I SA/Lu 834/10
WyrokWSA w Lublinie2011-03-23
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest zasadne, gdy ujawnione zostają nowe okoliczności dotyczące powierzchni i posiadania nieruchomości podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania jest dopuszczalne, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi. W niniejszej sprawie ustalono, że organ nie posiadał wiedzy o rzeczywistych powierzchniach i posiadaniu nieruchomości w dniu wydania decyzji, co uzasadniało wznowienie postępowania i zmianę decyzji. Ponadto, względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do działalności gospodarczej muszą mieć trwały, obiektywny charakter i nie zostały wykazane przez skarżącą, wobec czego zastosowano właściwe stawki podatku.Stan faktyczny
M. G. była właścicielką nieruchomości w C. przy ul. L., której powierzchnia i posiadanie były przedmiotem sporu podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2007 rok. Organ podatkowy pierwotnie opierał się na informacji podatniczki z 13 lipca 2007 r., wskazującej mniejszą powierzchnię budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Po wznowieniu postępowania ustalono większą powierzchnię użytkową budynków oraz dzierżawę nieruchomości na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Skarżąca kwestionowała wznowienie i ustalenia dotyczące powierzchni oraz posiadania nieruchomości, powołując się na względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie budynków do działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2007r. oddala skargę.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] , nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] , nr [...] , w sprawie podatku od nieruchomości za 2007r. (8 miesięcy), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] , wydaną po wznowieniu postępowania, organ I instancji uchylił w całości decyzję ostateczną z dnia [...] , nr [...] , w sprawie podatku od nieruchomości za 2007r. za nieruchomość położoną w C. przy ul.L. i ustalił podatek od nieruchomości za 2007r. (8 miesięcy) w kwocie zł 122701,00. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wznowienie postępowania i ustalenie przedmiotowego podatku od nieruchomości w nowej wysokości spowodowane było stwierdzeniem, że w pierwotnie wydanej w sprawie decyzji organ oparł się na wykazie nieruchomości złożonym przez podatniczkę w dniu 13 lipca 2007r., w którym do opodatkowania wykazano budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 6405 m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 849 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 17237 m2, oraz na oświadczeniu podatniczki z tej samej daty. Następnie zaś, w wyniku wznowienia postępowania, ustalone zostało, że strona w okresie od 16 maja 2001r. do 31 sierpnia 2007r. była właścicielką działek gruntu o numerach 146/13, 146/31, 146/35, 146/36 o łącznej powierzchni 18086 m2, położonych przy ul.L. w C., zabudowanych budynkami zespołu handlowo-usługowego, których powierzchnia użytkowa, zgodnie z projektem budowlanym będącym załącznikiem do decyzji z dnia[...]., nr [...] , a także projektem zagospodarowania terenu stanowiącym dokumentację do wydanego w dniu 20 grudnia 2006r. przez Prezydenta Miasta (decyzja nr [...] ) pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe wynosiła 11500,55 m2. Ustalone zostało również, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia 4.12.2001r. M. G. wydzierżawiła część gruntu działki nr 146/35 o powierzchni 450 m2 (z ogólnej powierzchni 849 m2) M.R., prowadzącej na tym gruncie działalność gospodarczą – stację tankowania gazem propan–butan pojazdów samochodowych. Dzierżawiąca wzniosła na tym gruncie nakładem własnym budowle trwale związane z gruntem (drogę dojazdową i ścianę p.poż.) o łącznej wartości zł 21515,11 oraz budowle związane z gruntem dla przemijającego użytku, stanowiące całość techniczno-użytkową (dystrybutor, pompy, zbiorniki, kontener, wiaty nad dystrybutorami), o łącznej wartości zł 46867,20. Budowle te ujęte zostały w ewidencji środków trwałych dzierżawiącej grunt od 2002r. Odwołując się do art.47 i art.48 k.c. organ stwierdził, że budowle trwale związane z gruntem stanowią własność jego właścicielki – M. G. i jest ona również podatnikiem podatku od nieruchomości za te budowle. Ponadto ustalono, że do dnia 31 grudnia 2006r. M.G. była przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie, między innymi, wynajmu nieruchomości oraz że aktem notarialnym z dnia 29.06.2005r. przekazała na rzecz " A. w dzierżawę nieruchomość o łącznej powierzchni 18086 m2 położoną w C. przy ul.L. , co oznacza, że nieruchomość ta była w posiadaniu przedsiębiorcy (podatniczki) i podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą A.). Nieruchomość ta została sprzedana przez podatniczkę w dniu 31 sierpnia 2007r.
Wskazując na art.240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", organ I instancji stwierdził, że w dacie wydania decyzji z dnia 31 lipca 2007r. organowi nie były znane przedstawione wyżej okoliczności, ustalone w toku postępowania wznowionego, bowiem rzeczywista powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i rzeczywista powierzchnia gruntu związanego z tą działalnością nie została ujawniona w wykazie nieruchomości złożonym dnia 13 lipca 2007r., zaś budowle podlegające opodatkowaniu i ich wartość (zł 21515,11) w ogóle nie zostały wykazane. Jednocześnie organ zauważył, że w toku postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających prawidłowość danych podanych w wykazie złożonym dnia 13 lipca 2007r.
W związku z dokonanymi w sprawie ustaleniami organ I instancji przyjął, że w 2007r. opodatkowaniu polegają budynki związane prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 11500,55 m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 18086 m2 i budowle o wartości zł 21515,11.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika dalej, że we wniesionym odwołaniu strona zarzuciła wydanie decyzji organu I instancji z naruszeniem art.240 § 1 pkt 5 O.p. przez błędne uznanie, że wyszły na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody nieznane organowi, które uzasadniały wznowienie postępowania, bowiem deklaracja w podatku od nieruchomości składana była na podstawie oświadczeń nieżyjącego już jej męża, organ zaś zbagatelizował wniosek o dołączenie jego akt podatkowych, które dowodzą, że organ posiadał wszelkie informacje potrzebne do wymierzenia podatku w prawidłowej wysokości przed wydaniem pierwotnie wydanej w sprawie decyzji ostatecznej. Podniosła również zarzut naruszenia art.122 w związku z art.187 § 1 i art.191 O.p. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, w szczególności niewyjaśnienie, czy budynki nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, pominięcie w związku z tą okolicznością zeszytu 2.3. z projektu budowlanego z września 2006r. oraz błędne ustalenie, że do dnia 31 sierpnia 2007r. nieruchomość była w posiadaniu A. Stwierdziła, że powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosiła 6405 m2, a jej powiększenie mogło być skutkiem modernizacji i przebudowy przez obecnego właściciela. Jej zdaniem, zeszyt 2.3. z dokumentacji projektowej potwierdza stanowisko jej, a nie organu, tak w zakresie powierzchni użytkowej, jak i braku możliwości wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wyraziła też pogląd, że do dnia 31 sierpnia 2007r. była samoistnym posiadaczem nieruchomości i posiadania tego wyzbyła się dopiero po sprzedaży nieruchomości we wskazanej dacie, dlatego do opodatkowania tej nieruchomości nie powinny być stosowane wyższe stawki podatku. Strona wskazała także na naruszenie art.123 w związku z art.188 § 1 O.p. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych w zakresie dołączenia dokumentacji podatkowej J.G., dopuszczenia dowodów z zeznań świadka L.K. i strony. Zarzuciła nadto wydanie decyzji z naruszeniem art.124 w związku z art.210 § 4 O.p. stwierdzając, że uzasadnienie decyzji wskazuje na nierozpoznanie przez organ istoty sprawy, skoro nie została dokonana analiza, czy budynki i budowle nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyjaśniając, że nie znalazło podstaw do podzielenia zarzutów odwołania, stwierdziło na wstępie, iż postępowanie w sprawie wznowione zostało na podstawie art.240 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
W sprawie ustalone zostało, że ustalając wymiar podatku w decyzji pierwotnej organ podatkowy oparł się na wykazie nieruchomości złożonym przez podatniczkę w dniu 29 sierpnia 2001r. oraz na informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej dnia 13 lipca 2007r. i oświadczeniu strony z tej samej daty, z których wynikało, że opodatkowaniu podlegają budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 6405 m2, grunty związane z taką działalnością o powierzchni 849 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 17237 m2. Następnie, po powzięciu informacji w zakresie różnic pomiędzy przedmiotami opodatkowania i jej podstawami zgłoszonymi przez nabywcę nieruchomości w porównaniu ze zgłoszonymi przez M. G. w dniu 13 lipca 2007r., organ wezwał M. G. do złożenia wyjaśnień i dokumentów w tym przedmiocie, a wobec tego, że wezwanie pozostało bezskuteczne, organ uznał, iż wyszły na jaw nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art.240 § 1 pkt 5 O.p.
W toku postępowania wznowionego bezspornie ustalono, że M. G.. w okresie od 16 maja 2001r. do 31 sierpnia 2007r. była właścicielką działek gruntu o łącznej powierzchni 18086 m2 położonych w C. przy ul.L., zabudowanych budynkami tworzącymi zespół handlowo-usługowy. Ustalono także, że M. G. winna była zadeklarować do opodatkowania budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 11500,55 m2, budowle o wartości zł 21515,11 (dzierżawione przez M.R.) i grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 18086 m2. Dowodem na to, że powierzchnia użytkowa budynków zespołu handlowo-usługowego wynosiła 11500,55 m2 jest projekt budowlany, będący załącznikiem do decyzji z dnia 7 sierpnia 1997r., nr [...], oraz projekt zagospodarowania terenu, stanowiący dokumentacje do pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe wydanego dnia 20 grudnia 2006r. decyzją Prezydenta Miasta nr [..]. Ustalono wreszcie, na podstawie przedłożonej przez stronę ewidencji środków trwałych, że posiadała ona budowle o wartości zł 930323,00, które zostały sprzedane w grudniu 2006r. Ustalenia te dowodzą, że rzeczywisty stan faktyczny w zakresie przedmiotów i podstaw opodatkowania były inne niż wykazany w informacji strony złożonej dnia 13 lipca 2007r., na podstawie której wydana została decyzja ostateczna z dnia [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających słuszność jej stanowiska, chociaż kilkakrotnie wezwana była do złożenia wyjaśnień i dokumentów w zakresie wykazanych przedmiotów opodatkowania. Organ odwoławczy kilkakrotnie zwoływał też rozprawę administracyjną, jednak strona nie stawiła się, usprawiedliwiając ten fakt najpierw chorobą, a później wyjazdem na urlop. Również świadek L.K. nie stawił się na przesłuchanie. W tym kontekście organ zauważył, że chociaż stosownie do art.122 i art.187 O.p. organ podatkowy ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, to jednak nie zwalnia to strony od współdziałania z organem zwłaszcza, gdy nieudowodnienie danej okoliczności może być dla strony niekorzystne.
Odnosząc się do kwestii możliwości wykorzystywania budynków do prowadzenia działalności ze względów technicznych organ podkreślił, że podniesiona ona została dopiero w odwołaniu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika przy tym, że przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy – M. G. oraz A. , bowiem aktem notarialnym z dnia 29.06.2005r. M. G. przekazała na rzecz A. w dzierżawę nieruchomość położoną w C. przy ul.L.. Oznacza to, że do sierpnia 2007r. przedmiotowa nieruchomość, będąca własnością strony, była w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – A., winna być więc opodatkowana według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W świetle art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 121 z 2006r., Nr 844 ze zm; od dnia 1.06.2010r. – Dz.U. Nr 95 z 2010r., poz.613), w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie niniejszej zwanej dalej "u.p.o.l.", za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest zatem posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Samo nieprowadzenie działalności gospodarczej związku tego nie zrywa, konieczne jest bowiem, aby ze względu na jej techniczny stan prowadzenie w niej działalności gospodarczej nie było w ogóle możliwe. Organ stwierdził, że – wbrew zarzutom strony – prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność przedmiotowych względów technicznych w sprawie niniejszej nie było uzasadnione. W szczególności o istnieniu takich względów technicznych nie świadczy powoływany przez stronę zeszyt 2.3., z którego wynika, iż pokrycie budynku o powierzchni zabudowy 5358,6 m2 nie spełnia warunków nośności i dalsze jego użytkowanie zagraża katastrofą budowlaną, zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem względy techniczne, o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., nie stanowią przeszkody o charakterze przejściowym, wynikającej z podjętych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o przekształceniach, remontach, zmianie przeznaczenia, itp. Względy techniczne nie mogą być utożsamiane ze stanem technicznym nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy, muszą charakteryzować się trwałością. W projekcie architektoniczno-budowlanym (inwentaryzacja budowlana i opinia techniczna – zeszyt 2.3.) zaplanowano wymianę pokrycia budynku z tego powodu, że istniejąca blacha nie spełnia warunków nośności, zalecono też obudowę hali, co nie oznacza, że cały budynek był w złym stanie technicznym, w opisie technicznym poszczególnych budynków również nie ma mowy o ich złym stanie technicznym. Chodziło zatem o zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania na przyszłość i dostosowanie budynku do obecnie obowiązujących standardów technicznych, zastosowanie technologii energooszczędnych i z uwagi na względy estetyczne. Przebudowa i modernizacja budynku dla potrzeb działalności gospodarczej nie oznacza, iż budynek znajdował się w stanie technicznym uniemożliwiającym jego użytkowanie, taka działalność jest jednym z wyznaczników prowadzenia działalności gospodarczej.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przeprowadzenie dowodu z akt podatkowych dotyczących J.G. było zbędne, gdyż za prawidłowość zgłoszonych do opodatkowania przedmiotów i podstaw opodatkowania odpowiada podatnik – właściciel nieruchomości. Za nieuzasadnione uznał organ także przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka L.K., wykonawcy przebudowy nieruchomości. Stwierdził, że powierzchnia użytkowa zespołu handlowo-usługowego mogła ulec zmianie, gdyż inwestycja przewidywała rozbiórkę jednego z budynków (budynku nr 4), niemniej jednak inwestycja rozpoczęta była przez M. G. na podstawie pozwolenia na budowę - decyzji z dnia 20 grudnia 2006r., dnia 22 października 2007r. przeniesionego na A. i zakończona przez tę Spółkę w styczniu 2008r. W okresie, kiedy właścicielką nieruchomości była M. G., powierzchnia użytkowa budynków nie uległa zmianie.
Na zakończenie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wnioskiem strony do akt sprawy włączono odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, z którego w szczególności wynika, że na podstawie umowy z dnia 29.06.2005r. wpisano do księgi dzierżawę nieruchomości przez A. wraz z ustanowieniem hipoteki.
Na powyższą decyzję M.G. wniosła skargę, w której, analogicznie jak w odwołaniu, zarzuciła, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem art.240 § 1 pkt 5 O.p., art.122 w związku z art.187 § 1 i art.191 O.p., art.123 w związku z art.188 § 1 O.p. oraz art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Wyraziła pogląd, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy podstawą wznowienia postępowania były nowe okoliczności, czy nowe dowody oraz stwierdziła, że w dacie wydania decyzji ostatecznej organowi znane były wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, niemal wszystkie zgromadzone w niniejszym postępowaniu dowody powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, zaś powierzchnia budynków wykazana do opodatkowania przez nabywcę nieruchomości – B.. została ustalona na podstawie pomiarów dokonanych już po sprzedaży nieruchomości przez skarżącą. Ponadto z perspektywy ustaleń organów podatkowych w tym zakresie i cechy nowości tej okoliczności należało ocenić wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentów podatkowych jej poprzednika prawnego – J.G., które mogły wskazywać na okoliczności istotne dla określenia rzeczywistej podstawy opodatkowania. W podobny sposób ocenić należy dane wynikające z treści księgi wieczystej, w której ujawniono dzierżawę na rzecz A., co zgodnie z art.2 ustawy o księgach wieczystych winno być znane organowi podatkowemu. Wreszcie w informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 13 lipca 2007r. strona podała do opodatkowania grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą, przedstawiła również dowód wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, na podstawie czego organ ustalił wysokość podatku z uwzględnieniem, że budynki nie służą działalności gospodarczej. Zatem organ znał w dacie wydania decyzji ostatecznej wszystkie okoliczności, poza, ewentualnie, powierzchnią budynków służących działalności gospodarczej. W takiej sytuacji ochrona praw nabytych wyklucza uznanie za możliwe wzruszenie decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Jeśli chodzi o ustalenia w zakresie powierzchni użytkowej budynków, to wprawdzie B. zadeklarowała 11500,55 m2, jednak powierzchnia ta mogła ulec zmianie (powiększeniu) na skutek działań dzierżawcy – A. która, co jest wiedzą powszechną, wzniosła centrum handlowe "od zera" i nie zmienia tego fakt, iż w dokumentacji budowlanej mowa jest o adaptacji i przebudowie. Okoliczności te miał potwierdzić świadek L.K., sama strona oraz biegły z zakresu budownictwa.
Za wadliwe i niedostatecznie uzasadnione strona uznała także ustalenia dotyczące posiadania nieruchomości. Stwierdziła, że posiadanie nieruchomości nie zostało przeniesione na rzecz dzierżawcy, co zgodne jest z art.2 ust.1.0 umowy z dnia 29.06.2005r. Spółka nie skorzystała z możliwości przejęcia posiadania nieruchomości w związku z brakiem możliwości uzyskania pozwolenia na budowę i przeniesienie posiadania nastąpiło dopiero po sprzedaży nieruchomości.
W kontekście art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. strona stwierdziła, że w doktrynie podkreśla się, iż w zakresie względów technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej ustawodawcy chodziło nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale te związane z przedmiotem opodatkowania, a zatem o obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. Zdaniem strony, przedstawiona przez nią dokumentacja, stanowiąca załącznik do decyzji z dnia 20 grudnia 2006r., nr [...] , potwierdza, iż opodatkowane budynki były w złym stanie technicznym, a stan jednego z nich groził katastrofa budowlaną. Ponadto we wnioskach końcowych projektant stwierdził, że istniejąca obudowa hali nie spełnia obowiązujących standardów technicznych i estetycznych oraz zlecił jej zmodernizowanie wraz z konstrukcją nośną, w istocie zatem chodziło o wybudowanie nowego budynku. Sam projekt budowlany, który służy określonym celom, nie stanowił zresztą wystarczającej podstawy do wskazania, czy istniały względy techniczne, o jakich mowa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm. i art.3 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stwierdzić należy, iż brak jest podstaw, aby uznać, że została ona wydana z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.
Spór w niniejszej sprawie powstał na tle decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania uregulowanym w art.240-246 O.p. Wobec tego wskazać należy, iż wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, stanowiących wyjątek od wynikającej z art.128 O.p. zasady trwałości decyzji. Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania został wyznaczony treścią art.243 § 2 O.p., zgodnie z którym postanowienie (o wznowieniu postępowania – art.243 § 1 O.p.) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Konsekwentnie, art.245 § 1 pkt 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art.243 § 2 O.p., wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art.240 § 1 O.p., i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie.
Powyższe oznacza, iż zadaniem organu w postępowaniu, o którym mowa, jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiła jedna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art.240 § 1 O.p. i – w przypadku odpowiedzi twierdzącej - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie dotkniętym stwierdzoną nieprawidłowością.
Powołany przez organy obu instancji, jako dający podstawę do wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości M. G. za 2007r. za nieruchomość w C.przy ul.L., art.240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika zatem, że o wystąpieniu wymienionej w nim przesłanki wznowienia można mówić, jeśli zostały spełnione następujące warunki:
- wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
- okoliczności te lub dowody są dla sprawy istotne, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie,
- okoliczności te lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję,
- okoliczności te lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.
W świetle powołanego przepisu dla możliwości wznowienia postępowania nie ma natomiast znaczenia, czy brak wiedzy organu, który wydał decyzję ostateczną, o istniejących w dacie wydania tej decyzji istotnych okolicznościach lub dowodach, które zostały mu ujawnione dopiero później, wynika z zaniedbania tego organu, czy z innej przyczyny.
W sprawie nie jest sporne, iż wydając decyzję ostateczną z dnia [...] organ I instancji oparł się na informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez stronę dnia 13 lipca 2007r. i pochodzącym z tej samej daty oświadczeniu strony. Przy tym, ponieważ w informacji strona wskazała do opodatkowania budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (o powierzchni 6405 m2), grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (o powierzchni 849 m2) i grunty pozostałe (o powierzchni 17237 m2), ale w oświadczeniu podała jednocześnie, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, jedynie wydzierżawia na potrzeby działalności gospodarczej innego podmiotu grunt o powierzchni 849 m2, organ przyjął do opodatkowania grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 849 m2, grunty pozostałe o powierzchni 17237 m2 i budynki pozostałe o powierzchni 6405 m2.
Impulsem dla wszczęcia postępowania wznowieniowego była informacja z dnia 12 września 2007r., uzyskana w zakresie przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości od podmiotu, który w dniu 31 sierpnia 2007r. nabył od M. G. nieruchomość położoną w C. przy ul.L., o łącznej powierzchni gruntów 18086 m2. Ponieważ zaś strona nie wyjaśniła wątpliwości organu co do rozbieżności w tym zakresie pomiędzy informacją złożoną przez nią i informacją nabywcy nieruchomości, organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art.243 § 1 O.p. i w toku wznowionego postępowania (por.: art.243 § 2 O.p.) ustalił, iż:
• strona była od 1 stycznia (także wcześniej) do 31 sierpnia 2007r. właścicielką gruntów o łącznej powierzchni 18086 m2, położonych w C. przy ul.L. , zabudowanych budynkami zespołu handlowo-usługowego;
• część tych gruntów, o powierzchni 450 m2, pozostawała we wskazanym okresie (od dnia 4.12.2001r.) w dzierżawie M.R., prowadzącej na niech działalność gospodarczą w zakresie tankowania samochodów gazem propan-butan;
• dzierżawiąca wybudowała na dzierżawionym gruncie budowle, w tym związane trwale z gruntem drogę oraz ścianę p.poż. o wartości zł 21515,11;
• ponadto całość gruntów strony i znajdujące się na nich budynki centrum handlowo-usługowego były od dnia 29.06.2005r. wydzierżawione na rzecz A.;
• powierzchnia użytkowa budynków, o których mowa wyżej, we wskazanym wyżej okresie wynosiła 11500,55 m2.
Konfrontacja przedstawionych okoliczności, ustalonych w toku postępowania wznowionego, z danymi co do przedmiotów i podstaw opodatkowania wynikającymi z informacji i oświadczenia strony złożonych dnia 13 lipca 2007r., na podstawie których wydana została ostateczna decyzja z dnia 31 lipca 2007r., nie pozostawia wątpliwości, że są one rozbieżne. Oczywiste jest zatem, że wobec oparcia się przy wydaniu decyzji na informacji i oświadczeniu strony z dnia 13 lipca 2007r. (por.: art.21 § 5 O.p.) organ nie miał w dniu wydania tej decyzji wiedzy o okolicznościach rzeczywistych, odmiennych niż ujawnione przez samą stronę, zarówno co do przedmiotów i podstawy opodatkowania, jak i podstawy do zastosowania stawki podatku właściwej dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W świetle art.2 ust.1 pkt 3, art.4 ust.1 pkt 1-3 oraz art.1a ust.1 pkt 3 w związku z art.5 ust.1 pkt 1 lit.a i pkt 2 lit.b u.p.o.l. za oczywiste musi być również uznane, że okoliczności te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że w dacie wydania decyzji ostatecznej organ wiedzę o okolicznościach, o których mowa, posiadał, gdyż mogły one wynikać lub wynikały z akt podatkowych męża strony – J.G. (co do przedmiotów i podstawy opodatkowania) oraz z księgi wieczystej (co do zawartej z A. umowy dzierżawy). Nawet bowiem, gdyby istotnie okoliczności te wynikały z treści dokumentów, o których mowa, to – jak wskazano wyżej, a co nie jest sporne – wydając decyzję ostateczną z dnia [..] organ oparł się (do czego miał prawo - art.21 § 5 O.p.) na danych wynikających z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez stronę w dniu 13 lipca 2007r. uzupełnionej jej oświadczeniem z tej samej daty.
W świetle powyższego, za zgodne z prawem (por.: art.180 § 1 i art.188 O.p.) uznać należy stanowisko zaskarżonej decyzji, iż dopuszczenie dowodu z akt podatkowych J.G. byłoby nieuzasadnione, gdyż znajdujące się w nich dokumenty nie mogły wskazywać na okoliczności mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Jako nienaruszające art.122, art.180 § 1, art.187 § 1, art.188 i art.191 O.p. ocenić również należy dokonane przez organy rozstrzygające sprawę ustalenia w zakresie przedmiotów i postaw opodatkowania oraz okoliczności, że w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2007r. przedmioty te pozostawały w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – A..
Fakt, że M. G. we wskazanym okresie była właścicielką (i samoistną posiadaczką) gruntów o łącznej powierzchni 18086 m2 położonych w C. przy ul.L. nie jest sporny.
Nie jest także kwestionowane, iż dzierżawca części tych gruntów dla potrzeb własnej działalności gospodarczej – M.R. wybudowała na dzierżawionym gruncie trwale z nim związane budowle – drogę dojazdową i ścianę p.poż o łącznej wartości zł 21515,11, a właścicielką tych budowli była we wskazanym okresie M. G. (stosownie do art.48 w związku z art.47 § 1 i 2 k.c.), co uzasadnia wymierzenie jej podatku od nieruchomości od tych budowli stosownie do art.2 ust.1 pkt 3, art.3 ust.1 pkt 1 i art.4 ust.1 pkt 3 u.p.o.l.
M. G. była również, na tych samych zasadach, właścicielką wzniesionych na pozostałych gruntach budynków stanowiących zespół handlowo-usługowy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności powołanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentacji stanowiącej załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 7 sierpnia 1997r., nr [..] , wynika jednoznacznie, że powierzchnia użytkowa zespołu handlowo-usługowego wynosiła 11500,55 m2, a powierzchnię tę potwierdziła dokumentacja będąca załącznikiem do odnoszącej się do tych samych obiektów decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2006r., nr [...] (zeszyt 1.1). W toku postępowania podatkowego strona nie przedstawiła dowodu, aby powierzchnia ta uległa zmniejszeniu, w szczególności do wielkości 6405 m2, okoliczność taka nie wynika także z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez nabywcę nieruchomości z dnia 12 września 2007r. (niespełna 2 tygodnie po nabyciu nieruchomości). Twierdzenia strony, że przedmiotowe budynki były w istocie nie remontowane lub modernizowane, ale były budowane "od zera", nie znajduje potwierdzenia w powoływanej przez nią dokumentacji stanowiącej załącznik do decyzji z dnia 20 grudnia 2006r. oraz z samej tej decyzji W szczególności nie świadczy o tym fakt zalecenia przez projektanta wymiany pokrycia dachu lub zdemontowania obudowy hali wraz z jej konstrukcją nośną w celu zapobieżenia wystąpieniu (w przyszłości) katastrofy budowlanej lub dostosowania tej obudowy do aktualnych standardów technicznych i estetycznych. Podkreślenia przy tym wymaga, że w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2007r. prace na podstawie tej decyzji dopiero się rozpoczęły i były w toku, nie nastąpiła zatem jeszcze definitywna zmiana w przedmiocie lub podstawie opodatkowania (por.: art.6 ust.3 u.p.o.l.). Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że dowolne jest ustalenie organów, iż powierzchnia użytkowa przedmiotowych budynków wynosiła w omawianym okresie 11500,55 m2.
Z akt sprawy wynika, a skarżąca tego nie kwestionuje, a w skardze wręcz fakt ten potwierdza, że w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2007r. omawiane budynki były przedmiotem działalności inwestycyjnej A. bowiem w rzeczywistości to nie strona, lecz wymieniona Spółka dokonywała adaptacji istniejącego zespołu handlowo-usługowego na Centrum Handlowe . Nie może zatem ulegać wątpliwości, że budynki te i grunty, na którym były posadowione, znajdowały się – jak to ustalone zostało przez organy podatkowe – w posiadaniu (zależnym) podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Natomiast twierdzenie strony, że nie udostępniła A. posiadania (zależnego) nieruchomości aż do czasu jej sprzedaży, uznać należy za gołosłowne i sformułowane na potrzeby niniejszego postępowania. W tym kontekście zauważyć też należy, że w toku postępowania sama strona określała A. jako dzierżawcę przedmiotowej nieruchomości (por.: pisma strony z dnia 14.10.2008r. i z dnia 26.05.2009r.), zaś w § 5 umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 31 sierpnia 2007r. wskazano, iż "M. G., w związku z obowiązującą umową dzierżawy przedmiotowej B. w posiadanie samoistne stosownie do art.350 kodeksu cywilnego (...)", gdy powołany art.350 k.c. stanowi, że jeżeli rzecz znajduje się w posiadaniu zależnym albo w dzierżeniu osoby trzeciej, przeniesienie posiadania samoistnego następuje przez umowę między stronami i przez zawiadomienie posiadacza zależnego albo dzierżyciela.
Okoliczność, że przedmiotowe grunty i budynki pozostawały w posiadaniu (zależnym) podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą uzasadnia zastosowanie do ich opodatkowania stawek podatku od nieruchomości właściwych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art.5 ust.1 pkt 1 lit.a w związku z art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.).
Okoliczności, że przedmiotowe grunty i budynki znajdują się w posiadaniu (zależnym) podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą strona nie ujawniła w informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej dnia 13 lipca 2007r., ani w towarzyszącym jej oświadczeniu, w którym ujawniła jedynie, że przestała prowadzić działalność gospodarczą. Ten stan rzeczy spowodował, że w decyzji z dnia 31 lipca 2007r. organ podatkowy przyjął do opodatkowania budynki jako niezwiązane z działalnością gospodarczą (budynki pozostałe). Z zaniechania ujawnienia rzeczywistego stanu faktycznego strona nie może jednak wywodzić dla siebie korzystnych skutków prawnych.
Twierdzenia strony, że – wbrew ustaleniu zaskarżonej decyzji - co do przedmiotowych budynków występowały względy techniczne uniemożliwiające ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej, o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., uznać należy za bezpodstawne. Powołany przepis stanowi, iż użyte w ustawie określenie grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Fakt, iż u.p.o.l. nie zawiera regulacji, z których wynikałoby, co należy rozumieć przez względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania dla prowadzenia działalności gospodarczej, skłania do interpretacji tego sformułowania przez pryzmat języka potocznego, w którym technika to "środki materialne i umiejętności posługiwania się nimi, umożliwiające człowiekowi celową działalność gospodarczą i opanowywanie przyrody", "całokształt sposobów, narzędzi i umiejętności stosowanych do wytwarzania dóbr materialnych i opanowywania przyrody", zaś techniczny to "mający związek z techniką, mieszczący się w zakresie techniki" "wchodzący w skład techniki" (por.: "Słownik języka polskiego", wyd.: Przegląd Readers’ Digest, W-wa 1998, tom II str.417; "Słownik języka polskiego PWN", Wydawnictwo Naukowe PWN, W-wa 1996, tom III, str.451, 452). Rozumienie pojęcia względów technicznych, o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z rozumieniem pojęć "technika" i "techniczny" w języku potocznym, uznać należy przy tym za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Analiza licznych wypowiedzi orzecznictwa sądów administracyjnych w tym przedmiocie wskazuje, że za grunty lub budynki, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, należy uważać grunty lub budynki, które z przyczyn dotyczących tych gruntów lub budynków, a niezależnych od przedsiębiorcy, mających charakter techniczny, obiektywnie nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14.10.2009r., sygn.akt II FSK 747/08, z dnia 9.01.2009r., sygn.akt II FSK 1354/07, z dnia 22.06.2007r., sygn.akt II FSK 773/06).
Ponownego podkreślenia wymaga, że przeszkody, o których mowa, muszą mieć, co wynika wprost z brzmienia przywołanego wyżej przepisu, charakter techniczny (nie zaś organizacyjny, technologiczny, ekonomiczny). Ponadto, skoro ustawa stanowi, że omawiane zwolnienie przedmiotowe dotyczy będącego w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą przedmiotu opodatkowania, który "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności", to rozumieć należy, że chodzi o przedmiot opodatkowania, którego ze względów technicznych nie można wykorzystać dla potrzeb żadnej działalności gospodarczej.
Obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ciąży na podatniku, który się na takie względy powołuje (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.06.2007r., sygn.akt II FSK 773/06). Powołana przez stronę dokumentacja techniczna, będąca załącznikiem do decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2006r., nr GPA.II/7353/374/06 - wbrew twierdzeniom strony – nie dowodzi jednak, że przedmiotowe budynki lub nawet tylko niektóre z nich były w takim stanie technicznym, że nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Konieczność przeprowadzenia remontu, adaptacji lub modernizacji obiektu budowlanego, nawet jeśli zakres tego rodzaju prac jest znaczący (jak wymiana pokrycia dachu lub zdemontowanie obudowy hali wraz z jej konstrukcją nośną w celu zapobieżenia wystąpieniu (w przyszłości) katastrofy budowlanej lub dostosowania tej obudowy do aktualnych standardów technicznych i estetycznych), nie świadczy o istnieniu względów technicznych, z powodu których budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Przeciwnie - jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prowadzenie remontów, modernizacji, itp. stanowi właśnie jeden z przejawów takiej działalności (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.02.2006r., sygn.akt II FSK 301/05).
Nieprzeprowadzenie na wskazaną okoliczność, jak też w związku z twierdzeniem strony, że budynki w istocie wzniesione zostały od nowa, dowodów z przesłuchania świadka L.K., samej strony lub dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, nie narusza – zdaniem sądu – art.122, art.180 § 1, art.187 § 1 i art.188 O.p., bowiem dokumentacja, na której oparł się organ dokonując ustaleń w przywołanym zakresie, stanowiąca załącznik do decyzji z dnia 20 grudnia 2006r., ma charakter dokumentacji budowlanej (w części konstrukcyjnej), wiarygodnie i dostatecznie dla rozstrzygnięcia sprawy obrazującej stan techniczny budynków oraz zakres prac, które objęte były pozwoleniem na budowę. Nadto dokumentacja ta została przez organ oceniona bez naruszenia art.191 O.p., a ustalenia poczynione na jej podstawie znajdują w jej treści pełne uzasadnienie.
Wobec powyższego, skoro nie zachodzą ustawowe podstawy do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło