tym art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. Jak wynika z wyjaśnień strony, nie wszystkie funkcje dotyczące zarządzania Funduszem zostały powierzone S. L. , podlegającemu nadzorowi i działającemu na podstawie zezwolenia wydanego przez FCA, będącego organem nadzoru nad brytyjskim rynkiem finansowym. Część funkcji zarządzających została powierzona S. L. , która jest kajmańską spółką z ograniczoną odpowiedzialności, podlegającą nadzorowi CIMA. Tymczasem art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. wymaga, aby fundusz był zarządzany przez podmiot, który uzyska zezwolenie, a nie podlegał jedynie nadzorowi przez organy państwa siedziby funduszu. W konsekwencji, zdaniem organu, skarżący nie spełnia także i tego warunku zwolnienia. W kontekście zarzutów odwołania organ wskazał, że zasada swobodnego przepływu kapitału została wpisana w treść art. 63 ust. 1 TFUE. W odwołaniu podniesiono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do środków zakazanych przez art. 63 ust. 1 Traktatu, stanowiących ograniczenie w przepływie kapitału, zalicza się w szczególności te, które mogą zniechęcić osoby niebędące rezydentami do dokonania inwestycji w danym państwie członkowskim (jak w sprawie niniejszej, w której uczestnicy Funduszu lokują środki w akcjach spółki mającej siedzibę na terytorium UE, a konkretnie N. S.A. z siedzibą w Polsce). Dlatego, w ocenie organu, istotne jest rozgraniczenie osoby, która lokuje środki w funduszu od osoby, którą jest fundusz. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której osoby lokujące własne środki mogą zostać zniechęcone do dokonywania inwestycji w Unii Europejskiej, bo takie blokowanie inwestycji stanowi naruszenie przepływu kapitału. W stanie faktycznym sprawy nie doszło do takiej sytuacji, w której uniemożliwiono by osobom posiadających własne środki (czyli uczestnikom Funduszu) lokowania ich na terytorium UE. Jeżeli Fundusz chce działać na terenie Polski lub szerzej - UE i - co istotne (bo tu jest istota sporu) - korzystać ze zwolnienia osiągniętych na terytorium Polski dochodów - to jego zadaniem jest takie zorganizowanie struktury, aby spełnione zostały warunki do zwolnienia dochodów. W innym przypadku doszłoby do sytuacji, w której Fundusz działałby na warunkach korzystniejszych od tych, które są formułowane wobec podmiotów (instytucji wspólnego inwestowania) mających siedzibę na terytorium Państwa Członkowskiego lub EOG. Zdaniem organu, wbrew zarzutom odwołania nie jest tak, że fundusze działające na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych korzystają ze zwolnienia bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków, określonych w art. 6 u.p.d.o.p. Zatem żaden przepis na nakłada na Fundusz dodatkowych warunków. Stanowisko odwołania prowadzi natomiast do wniosku, że fundusze utworzone poza terytorium UE dla skorzystania ze zwolnienia dochodów osiągniętych na terytorium UE, nie muszą spełniać warunków, które zobowiązane są spełniać fundusze utworzone na podstawie przepisów obowiązujących na terenie UE. Oznaczałoby to, że fundusze na terenie UE są w gorszej sytuacji niż fundusze spoza UE. To z kolei powodowałoby, że Fundusz byłby w sytuacji korzystniejszej niż fundusze utworzone na podstawie prawa obowiązującego na terytorium UE lub EOG. Ta korzystniejsza sytuacja wynika już tylko z faktu, iż skarżący może prowadzić w zasadzie każdą działalność gospodarczą, w przeciwieństwie do funduszy krajowych. Zatem, żeby do takiego naruszenia nie doszło (czyli, aby fundusze spoza UE nie były stawiane w lepszej sytuacji), zobowiązane są do spełniania istotnych warunków, podobnych do tych, które muszą spełniać fundusze UE. Istotne warunki zwolnienia podatkowego zostały zawarte w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) u.p.d.o.p., stąd ich przestrzeganie jest wymogiem koniecznym. Nie można dokonywać ich interpretacji rozszerzającej, a do tego sprowadza się argumentacja odwołania i wniosku o nadpłatę. W tych warunkach, w ocenie organu, nie ma podstaw do uznania, iż kwota podatku w wysokości 2.657.318 zł pobrana przez płatnika, tj. Bank [...] S.A. od wypłaconej na rzecz Funduszu dywidendy stanowiła nadpłatę, o której mowa w art. 73 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący nie spełnia bowiem warunków, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b) i f) u.p.d.o.p. W skardze na powyższą decyzję [...] S. z siedzibą na Kajmanach wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 7 czerwca 2022 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: - art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b) u.p.d.o.p. w zw. z art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE oraz z art. 4 ust. 3 TUE i art. 291 ust. 1 TFUE poprzez uznanie, że zwolnienie podmiotowe z podatku dochodowego od osób prawnych przysługuje jedynie takim zagranicznym funduszom inwestycyjnym, w których statucie wyraźnie określono, że ich wyłącznym przedmiotem działalności jest działalność inwestycyjna w sytuacji, gdy taka wykładnia prowadzi do naruszenia zasady swobody przepływu kapitału gwarantowanej art. 63 ust. 1 i 2 TFUE; - art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b) u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że Fundusz nie spełniał warunku, zgodnie z którym wyłącznym przedmiotem działalności funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa w papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego w sytuacji, gdy Fundusz zorganizowany był w formie spółki, której akt założycielski i dokumenty rejestracyjne oraz prospekt informacyjny, który stanowi instrument prawny regulowany przepisami prawa, wymagany - analogicznie jak w Polsce oraz innych państwach członkowskich UE - przez właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym siedzibę ma Fundusz, jednoznacznie regulują kwestię przedmiotu działalności Funduszu, ograniczając go wyłącznie do działalności inwestycyjnej; - art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. w zw. z art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE oraz z art. 4 ust. 3 TUE i art. 291 ust. 1 TFUE poprzez uznanie, że zwolnienie podmiotowe z podatku dochodowego od osób prawnych przysługuje jedynie takim zagranicznym funduszom inwestycyjnym, w których kraju rezydencji istnieje formalny ustawowy wymóg, aby zarządzane one były przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia w sytuacji, gdy taka wykładnia prowadzi do naruszenia zasady swobody przepływu kapitału, gwarantowanej art. 63 ust. 1 i 2 TFUE; - art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. w zw. z art. 4 ust. 3 TUE, art. 291 ust. 1 TFUE, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy ZAFI poprzez niezastosowanie zasady wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE, tj. poprzez dokonanie wykładni w sposób oczywiście sprzeczny z powołanymi przepisami Dyrektywy ZAFI, co doprowadziło do niedopuszczalnego ograniczenia swobody przepływu kapitału, z rażącym naruszeniem art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE; - art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że Fundusz nie spełniał warunku zarządzania przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty mają siedzibę w sytuacji, gdy funkcja zarządzania Funduszem była powierzona S. I. , która jest kajmańską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, podlegającą nadzorowi CIMA, zaś funkcja zarządzania inwestycjami (portfelem) została przez S. I. delegowana na S. P. , działającą przez swojego komplementariusza - S. L. , podlegającą nadzorowi i działającą na podstawie zezwolenia wydanego przez FCA, będącej organem nadzoru nad brytyjskim rynkiem finansowym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy w ocenie sprawy pominęły, iż wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu w 2016 r. była działalność inwestycyjna. Ograniczenie działalności Funduszu do działalności inwestycyjnej wynika z Prospektu emisyjnego oraz podjętej w kwietniu 2009 r. uchwały rozpoczynającej działalność Funduszu. Funkcja zarządzania Funduszem była powierzona S. I. , która jest kajmańską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, podlegającą nadzorowi CIMA, zaś funkcja zarządzania inwestycjami (portfelem) została przez S. I. delegowana na S. P. , działającą przez swojego komplementariusza - S. L. , podlegającą nadzorowi i działającą na podstawie zezwolenia wydanego przez FCA, będącej organem nadzoru nad brytyjskim rynkiem finansowym. Zdaniem Funduszu, przepisy art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b) oraz f) u.p.d.o.p. wykładane tak, jak czyni to organ w zaskarżonej decyzji, naruszają swobodę przepływu kapitału gwarantowaną art. 63 ust. 1 i 2 TFUE. Prowadzą one bowiem do odmowy przyznania Funduszowi zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych, pomimo że jest on faktycznie porównywalny do krajowych (polskich) funduszy inwestycyjnych, które korzystają ze zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Sam fakt wprowadzenia do krajowego porządku prawnego przepisów mających zapewnić zgodność prawa krajowego z prawem UE nie przesądza jeszcze, że przepisy te będą wykładane i stosowane w zgodnie z prawem UE, ani nie zwalnia organów podatkowych z obowiązku każdorazowej analizy, czy dokonana przez te organy wykładnia przepisów prawa krajowego nie prowadzi do naruszenia prawa UE, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W świetle informacji przedstawionych we wniosku o nadpłatę oraz dołączonej do niego dokumentacji nie może budzić wątpliwości, że Fundusz spełniał w 2016 r. warunki określone wart. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b) oraz f) u.p.d.o.p., wykładanym w zgodzie z prawem UE i gwarantowaną w nim swobodą przepływu kapitału. Co prawda, zgodnie z art. 65 ust. 1 lit. a) TFUE, postanowienia art. 63 TFUE nie naruszają prawa państw członkowskich do "stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału", jednak zakres tego odstępstwa od swobodnego przepływu kapitału jest wyraźnie ograniczony przez art. 65 ust. 3 TFUE, zgodnie z którym przepisy krajowe, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, "nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności". Należy zatem odróżnić odmienne traktowanie, jakie dopuszcza art. 65 ust. 1 lit. a) TFUE od dyskryminacji zakazanej przez art. 65 ust. 3 TFUE. Z orzecznictwa TSUE wynika, że aby krajowe przepisy podatkowe można było uznać za zgodne z postanowieniami Traktatu dotyczącymi swobodnego przepływu kapitału, wynikające z nich odmienne traktowanie musi dotyczyć sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne lub musi być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Jednocześnie, nawet przepisy krajowe mające zastosowanie bez rozróżnienia do podmiotów będących rezydentami i podmiotów niebędących rezydentami, mogą stanowić ograniczenie swobodnego przepływu kapitału. Fakt, że regulacje dotyczące krajowych i zagranicznych funduszy inwestycyjnych nakładają na te podmioty takie same warunki, nie przesądza per se, że warunki te nie tworzą wobec podmiotów zagranicznych arbitralnej dyskryminacji. Ponieważ fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych (tj. polskie fundusze inwestycyjne) korzystają ze zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków, a zagraniczne fundusze inwestycyjne korzystają z takiego zwolnienia tylko w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) ustawy, warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) u.p.d.o.p. nie mogą uniemożliwiać skorzystania ze zwolnienia zagranicznym funduszom inwestycyjnym, które są w rzeczywistości porównywalne do krajowych funduszy inwestycyjnych. Przepisy krajowe dotyczące zwolnienia podatkowego zagranicznych funduszy inwestycyjnych oraz wykształcona na ich podstawie praktyka krajowa, aby pozostawać w zgodzie z art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE, muszą opierać się na badaniu czy zagraniczny fundusz inwestycyjny jest w praktyce porównywalny z krajowymi funduszami inwestycyjnymi (na poziomie funkcjonalnym), a nie badaniu czy otoczenie prawne zagranicznego funduszu inwestycyjnego w jego kraju rezydencji jest porównywalne (na poziomie regulacyjnym) z krajowym otoczeniem prawnym. Zdaniem skarżącego, fundusze inwestycyjne, których wyłącznym przedmiotem działalności jest działalność inwestycyjna, jednak cel ten określono w dokumencie innym niż statut (tak jak w przypadku S. ), również są porównywalne z krajowymi funduszami inwestycyjnymi. Przede wszystkim podkreślić należy, że wymóg wyraźnego określenia działalności inwestycyjnej jako wyłącznego przedmiotu działalności w statucie funduszu inwestycyjnego jest pośrednio dyskryminujący ze względu na pochodzenie funduszy inwestycyjnych. Warunek określenia w statucie działalności inwestycyjnej jako wyłącznego przedmiotu działalności funduszu jest z zasady spełniony przez wszystkie krajowe fundusze inwestycyjne z uwagi na regulacje przepisów krajowych (inaczej nie spełniałyby one definicji legalnej i nie byłby funduszami inwestycyjnymi) i stanowi ograniczenie wyłącznie w odniesieniu do zagranicznych funduszy inwestycyjnych, których ramy regulacyjne mogą być ustanowione inaczej w zależności od reżimu prawnego, w jakim zostały one powołane i w jakim funkcjonują (co nie znaczy, że na poziomie funkcjonalnym nie są one porównywalne – zob. opinia Rzecznika Generalnego w opinii z dnia 6 października 2021 r. w sprawie C-342/20, potwierdzone w wyroku TSUE z dnia 7 kwietnia 2022 r. ). Nie może przy tym ulegać wątpliwości, że niektóre fundusze inwestycyjne, których statut nie określa działalności inwestycyjnej jako wyłącznego przedmiotu działalności są porównywalne z polskimi funduszami inwestycyjnymi, których statuty muszą zawierać takie ograniczenie. Będzie to miało miejsce w każdym przypadku, gdy rzeczywista działalność funduszu, niezależnie od postanowień statutu, ogranicza się wyłącznie do działalności inwestycyjnej. Tym bardziej porównywalny z krajowymi funduszami inwestycyjnymi jest zagraniczny fundusz inwestycyjny, którego wyłącznego celu działalności nie określono w statucie, jednak został on określony w innym dokumencie korporacyjnym, który jest wiążący dla podmiotu zarządzającego funduszem. Wówczas ograniczenie zakresu działalności funduszu do działalności inwestycyjnej ma charakter nie tylko praktyczny, lecz także formalny. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku S. . Stąd – w ocenie strony - wymóg określenia działalności inwestycyjnej jako wyłącznego przedmiotu działalności zagranicznego funduszu inwestycyjnego w statucie tego funduszu w sposób niedopuszczalny ogranicza swobodę przepływu kapitału z powodu nadmiernego formalizmu. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której fundusz narzuci sobie korporacyjnie surowsze wymagania po to, aby sprostać warunkom państw, w których inwestuje i wówczas - w zależności od tego, czy spełnia te warunki - powinien być uprawniony do traktowania na równi z funduszami krajowymi. Zasada dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE wymaga, aby krajowy organ administracji czynił wszystko, co leży w zakresie jego właściwości, biorąc pod uwagę całość norm prawa krajowego, aby zagwarantować pełną skuteczność prawa UE. Tymczasem dokonana przez organ wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. b) u.p.d.o.p. skutkowała – w ocenie strony - naruszeniem swobody przepływu kapitału, gwarantowanej art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE. Zdaniem skarżącego, niedopuszczalna jest nadto wykładnia warunku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p., zgodnie z którą zwolnienie podmiotowe z podatku dochodowego od osób prawnych przysługuje jedynie takim zagranicznym funduszom inwestycyjnym, w których kraju rezydencji istnieje formalny ustawowy wymóg, aby zarządzane one były przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia. Taki wymóg stanowi naruszenie swobody przepływu kapitału, a fundusze inwestycyjne, które są w praktyce zarządzane przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia, nawet jeśli taki wymóg nie wynika z ustawodawstwa państwa rezydencji funduszu inwestycyjnego (tak jak w przypadku S. ), również są porównywalne z krajowymi funduszami inwestycyjnymi. Ustawa o funduszach inwestycyjnych, mająca zastosowanie do krajowych funduszy inwestycyjnych wymaga, aby fundusz zarządzany był przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych lub spółkę zarządzającą (art. 4 ust. 1 i 1 a) ustawy o funduszach inwestycyjnych) i jednocześnie wymaga, aby towarzystwo funduszy inwestycyjnych lub spółka zarządzająca prowadziły swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym (art. 23 ust. 2 a) pkt 4 oraz art. 38 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Stąd warunek, aby fundusz inwestycyjny zarządzany był przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia jest z zasady spełniony przez wszystkie krajowe fundusze inwestycyjne i stanowi ograniczenie wyłącznie w odniesieniu do zagranicznych funduszy inwestycyjnych. Tymczasem należy uwzględnić cel tego uregulowania. Istotne jest to, aby inwestor jak również właściciel funduszu nie mogli faktycznie na bieżąco wpływać na formy i zakres działalności funduszu inwestycyjnego. Koniecznym warunkiem jest zatem zarządzanie przez profesjonalne podmioty zewnętrzne, gdyż tylko dzięki temu środki gromadzone przez instytucję wspólnego inwestowania pozostają oddzielną masą majątkową od masy majątkowej zarządzającego podmiotu. Dla osiągnięcia tych celów nie jest konieczne, aby ustawodawstwo państwa rezydencji zagranicznego funduszu inwestycyjnego przewidywało formalny wymóg, aby fundusze inwestycyjne zarządzane były przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia. Fundusz stoi na stanowisku, że za porównywalny z krajowym funduszem inwestycyjnym (w kontekście analizowanego warunku) należy uznać każdy zagraniczny fundusz inwestycyjny, który zapewnia skuteczne oddzielenie inwestora od zewnętrznego podmiotu zarządzającego funduszem inwestycyjnym oraz odpowiedni profesjonalizm podmiotu zarządzającego. Spełnienie tych warunków może być wykazane w różny sposób, również wtedy, gdy podmiot zarządzający nie działa na podstawie jakiegokolwiek zezwolenia organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Istnieje bowiem możliwość, że organy nadzoru nad rynkiem finansowym danego państwa w ogóle nie wydają takich zezwoleń (co nie oznacza jednak braku nadzoru), co całkowicie uniemożliwia spełnienie analizowanego warunku stosowania zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce. Tym bardziej porównywalny z krajowym funduszem inwestycyjnym (w kontekście analizowanego warunku) jest zagraniczny fundusz inwestycyjny, którego podmiot zarządzający działa na podstawie zezwolenia organu nadzoru nad rynkiem finansowym (tak jak w przypadku S. ), nawet gdy takie zezwolenie nie jest wymagane w ustawodawstwie państwa rezydencji zagranicznego funduszu inwestycyjnego. Zdaniem Funduszu nawet literalna wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. pozwala na taką wykładnię, bowiem zgodnie z tym przepisem, fundusz ma być zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Zezwolenie ma więc być wydane przez właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym siedzibę ma zarządzający, a nie fundusz. Ponadto, dokonując wykładni wskazanego przepisu organ zobowiązany był uwzględnić przepisy dyrektywy ZAFI, dotyczące zezwoleń dla podmiotów zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy, ZAFI mają działać na podstawie zezwolenia ich rodzimego państwa członkowskiego, czyli państwa członkowskiego, w którym ZAFI posiada swoją siedzibę statutową. S. L. podlegała nadzorowi i działała na podstawie zezwolenia wydanego przez FCA, będącego organem nadzoru nad brytyjskim rynkiem finansowym. Działała zatem na podstawie zezwolenia państwa członkowskiego, w którym posiadała swoją statutową siedzibę (zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy ZAFI). Nie ma przy tym znaczenia, że Polska, wbrew obowiązkowi, nie wdrożyła przed 2014 r. przepisów dyrektywy ZAFI, ponieważ w 2016 r. przepisy te powinny być już wdrożone do krajowych porządków prawnych. Polska jednak wprowadziła regulacje dotyczące alternatywnego funduszu inwestycyjnego (AFI) i zarządzającego alternatywnym funduszem inwestycyjnym (ZAFI) dopiero ustawą z dnia 31 marca 2016 r, o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 4 czerwca 2016 r. W świetle przepisów dyrektywy ZAFI, prawidłowa wykładnia art 6 ust. 1 pkt 10 a) lit. f) u.p.d.o.p. wymaga, aby warunek, o którym mowa w tym przepisie był spełniony, gdy zagraniczny fundusz inwestycyjny zarządzany będzie przez podmioty działające na podstawie odpowiedniego zezwolenia organu nadzoru nad rynkiem finansowym, nawet gdy taki wymóg nie wynika z przepisów obowiązujących w państwie rezydencji funduszu inwestycyjnego. Odrzucenie przez organ wykładni zapewniającej zgodność przepisu z prawem UE, a przyjęcie zamiast niej wykładni skutkującej niedopuszczalnym ograniczeniem swobody przepływu kapitału, gwarantowanej art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 i 3 TFUE, stanowiło – zdaniem skarżącego - rażące naruszenie zasady wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem Unii Europejskiej, wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE oraz art. 291 ust. 1 TFUE. Równocześnie skarżący wniósł poddał pod rozwagę Sądu możliwość wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi oraz zawieszenia z tej przyczyny postępowania w sprawie. Wskazał, że wymagającym rozstrzygnięcia w powyższym trybie zagadnieniem jest to, czy mając na względzie swobodę przepływu kapitału gwarantowaną art. 63 ust. 1 i 2 TFUE, państwo członkowskie przyznające zwolnienie podmiotowe z podatku dochodowego od osób prawnych wszystkim krajowym alternatywnym funduszom inwestycyjnym, w ramach swobody przyznanej art. 65 ust. 1 lit a) TFUE, może wprowadzić warunek korzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z którym: - zwolnienie to przysługuje jedynie takim zagranicznym alternatywnym funduszom inwestycyjnym, w których statucie wyraźnie określono, że ich wyłącznym przedmiotem działalności jest działalność inwestycyjna, a nie przysługuje zagranicznym alternatywnym funduszom inwestycyjnym, których statuty dopuszczają szerszy zakres działalności nawet w sytuacji, gdy te zagraniczne alternatywne fundusze inwestycyjne w praktyce prowadzą wyłącznie działalność inwestycyjną lub też zakres ich działalności był ograniczony do działalności inwestycyjnej na podstawie innych niż statut regulacji wewnętrznych; - zwolnienie to przysługuje jedynie takim zagranicznym alternatywnym funduszom inwestycyjnym, w których kraju rezydencji istnieje formalny (ustawowy) wymóg, aby zarządzane one były przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia, a nie przysługuje zagranicznym alternatywnym funduszom inwestycyjnym, w których kraju rezydencji nie ma takiego wymogu, nawet jeśli zarządzanie portfelem zagranicznego alternatywnego funduszu inwestycyjnego w praktyce zostało powierzone podmiotowi działającemu na podstawie odpowiedniego zezwolenia organu nadzoru nad rynkiem finansowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w decyzji. Zaoponował co do wniosku o wystąpienie z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2023 r. Sąd – na wniosek skarżącego – zawiesił postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedzi na pytania prejudycjalne sformułowane w postanowieniu WSA w Gliwicach z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 942/22. Postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie w związku z wydaniem przez TSUE w dniu 27 lutego 2025 r. wyroku w sprawie C-18/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest w ocenie Sądu zasadna, bowiem zaskarżona decyzja istotnie narusza prawo procesowe (a naruszenie to co najmniej mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia) oraz prawo materialne. Istota sporu w sprawie sprowadza się do wykładni przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b) i f) u.p.d.o.p., gdyż strona skarżąca domagała się zastosowania przewidzianych tymi przepisami zwolnienia podatkowego, a w konsekwencji stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. W ocenie organu, w sprawie nie powstała nadpłata w podatku dochodowym, bowiem wbrew stanowisku skarżącego, uzyskane przez ten podmiot (będący alternatywnym funduszem inwestycyjnym, działającym w oparciu o prawo kajmańskie) przychody z dywidendy nie podlegały zwolnieniu z opodatkowania na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Skarżący nie spełnia dwóch z przesłanek zwolnienia, gdyż przedmiot jego działalności według zapisów statutu jest szerszy niż wskazano w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b) u.p.d.o.p., a nadto nie jest bezpośrednio zarządzany w sposób, o jakim stanowi art. 6 ust. 1 pkt 10a lit f) u.p.d.o.p. W ocenie skarżącego, spełnia on wszystkie kryteria pozwalające na przyjęcie, że korzysta ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., zaś dokonana przez organy podatkowe interpretacja przepisów ustawy podatkowej ma charakter rozszerzający i w nieuprawniony sposób ogranicza prawa nierezydenta do preferencji podatkowej, a przez to również zasadę swobody przepływu kapitału (art. 63 TFUE). Wskazać należy, że sprawa dotycząca skarżącego Funduszu w analogicznym stanie faktycznym i prawnym (z punktu widzenia polskiej ustawy podatkowej) została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego pod sygn. akt II FSK 1715/18. Podobne treściowo rozstrzygnięcie zapadło wobec powiązanego strukturalnie funduszu kajmańskiego w sprawie sygn. akt II FSK 1342/18. Nie sposób też pominąć faktu, że w wyrokach z dnia 22 marca 2023 r. w sprawach sygn. akt II FNP 4/22 i II FNP 3/22 rozstrzygnięto także o skargach strony o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanych prawomocnych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd oddalił te skargi stwierdzając, że w żadnej z rozpatrywanych spraw nie doszło do rażącego naruszenia art. 4 ust. 3 TUE oraz art. 291 ust 1 TFUE w zw. z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy ZAFI, art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 291 ust. 1 TFUE, art. 63 ust. 1 i 2 w zw. z art. 65 ust. 1 i 3 TFUE. W wyrokach tych, podobnie jak w innych rozstrzygnięciach dotyczących analogicznych stanów faktycznych, NSA odnosił się do kwestii zgodności stosowanych przepisów ustawy krajowej z prawem unijnym oraz ewentualnej (wynikającej z treści prawa krajowego) dyskryminacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych. Każdorazowo w wyrokach tych podkreślano, że nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dokonana ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; Dz. U. Nr 226, poz. 1478 ), na mocy której wprowadzono do tej ustawy art. 6 ust. 1 pkt 10a, została dokonana w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów podatkowych z normami prawa europejskiego i stanowiła następstwo wszczętego przez Komisję Europejską w trybie art. 226 TWE postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. We wniosku z dnia 14 maja 2009 r. IP/09/780 Komisja Europejska zwróciła się do Polski o zakończenie dyskryminacyjnego opodatkowania zagranicznych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych i instytucji finansowych. W piśmie tym wskazano, że przepisy krajowe, na mocy których zwolnieniem podatkowym objęto jedynie polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne, "stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, zagwarantowanego na mocy art. 56 Traktatu WE oraz swobody przedsiębiorczości, o której mowa w art. 43 Traktatu WE". W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że obowiązujący stan prawny prowadził "do nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym do naruszenia traktatowej swobody przepływu kapitału, do której respektowania zobowiązały się państwa członkowskie UE i EOG (zasada ustanowiona art. 63 TFUE (dawny art. 56 TWE) i art. 40 Porozumienia EOG) i na którą wskazała Komisja Europejska w naruszeniu nr 2006/4093. W celu usunięcia wskazanego przez Komisję Europejską naruszenia i zrównania w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy, nie pozbawiając polskich podatników praw nabytych, stosownego rozszerzenia o fundusze inwestycyjne i emerytalne, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych krajach UE lub EOG, wymagany jest katalog zwolnień podmiotowych zawarty w art. 6 u.p.d.o.p. Należy zaznaczyć, że specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy różni się w znacznej mierze od form funduszy funkcjonujących w innych państwach członkowskich UE i EOG. Dążąc zatem do zapewnienia równego traktowania należało uwzględnić sytuację, w której podmiot na gruncie państwa siedziby jest uznawany za fundusz inwestycyjny, natomiast zgodnie z przepisami prawa polskiego podmiot ten takim funduszem nie jest. [...] W związku z tym wprowadzając zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych określono warunki materialne i formalne, które pozwalają na objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie takich podmiotów, które działają na analogicznych zasadach jak krajowe fundusze inwestycyjne i emerytalne" (np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1866/18). Zmiana ta miała więc na celu dopełnienie zobowiązania wobec Komisji Europejskiej i zrównanie w zakresie korzystania z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym sytuacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych z funduszami inwestycyjnymi tworzonymi w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ratio legis wprowadzonych rozwiązań było zatem zapewnienie równego traktowania polskich i europejskich funduszy inwestycyjnych w zakresie zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych. Należy więc – jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny - zakładać, że warunki zwolnienia określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. są zgodne z prawem unijnym, czyli także z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu UE dotyczącymi swobody przepływu kapitału (art. 63) oraz swobody przedsiębiorczości (art. 49). Założenie to, jakkolwiek w pełni uprawnione, doznaje jednak ograniczenia w kontekście rozstrzygnięć TSUE, w tym w szczególności wyroku z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-18/23. Sprawa ta dotyczy co prawda oceny sytuacji różnej od tej, która jest przedmiotem sporu, Trybunał badał bowiem zgodność z art. 63 ust. 1 TFUE przepisów państwa członkowskiego, które przewidują, iż jedynie przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania zarządzane przez podmiot zewnętrzny, który prowadzi działalność na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwe organy nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę, może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie dochodów z inwestycji dokonanych przez to przedsiębiorstwo, i które w związku z tym nie przyznają takiego zwolnienia przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania zarządzanym wewnętrznie. Jednak wiele z tez tego orzeczenia ma charakter ogólny i odnosi się wprost do właściwego sposobu wykładni przepisów krajowych regulujących zwolnienie podmiotowe przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania będących nierezydentami. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 10a (w brzmieniu właściwym dla sprawy, Dz.U. z 2014 r., poz. 851, t.j. ze zm.) zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki: a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy: – prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz – zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro, d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji, f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Spór w sprawie koncentruje się na wykładni przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b) i f) u.p.d.o.p., które wskazują na dwie zakwestionowane przez organ w stosunku do skarżącego przesłanki zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, pobranego od dywidendy wypłaconej przez płatnika. W skardze zarzucono w szczególności, że organy abstrahowały od zasady dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE, nie uwzględniły też celu omawianych regulacji. Przez to – w niespornym stanie faktycznym sprawy - naruszyły zasady niedyskryminacji i swobody przepływu kapitału. Z wykładni przepisów prawa unijnego dokonanej przez TSUE w wyroku C-190/12, w tym przede wszystkim art. 63 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczącego swobodnego przepływu kapitału wynika, że znajduje on zastosowanie do sytuacji, w której na mocy krajowych przepisów podatkowych ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim, podczas gdy fundusze inwestycyjne mające siedzibę we wspomnianym państwie członkowskim korzystają z takiego zwolnienia (pkt 35 wyroku). Stwierdzenie to było jedynie punktem wyjścia rozważań TSUE co do obowiązywania zwolnienia z opodatkowania w Polsce dywidend dla funduszy inwestycyjnych mających siedzibę poza UE i EOG. Za istotne dla prawidłowego zastosowania prawa unijnego (a zatem także polskiego zwolnienia z opodatkowania) TSUE uznał to, aby informacje dostarczane przez fundusz inwestycyjny domagający się zwolnienia z opodatkowania zostały zweryfikowane w zakresie warunków tworzenia i działania funduszy na okoliczność, czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi Unii Europejskiej (pkt 87, 88 i 105 wyroku TSUE C-190/12). Reguły te zostały potwierdzone i rozwinięte w wyroku TSUE z dnia 27 lutego 2025 r. sygn. akt C-18/23. Trybunał wskazał w nim, że w świetle przepisów krajowych mających na celu zwolnienie dochodów przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania i zmierzających do zrównania pod względem podatkowym inwestycji dokonywanych za pośrednictwem takich przedsiębiorstw z inwestycjami dokonywanymi bezpośrednio, przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania posiadające wewnętrzny sposób zarządzania (inaczej niż w przypadku polskich funduszy inwestycyjnych, które mogą być zarządzane wyłącznie zewnętrznie) nie znajduje się w sytuacji obiektywnie odmiennej od przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania posiadającego zewnętrzny sposób zarządzania. Co istotne, zdaniem Trybunału, ograniczenie w swobodnym przepływie kapitału można dopuścić jedynie wtedy, gdy jest ono uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego i odpowiednie dla zagwarantowania w sposób spójny i konsekwentny realizacji zamierzonego przez nie celu oraz nie wykracza poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia. Jak wskazywały organy podatkowe zarówno w sprawie niniejszej, jak i w sprawie rozstrzyganej przez TSUE, warunek dotyczący zewnętrznego sposobu zarządzania ma na celu ochronę interesu inwestorów i ma na celu oddzielenie ich kapitału zebranego w funduszu inwestycyjnym od majątku spółki zarządzającej, a przez to oddzielenie ryzyka inwestycyjnego od ryzyka związanego z utworzeniem funduszu i zarządzaniem nim. Zdaniem Trybunału jednak, środek podatkowy mający na celu uczynienie mniej atrakcyjnymi inwestycji dokonywanych przez przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania mające siedzibę w innym państwie i podlegające w tym państwie kontroli organów nadzoru nad rynkiem finansowym, lecz zarządzane wewnętrznie, nie jest odpowiedni do osiągnięcia zamierzonego celu ochrony inwestorów. Przyznanie zwolnienia podatkowego w odniesieniu do dochodów przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania mającego siedzibę w innym państwie członkowskim (a zatem także poza UE) nie pociąga za sobą konsekwencji w zakresie form prawnych, jakie przybierają fundusze, które państwo to może rejestrować na swoim terytorium. I w żadnym razie, jak sugeruje to organ, nie stanowi to o dyskryminacji podmiotów polskich, które muszą spełniać warunki określone w ustawie z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1034, t.j.). Jak wskazał NSA m.in. w wyroku w sprawie sygn. akt II FNP 4/22, rozwijając pojęcie równoważności ram regulacyjnych, w orzecznictwie TSUE wskazuje się, że ustawodawstwo krajowe, które stosuje się bez rozróżnienia do podmiotów gospodarczych będących i niebędących rezydentami, może stanowić ograniczenie swobodnego przepływu kapitału. Nawet zróżnicowanie, które opiera się na obiektywnych kryteriach, może de facto niekorzystnie wpływać na sytuacje transgraniczne (wyroki: z 30 stycznia 2020 r., C-156/17, EU:C:2020:51, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo; z 16 grudnia 2021 r., C-478/19 i C-479/19, EU:C:2021:1015, pkt 39). Jest tak w szczególności w przypadku, gdy przepisy krajowe, stosowane bez rozróżnienia do podmiotów będących rezydentami i niebędących rezydentami, zastrzegają możliwość uzyskania korzyści podatkowej w sytuacjach, w których podmiot gospodarczy spełnia przesłanki lub obowiązki, które ze względu na ich charakter lub de facto są właściwe dla rynku krajowego, tak że jedynie podmioty działające na rynku krajowym mogą spełnić te warunki lub obowiązki, a podmioty niebędące rezydentami mające porównywalne cechy zazwyczaj ich nie spełniają (wyroki: 30 stycznia 2020 r., C-156/17, EU:C:2020:51, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo; z 16 grudnia 2021 r., C-478/19 i C-479/19, EU:C:2021:1015, pkt 40, z 7 kwietnia 2022 r., C-342/20,. EU:C:2022:276). Założeniem ustawodawcy unijnego (a za nim także krajowego, o czym świadczy uzasadnienie do ustawy wprowadzającej art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.) było więc to, by warunki określające zakres podmiotowy zwolnienia zostały ustalone tak, aby zwolnieniem objęte zostały podmioty równoważne (a nie identyczne, tożsame) polskim funduszom inwestycyjnym, a równoważność ta ma zasadniczo dotyczyć celu i sposobu działania takiego podmiotu, a nie jego otoczenia prawnego. Konieczne zatem staje się każdorazowo, z punktu widzenia organu prowadzącego postępowanie podatkowe, przeanalizowanie charakteru, zasad funkcjonowania, formy prawnej, zakresu działania oraz szczegółowych zadań realizowanych przez taki podmiot w kontekście ustalonych w ustawie warunków, których wykładnia nie może mieć charakteru zawężającego, ale powinna uwzględniać priorytet (wynikający z zasady niedyskryminacji) równego traktowania w sferze podatkowej (zob. K. Lasiński – Sulecki, Swobodny przepływ kapitału a opodatkowanie funduszy inwestycyjnych. Wyrok TS z 27.02.2025 r., C-18/23,F., PP 2025/4/53-55). Przywołane orzecznictwo TSUE (w szczególności wyrok w sprawie C-18/23) w sposób wyraźny wskazuje, że ocena porównywalności danej kategorii podmiotów utworzonych w oparciu o ustawodawstwo różnych państw powinna być oparta na ocenie funkcji ekonomicznych oraz zasadniczego celu realizowanego przez te podmioty, a nie na ich cechach formalnoprawnych. Aby zatem przepisy podatkowe mogły zostać uznane za zgodne z postanowieniami TFUE dotyczącymi swobodnego przepływu kapitału, odmienne traktowanie powinno obejmować sytuacje, które nie są obiektywnie porównywalne. Otoczenie prawne, w którym działa fundusz inwestycyjny państwa trzeciego, choć oczywiście nie pozostające bez znaczenia, jest tylko jednym z elementów takiej oceny. Jak wynika z wyroku TSUE sygn. akt C-190/12 (pkt 58), dla prawidłowego zastosowania norm prawa unijnego zapewniających swobodę przepływu kapitału konieczne jest w pierwszym rzędzie porównanie systemów prawnych obowiązujących w Polsce oraz na Kajmanach tak co do zasad tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych, jak i w rezultacie zasad ich opodatkowania, które związane są z modelem funkcjonowania takich funduszy. To porównanie jest dopiero punktem wyjścia dla obiektywnej porównywalności sytuacji funduszu inwestycyjnego będącego rezydentem polskim lub europejskim i otrzymującego dywidendy z sytuacją konkretnego podmiotu jako funduszu inwestycyjnego niebędącego rezydentem podatkowym ani w Polsce ani w Unii Europejskiej, jak również w EOG. Dla uznania funduszy zagranicznych za porównywalne wystarczającym powinno być zatem to, że uwarunkowania prawne, w ramach których podmiot taki powstał i funkcjonuje, są zbliżone, a konstrukcja prawna i schemat działania są podobne do funduszy krajowych. Przesłanek zwolnienia podatkowego nie należy więc interpretować wyłącznie gramatycznie, ale uwzględniać wykładnię prounijną i realizację zasad traktatowych, takich jak zakaz dyskryminacji i swoboda przepływu kapitału oraz cel wprowadzenia regulacji jakim zasadniczo jest uniknięcie podwójnego opodatkowania na poziomie instrumentu inwestycyjnego i na poziomie posiadaczy jego jednostek uczestnictwa oraz traktowanie pod względem podatkowym inwestycji realizowanych za pośrednictwem przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w taki sam sposób, jak inwestycji dokonywanych bezpośrednio (tak: wyrok TSUE z 27 lutego 2025 r., C-18/23 w punkcie: W przedmiocie istnienia obiektywnie porównywalnych sytuacji; także: W. Nykiel, M. Wilk w: glosa do wyroku TSUE z 10 kwietnia 2014 r., C-190/12, EPS 2015, nr 6, s. 37-43; A. Wesołowska, Zagraniczny fundusz inwestycyjny a zwolnienie z CIT. Omówienie wyroku TS z dnia 27 lutego 2025 r., C-18/23, Lex/el. 2025). Jak zaznaczono w wyroku TSUE z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt C-342/20, skoro państwo członkowskie przewiduje korzyść podatkową na rzecz niektórych przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, warunki na jakich przyznawana jest ta korzyść nie powinny stanowić ograniczenia swobodnego przepływu kapitału. W świetle ustalonego i niespornego w sprawie stanu faktycznego, skarżący (odmiennie niż organ podatkowy) wywodzi, że spełnia przesłankę z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., bowiem - pomimo zawarcia w dokumencie założycielskim postanowienia kształtującego zakres działalności Funduszu w sposób szeroki (pozwalający na wszelką działalność dozwoloną prawem), inne dokumenty korporacyjne oraz stan rzeczywisty wskazują, że prowadzi wyłącznie działalność inwestycyjną. Zdaniem organu, w świetle zapisów statutu Funduszu trudno uznać, iż wyłącznym przedmiotem działalności i jedynym celem jego działalności jest lokowanie środków pieniężnych. Fakt, iż - jak twierdzi skarżący - nie prowadził innej działalności od tej, która wynika z art. 6 ustawy, nie ma znaczenia, ponieważ wskazane kryterium ma charakter prawny, a nie faktyczny. Także jednak i w tym względzie skarżący podnosił, że zakres jego działania – odpowiadający przesłance zwolnienia podatkowego – wynika z innych niż statut dokumentów wewnętrznych Funduszu, a nie wyłącznie z okoliczności natury faktycznej (które pozostają niesporne i potwierdzają stanowisko, że w roku wypłaty dywidendy Fundusz zajmował się wyłącznie działalnością inwestycyjną). Z kolei w ustawodawstwie kajmańskim brak jest regulacji odpowiadającej art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o funduszach inwestycyjnych, która wprost przewiduje, że krajowe podmioty tego rodzaju muszą mieć określony – jako wyłączny - cel inwestycyjny w statucie. Skoro więc wyłączny cel inwestycyjny skarżącego Funduszu wynika nie tylko z faktów (praktyki podmiotu), ale także z zapisów innych niż statut dokumentów, w tym w szczególności z Prospektu z 28 kwietnia 2005 r. i aneksu do tego Prospektu z października 2009 r. oraz z podjętej w kwietniu 2009 r. uchwały Lounch Resolution rozpoczynającej działalność Funduszu, to trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu, który w zaskarżonej decyzji uznał, iż skarżący nie wypełnia omawianej przesłanki zwolnienia podatkowego. Rzeczą organu było zweryfikowanie stanowiska strony, że wymienione przez nią dokumenty korporacyjne (a taki sam status posiada przecież statut Funduszu), mają charakter wiążący dla podmiotu zarządzającego Funduszem. Skarżący wskazał bowiem, że to na podstawie wskazanych we wniosku dokumentów w dniu 7 grudnia 2009 r. dokonano rejestracji Funduszu i stwierdzono, że spełnia on warunki funduszu podstawowego. Wtedy też otrzymał zezwolenie organu nadzoru nad rynkiem finansowym na prowadzenie działalności inwestycyjnej co oznacza, że spełnił określone przez ustawodawstwo kraju siedziby warunki formalne. Jakkolwiek ipso iure nie oznacza to jeszcze porównywalności funduszy, to jednak rzeczą organu było ustalenie warunków prawnych, w jakich działa skarżący (zarówno w kwestii obowiązującego na Kajmanach prawa w zakresie tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych, jak i regulacji wewnętrznych tego podmiotu). Niewątpliwie więc organ powinien rozważyć, czy – tak jak sugeruje skarżący – nie zwrócić się ze stosowanym zapytaniem do organów podatkowych Kajmanów w ramach wymiany informacji lub też wykorzystać informacje pochodzące z innego postępowania (do akt włączono bowiem dokument pochodzący z postępowania Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie), o ile uzna je za wystarczające. Należy zwrócić uwagę na fakt, że ze wskazanej wymiany informacji wynika m.in., że Fundusz został utworzony jako Firma Zwolniona (firma, która nie prowadzi działalności na Wyspach Kajmanów), a zarejestrowany w CIMA (Cayman Islands Monetary Authority, który jest organem nadzoru finansowego Kajmanów, pełni funkcję banku centralnego, odpowiada za nadzorowanie i regulowanie działalności finansowej) jako fundusz nadzorowany, w dniu 19 marca 2012 r. Ta okoliczność obligowała Fundusz do składania sprawozdań finansowych oraz rocznych deklaracji, ale co najważniejsze w kontekście ocenianej przesłanki zwolnienia, był on zobligowany do powiadomienia CIMA o jakichkolwiek zmianach w jego danych podanych przy rejestracji. Wbrew twierdzeniu organu, z informacji służb kajmańskich wynika również, że Fundusz był zobligowany do wypełnienia określonych zasad (wymogów narzuconych przez Irlandzką Giełdę Papierów Wartościowych), w tym że będzie inwestorem pasywnym. Jeśli więc Fundusz został utworzony w zgodzie z ustawodawstwem państwa trzeciego (odmiennym od ustawodawstwa polskiego i unijnego, w którym nie obowiązują warunki analogiczne do wprowadzonych Dyrektywą UCITS – art. 1 ust. 1 lit a), ale równocześnie spełnia wymogi, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 a lit b) u.p.d.o.p., bo wynika to z innych niż statut dokumentów korporacyjnych posiadających walor wiążący dla podmiotu zarządzającego, to uprawnionym jest stwierdzenie zawarte w skardze, że odmowa zwolnienia narusza zasadę niedyskryminacji. Zarówno prospekt emisyjny, jak i uchwała o rozpoczęciu działalności są dokumentami sformalizowanymi (prospekt emisyjny podlega zatwierdzeniu przez organy nadzoru finansowego danego kraju), które m.in. określają rzeczywiste ramy prawne działania funduszu, nie sposób więc stwierdzić, że działalność inwestycyjna w wypadku strony miałaby wyłącznie charakter faktyczny, a nie prawny. Statut jest co prawda podstawowym aktem prawnym, który reguluje organizację, zadania i sposób działania danej jednostki, ale nie jedynym. Dlatego, w ocenie Sądu, istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie ram prawnych działania Funduszu w roku wypłaty dywidendy na podstawie wszystkich aktów wewnętrznych, które ramy te określają w sposób prawnie wiążący. Ma to znaczenie także z punktu widzenia brzmienia analizowanego przepisu, który – wbrew stanowisku organu – nie odwołuje się (tak jak ustawa o funduszach inwestycyjnych) do treści ściśle określonego dokumentu, na podstawie którego ma zostać ustalony zakres działania funduszu, czyli do statutu. W niniejszej sprawie organ wskazał także na brak spełnienia przez Fundusz warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit f) u.p.d.o.p. Warunek ten odnosi się do zarządzania instytucji wspólnego inwestowania przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. W tym wypadku, także w oparciu o bezsporne fakty organ przyjął, że Fundusz nie powierzył całości funkcji zarządzania instytucji zajmującej się zarządzaniem, zaś na Kajmanach nie ma obowiązku, aby podmiot zarządzający działa na podstawie zezwolenia, a zatem aby odpowiadało to wymogom funduszy mających siedzibę w UE lub EOG. Tymczasem skarżący wskazywał, że funkcja zarządzania Funduszem była powierzona S. I. , która jest kajmańską spółką z o.o., podlegającą nadzorowi CIMA, zaś funkcja zarządzania inwestycjami (portfelem) została przez tę spółkę delegowana S. L. , podlegającą nadzorowi i działającą na podstawie zezwolenia wydanego przez FCA (Financial Conduct Authority – brytyjski regulator rynku finansowego). Odwołując się ponownie do wykładni dokonanej w wyroku w sprawie C-190/12 należy wskazać, że TSUE za istotne uznał ustalenie w ramach wymiany informacji, czy fundusze z państw trzecich prowadzą działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi Unii Europejskiej. Istotne zatem są regulacje prawne państwa rezydencji funduszu co do rozdzielenia funkcji inwestora i zarządcy, a nie – okoliczności faktyczne. Z drugiej strony, zgodnie z wyrokiem TSUE z 27 lutego 2025 r., sygn. akt C-18/23, swobodny przepływ kapitału zostałby pozbawiony skuteczności, gdyby przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania niebędące rezydentem, które przyjęło sposób zarządzania dozwolony przez przepisy państwa, w którym ma siedzibę i prowadzi działalność zgodne z tymi przepisami, zostało pozbawione korzyści podatkowej mającej zastosowanie do dochodów uzyskanych z jego inwestycji w innym państwie wyłącznie z tego względu, że sposób zarządzania tym przedsiębiorstwem nie odpowiada sposobowi wymaganemu dla przedsiębiorstw tego typu mających siedzibę w tym ostatnim z wymienionych państw. Przepisy, które wprowadzają taki warunek, mogą zniechęcać przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania niebędące rezydentami do inwestowania (...), a zatem stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, zakazane co do zasady przez art. 63 ust. 1 TFUE. Takie odmienne traktowanie można dopuścić tylko wtedy, gdy dotyczy sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne lub, w przeciwnym razie, gdy jest ono uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego (wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., C-342/20, do którego odwołano się w sprawie C-18/23). Przy okazji odpowiedzi na pytanie prejudycjalne w sprawie C-18/23 i analizy przesłanki zwolnienia podatkowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit f) u.p.d.o.p. funduszu samozarządzającego, TSUE wskazał na cel zwolnienia (o czym była już mowa powyżej). W tym kontekście Trybunał uznał, że cel zwolnienia polegający zasadniczo na uniknięciu podwójnego opodatkowania oraz traktowania tak samo pod względem podatkowym inwestycji dokonywanych bezpośrednio i z pośrednictwem przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, może zostać osiągnięty niezależnie od sposobu zarządzania instrumentem inwestycyjnym, ponieważ cel ten zależy od systemu podatkowego mającego zastosowanie do dochodów uzyskiwanych i wypłacanych przez takie przedsiębiorstwo, przy czym sam sposób zarządzania nie ma wpływu na opodatkowanie tych dochodów. Jeśli przyjąć, że zasadniczym celem omawianej regulacji jest zapewnienie pewności prawa w odniesieniu do działalności funduszu jako przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania odrębnego od partykularnych interesów poszczególnych uczestników funduszu, jak też oddzielenie majątku tych uczestników od majątku organu zarządzającego, który samodzielnie ponosi odpowiedzialność za zarządzanie funduszem, to niewątpliwie najważniejszą kwestią jest to, w jaki sposób sprawowana jest funkcja zarządzania inwestycjami (portfelem). W niniejszej sprawie zarządzanie Funduszem powierzono podmiotowi zewnętrznemu. Jakkolwiek, pomimo oświadczenia strony, z informacji administracji kajmańskiej nie wynika, że S. I. działa na podstawie zezwolenia CIMA (co jak stwierdził organ wynika z ustawodawstwa Kajmanów, które nie nakłada obowiązku działania podmiotu zarządzającego na podstawie zezwolenia), to już jednak zarządzanie inwestycjami należy do S. L. , która podlega nadzorowi FCA i działa na podstawie zezwolenia tego organu nadzoru. Mając to na uwadze uznać należy, w ocenie Sądu, że dla osiągnięcia celów zwolnienia podatkowego, ale też celów związanych z bezpieczeństwem działalności Funduszu, realizuje on przesłankę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit f) u.p.d.o.p. Z jednej bowiem strony całością spraw Funduszu zarządza spółka nadzorowana przez CIMA, z drugiej – zasadniczą częścią tj. inwestycjami zarządza spółka nie tylko nadzorowana, ale i działająca na podstawie zezwolenia FCA. Organ nie wyjaśnił w tych okolicznościach, w jaki sposób przyznanie zwolnienia z podatku skarżącemu zagrażałoby celowi ochrony inwestorów, czy też groziłoby ryzykiem nadużycia. A – jak podkreśla się w orzecznictwie - chodzi zasadniczo o to, aby inwestor lub właściciel funduszu nie mogli faktycznie na bieżąco wpływać na formy i zakres działalności funduszu inwestycyjnego. Aby osiągnąć taki cel istotny jest więc przede wszystkim bieżący nadzór odpowiedniej instytucji nad działaniem podmiotu zarządzającego, a nie zezwolenie tej instytucji na działanie takiego podmiotu. Organ nie wyjaśnił (stosując wyłącznie wykładnię literalną przepisu), czy w niniejszej sprawie nadzór ten (sprawowany przez CIMA i w części przez FCA, a zatem organy uprawnione i działające na terenie siedzib obu spółek sprawujących zarząd), w jakim zakresie nadzór ten jest sprawowany i czy stanowi gwarancję realizacji wskazanego celu zwolnienia podatkowego. Nie rozważył również, że bezpośrednie sprawowanie zarządu co do zasady nie jest dla realizacji tego celu niezbędne (co wprost wynika z rozważań zawartych w wyroku C-18/23). Nie odniósł się więc do zasadniczych zarzutów stawianych w skardze, iż warunek, aby ustawodawstwo państwa rezydencji zagranicznego funduszu inwestycyjnego przewidywało formalny wymóg, aby fundusz inwestycyjny był zarządzany przez zarządcę prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia, jest dyskryminujący. W tym bowiem wypadku, podobnie jak w zakresie warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b) u.p.d.o.p., warunek zarządzania przez TFI lub spółkę zarządzającą, które prowadzą działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym, jest warunkiem tożsamym z tym, jaki wobec funduszy krajowych wynika z ustawy o funduszach inwestycyjnych (art. 4 ust. 1 i 1a oraz art. 23 ust. 2a pkt 4 i art. 38 ust. 1 tej ustawy). Okoliczności te winny zostać przez organ w ponownie prowadzonym postępowaniu stosownie wyjaśnione, w szczególności przez dokonanie analizy otoczenia prawnego, w którym działają spółki zarządzające, a następnie celu zwolnienia podatkowego i warunków, jakie wprowadził ustawodawca polski, z uwzględnieniem ich wykładni prounijnej. Dlatego należy podzielić zarzuty skargi związane z naruszeniem prawa materialnego poprzez wadliwość wykładni, a następnie zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b) i f) u.p.d.o.p. w kontekście zasad prawa unijnego, ale też stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zakresie na tyle istotnym, że mogło to mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wykładnię przepisów zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku, uprzednio uzupełniając stosownie materiał dowodowy, jego ocenę oraz ustalenia faktyczne niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) i § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 t.j.). Sąd odstąpił od zasądzenia części kosztów powstałych po stronie skarżącego, tj. połowy należnego wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego ten podmiot. Wpływ na tę decyzję miał fakt, że równolegle rozstrzygnięciu podlegała sprawa tego samego podmiotu i analogicznych okoliczności faktycznych oraz prawnych, w której reprezentacja strony była taka sama. W tych warunkach, zważywszy na tożsamość podmiotową i zbieżność przedmiotową spraw uznano, że nakład pracy pełnomocnika w obu tych sprawach uzasadnia stosunkowe obniżenie stawki wynagrodzenia, która – zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia – wynosi w sprawie 15.000 zł. Z tego względu w ramach zasądzonych od organu kosztów postępowania zawarto: równowartość wpisu od skargi – 26.574 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł oraz ˝ część wynagrodzenia radcy prawnego – 7.500 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło