I SA/Lu 725/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o wysokości uzyskanej pomocy de minimis - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia J. K. "A" na postanowienie wydane przez Zastępcę Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] marca 2012 r. odmawiające Przedsiębiorstwu "A" J. K. wydania zaświadczenia - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej powoływane jako "SKO") podało, że w dniu 20 marca 2012 r. do organu I instancji wpłynął wniosek J. K. "A" o wydanie zaświadczenia o wysokości uzyskanej pomocy de minimis w związku z dokonaniem zakupu samochodu IVECO nr rej. [...]. J. K. jako podstawę prawną wydatku podał § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz.1810 ze zm.). Organ I instancji odmówił wydania żądanego zaświadczenia, wskazując na § 9 ust 1 i 2 powołanego rozporządzenia, z którego treści wynika, że warunkiem uznania pomocy za pomoc de minimis jest uzyskanie zaświadczenia. Uzyskanie tego zaświadczenia uwarunkowane jest przedłożeniem organowi w terminie 30 dni informacji o dokonaniu wydatku. Termin ten ma charakter materialnoprawny, zatem jego uchybienie powoduje wygaśnięcie uprawnienia uzyskania zaświadczenia. W zażaleniu J. K. zarzucał błędne zastosowanie § 9 ust 2 powołanego rozporządzenia. Przepis ten, w ocenie strony, wydany został z przekroczeniem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej upoważnienia ustawowego. Ponadto brak w nim sankcji powoduje, że ma on charakter instrukcyjny. W sprawie powinien znaleźć zastosowanie § 4 tego rozporządzenia, a organ wydać żądane zaświadczenie z urzędu ( wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 września 2008r. sygn. akt I SA/Gd 552/08). SKO nie podzieliło zarzutów zażalenia wskazując, że kwestią sporną w sprawie jest charakter terminu wskazanego w § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Dokonując interpretacji tego przepisu SKO wywiodło, że z jego treści niewątpliwie wynika, że warunkiem uznania pomocy za pomoc de minimis jest uzyskanie zaświadczenia. Warunkiem zaś uzyskania tego zaświadczenia jest przedłożenie organowi w terminie 30 dni informacji o dokonaniu wydatku. Przedsiębiorca w terminie 30 dni od dnia dokonania wydatku ma przedstawić o tym fakcie informację organowi wydającemu zaświadczenie i musi je uzyskać. Skoro przepis § 9 ust 1 i 2 powołanego rozporządzenia warunkuje uznanie udzielonej pomocy za pomoc de minimis od uzyskania zaświadczenia, a warunkiem jego uzyskania jest przedstawienie organowi informacji o poniesionym wydatku w terminie określonym w ust. 2, to niedochowanie tego terminu oznacza, że wygasła przesłanka uznania pomocy za pomoc de minimis (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/ Gl 569/10). Odnosząc się do przytoczonego w zażaleniu wyroku WSA w Gdańsku organ wyjaśnił, że zapadł on w innym, nieobowiązującym już stanie prawnym. Skoro nie jest w sprawie sporna okoliczność znacznego przekroczenia przez stronę terminu, o którym mowa w ust. 2 § 9 rozporządzenia postanowienie organu I instancji było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zarzucał wydanie tych rozstrzygnięć z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Wnosił o pominięcie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, jako wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 33 ust 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Według skarżącego z powołanego przepisu wynika, że delegacja ustawowa upoważniała ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do uregulowania warunków wykorzystania środków funduszu, co zamyka się na etapie wydatkowania. Dalsza regulacja temporalna przekracza upoważnienie ustawowe. W odpowiedzi na skargę SKO wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny sprawy jest w sprawie bezsporny. Sporne na obecnym etapie postępowania pozostaje, czy Minister Pracy i Polityki Społecznej wydając rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz.1810 ze zm.).) przekroczył delegację ustawowa zawartą w art. 33 ust 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.z 2011r. 127, poz. 721 j.t. z późn. zm.) oraz charakter terminu określonego w § 9 ust. 2 tego rozporządzenia. Stosownie do § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. W myśl zaś § 9 ust 2, w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Jak wynika z § 9 ust. 2 rozporządzenia informacje o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji przekazywane przez przedsiębiorcę właściwemu organowi, w celu uzyskania zaświadczenia o którym mowa w § 9 ust. 1, winny być przekazane we wskazanym 30 dniowym terminie od dnia dokonania wydatku. Analiza treści ww. przepisu nie może następować bez uwzględnienia treści § 9 ust. 1 rozporządzenia warunkującego uznanie poniesionego wydatku za pomoc de minimis od uzyskania stosownego zaświadczenia. Treść § 9 ust. 2 rozporządzenia z uwzględnieniem brzmienia ust. 1 wskazuje, że warunkiem uznania pomocy za pomoc de minimis jest uzyskanie zaświadczenia oraz zachowanie terminu z § 9 ust. 2.. To na przedsiębiorcę jako stronę zainteresowaną uzyskaniem stosownego zaświadczenia został nałożony obowiązek - warunkujący uzyskanie tego zaświadczenia, przedłożenia organowi w terminie 30 - dni informacji o dokonaniu wydatku. Zdaniem Sądu ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby udzielona pomoc mogła być uznana za pomoc de minimis tj. przedsiębiorca w terminie trzydziestu dni od dnia dokonania wydatku ma przedstawić o tym fakcie informację organowi wydającemu zaświadczenie i musi uzyskać zaświadczenie. Nie spełnienie którejkolwiek z ww. przesłanek oznacza, że udzielona pomoc nie może być uznana za pomoc de minimis. Termin określony w § 9 ust. 2 rozporządzenia ma charakter przepisu prawa materialnego i oznacza, że po jego upływie uprawnienia do uzyskania omawianego zaświadczenia wygasa. Złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z uchybieniem terminu z § 9 ust. 2 rozporządzenia powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełniał kryterium pomocy de minimis. (por. Wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r.,sygn. akt: II GSK 512/10, wyrok WSA w Kielcach z dnia 9 listopada 2011r. I SA/Ke 472/11 Lex nr 1150127, powołany w zaskarżonym postanowieniu wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/ Gl 569/10). Poglądy tam wyrażone co do materialnoprawnego charakteru § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela. Skarżący zarzuca, iż przepis § 9 ust. 2 wydany został przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 33 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.z 2011r. 127, poz. 721 j.t. z późn. zm.). W myśl tego przepisu, Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) rodzaje wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis, 2) warunki wykorzystania środków funduszu rehabilitacji, 3) zakres, warunki i formy udzielania pomocy indywidualnej, 4) tryb ustalania zakładowego regulaminu wykorzystania tych środków, 5) warunki tworzenia indywidualnych programów rehabilitacji, w tym skład i zakres działania komisji rehabilitacyjnej tworzącej te program - mając na względzie prawidłowe wykorzystanie środków tego funduszu. Skoro ww. przepis ustawowy zawiera upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis (pkt 1) oraz warunków wykorzystania środków funduszu rehabilitacji (pkt 2), to zawarcie warunku wskazanego w § 9 ust 2 mieści się w zakresie ww. upoważnienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z zebranymi dowodami i wypowiedzenia się co do tych dowodów i materiałów, wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a. (tzw. postępowanie jurysdykcyjne, orzecznicze), a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Przepisy Działu VII k.p.a. pt. "Wydawanie zaświadczeń" stanowią rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów Działu II. (rozdział 4) k.p.a., albowiem w postępowaniu tym właściwy organ administracji publicznej o niczym nie rozstrzyga. Choć brak jest w Dziale II Kodeksu wyraźnego przepisu odsyłającego do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., to stosując zasady wykładni systemowej należy przyjąć, że niektóre przepisy ogólnego postępowania administracyjnego będą miały odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, w szczególności: niektóre zasady ogólne k.p.a. (np. zasada prawy obiektywnej, zasada pisemności, zasada udzielenia informacji), przepisy dotyczące wymogów formalnych wniosku (art. 63), przepisy dotyczące postanowień (art. 123 - 126), przepisy dotyczące zażaleń (art. 141 - 144) (por. np. wyrok w sprawie V SA/Wa 456/10 z dnia 8.09.2010 r.). W niniejszej sprawie organ nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, a przyjęte ustalenia faktyczne opierały się wyłącznie na dokumentach, które zobowiązany był przedłożyć skarżący w celu uzyskania żądanego zaświadczenia. Abstrahując zatem od konieczności stosowania w sprawie art. 10 § 1 k.p.a. zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 j.t) należało orzec jak w sentencji.